Кіріспе
Солтүстік Кореядағы телекоммуникациялар туралы жалпы мәлімет
Солтүстік Кореядағы телекоммуникация – Солтүстік Кореяда қолжетімді байланыс қызметтері. Солтүстік Корея кейбір шетелдік араласуларға байланысты шектеулердің болуына байланысты кең таралған интернет технологиясын толыққанды пайдаланбады.
Телефон
Солтүстік Кореяда қолжетімді телефон жүйесі бар, 2008 жылы 1,18 миллион тұрақты телефон желісі тіркелген. Дегенмен, телефондардың көп бөлігі жоғары лауазымды мемлекеттік шенеуніктерге ғана орнатылған. Телефон орнатуға ниетті адам өзінің лауазымын, телефон қажеттілігін және төлем жасау жолын көрсететін өтініш нысанын толтыруы тиіс. Мұндай телефондардың көпшілігі мемлекеттік мекемелерде, ұжымдық шаруашылықтарда және мемлекеттік кәсіпорындарда орналасқан, ал жеке тұлғалар мен үй шаруашылықтарында тек шамамен 10 пайызы бар. 1970 жылға қарай Пхеньян, Синьижу, Хамхунг және Хесан қалаларында автоматты коммутациялық станциялар пайдалануға берілді. 1990 жылдардың басында Пхеньян қаласында алғашқы қоғамдық телефон кабиналары пайда бола бастады. 2000 жылы Солтүстік Корея баспасөзі Нампо портына оптикалық талшықты кабель жүргізілгенін және Солтүстік Пхеньян провинциясының оптикалық талшықты кабель арқылы байланысқа қосылғанын хабарлады.
Ұялы телефондар
2002 жылдың қарашасында Солтүстік Кореяда ұялы телефондар пайда болды, ал 2003 жылдың қарашасына қарай 20 000 солтүстіккореялық ұялы телефон сатып алған. 2004-2008 жылдары ұялы телефонға тыйым салынды. 2008 жылдың желтоқсан айында Пхеньян қаласында египеттік Orascom компаниясы басқаратын жаңа ұялы телефон қызметі іске қосылды, бірақ Солтүстік Корея үкіметі дереу кәсіпорынның және оның табысының бақылауын тартып алды. Солтүстік Кореядағы 3G ұялы телефон қызметінің ресми атауы Koryolink деп аталады және қазір ол мемлекеттік Korea Post and Telecommunications Corporation (KPTC) бақылауында. Қызмет іске қосылғаннан бері оған үлкен сұраныс болды. 2010 жылдың мамыр айында 120 000-нан астам солтүстіккореялық ұялы телефон иелері болды; бұл сан 2010 жылдың қыркүйегінде 301 000-ға дейін, 2011 жылдың тамызында 660 000-ға дейін, ал 2011 жылдың желтоқсанында 900 000-ға дейін өсті. Orascom компаниясы екі жыл жұмыс істегеннен кейін (желтоқсан 2010 жылы) 432 000 солтүстіккореялық абонент туралы хабарлаған, 2011 жылдың қыркүйегінде бұл көрсеткіш 809 000-ға дейін өсті және 2012 жылдың ақпанына қарай бір миллионнан асты. 2013 жылдың сәуір айында абоненттер саны екі миллионға жуық болды. 2015 жылы бұл көрсеткіш 3 миллионға жетті. 2011 жылы Пхеньянның 20 мен 50 жас аралығындағы азаматтарының 60%-ы ұялы телефонмен қамтамасыз етілген. Сол жылы StatCounter.com сайты кейбір солтүстіккореялықтардың Apple iPhone телефондарын, сондай-ақ Nokia және Samsung смартфондарын пайдаланатынын растады. 2020 жылдың қараша айында елге кіруге немесе одан шығуға ұялы телефондар қоңырау шала алмады, сондай-ақ Интернет байланысы да жоқ еді. 3G желісі халықтың 94 пайызын қамтыды, бірақ аумақтың тек 14 пайызын ғана. Koryolink-тің халықаралық роуминг келісімдері жоқ. Солтүстік Кореяға келушілер халықаралық (бірақ отандық емес) қоңыраулар қосу үшін алдын ала төленген SIM-карталарды сатып ала алады. 2013 жылдың қаңтарына дейін шетелдіктер елге кірмес бұрын шекарадан өту немесе әуежайда телефондарын тапсыру керек еді, бірақ жергілікті SIM-карталардың болуымен бұл саясат енді қолданылмайды. Алайда, интернетке кіру туристерге емес, тек шетелдіктерге ғана қол жетімді. Солтүстік Кореяның ұялы телефондары рұқсат етілмеген файлдарға қол жеткізуді болдырмау үшін цифрлық қолтаңбалау жүйесін қолданады және физикалық түрде тексерілетін пайдалану туралы ақпаратты тіркейді. Карталық және навигациялық Fellow Traveler сияқты смартфон қосымшалары бар. 2017 жылы жүргізілген сауалнама бойынша үй шаруашылығының 69% -ында ұялы телефон бар екені анықталды. 2019 жылдың қыркүйек айында бұрын белгісіз болған Kwangya Trading Company (광야무역회사의) компаниясы солтүстіккореялық тұтынушылар үшін Kimtongmu деп аталатын ұялы телефон шығаруды жариялады. Мемлекеттік ақпарат құралдары телефонды солтүстіккореялық сауда орындары әзірлегенін хабарласа да, ол қытайлық OEM компаниясынан шыққан және солтүстіккореялық бағдарламалық жасақтамасымен жабдықталған болуы мүмкін. 2023 жылдың желтоқсанында Солтүстік Корея Huawei компаниясының 4G желілік жабдықтарын пайдалана отырып, 4G желісін іске қосуды бастады.
Халықаралық байланыс
Солтүстік Кореяның басқа елдермен байланыстары әртүрлі болды. Қазіргі уақытта халықаралық тұрақты байланыс желісі Пхеньянды Пекин мен Мәскеуге, ал Чонжинді Владивостоққа жалғастыратын желіден тұрады. Оңтүстік Кореямен байланыс 2000 жылы ашылды. 2006 жылдың мамыр айында TransTeleCom компаниясы мен Солтүстік Кореяның Байланыс министрлігі Солтүстік Корея мен Ресей шекарасындағы Хасан-Тумганг темір жол бақылау пунктінің учаскесінде оптикалық талшықты тарату желісін салу және бірлесіп пайдалану туралы келісімге келді. Бұл Ресей мен Солтүстік Корея арасындағы алғашқы тікелей құрлық байланысы. ТТК-ның жобалау, құрылыс және байланыс желісін корей тарапынан қосылуға дейін серіктесі Солтүстік Кореяның Байланыс министрлігінің Корея байланыс компаниясы болды. Технологияны беру STM 1 деңгейлі цифрлық жабдықтар негізінде салынды, бұл жолақты кеңейту мүмкіндігін қамтамасыз етті. Құрылыс 2007 жылы аяқталды. 1984 жылы "Интерспутникке" қосылғаннан бері Солтүстік Корея 22 жиілікті бөлу желісін және 10 бір арналы желісін Шығыс Еуропамен байланыс үшін пайдаланады. 1989 жылдың соңында Гонконгтен микротолқынды байланыс арқылы тікелей халықаралық телефондық шалу қызметі енгізілді. Пхеньянға жақын жердегі спутниктік жер станциясы Халықаралық телекоммуникация спутнигі корпорациясының (Intelsat) Үнді мұхиты спутнигін пайдалана отырып, тікелей халықаралық байланыс қамтамасыз етеді. 1986 жылы Пхеньян қаласында француз техникалық қолдауымен спутниктік байланыс орталығы орнатылды. 1990 жылы Жапонияның телекоммуникациялық спутниктерін пайдалану туралы келісімге қол жеткізілді. Солтүстік Корея 1974 жылы Дүниежүзілік пошта одағына қосылды, бірақ тек таңдалған елдер тобымен ғана тікелей пошталық келісімдер жасады. Сонымен қатар, 1998 жылдың мамыр айында Кангвон провинциясында және 2000 жылдың қаңтарында Солтүстік Пхёнган провинциясында Ким Чен Иль бастаған бүкіл ел бойынша жерді тегістеу және қайта бөлу науқаны провинциялық және аудандық оптикалық талшықты желілердің құрылысын жеңілдетті, оларды ондаған мың Корея Халық Армиясы (КХА) сарбаздары мен провинциялық шабуыл бригадасының мүшелері салды. Бұл ірі ауқымды қоғамдық жұмыстар жобалары 1990 жылдардың соңындағы табиғи апаттардан қираған жүз мыңдаған гектар егістік жерді қалпына келтіруге бағытталған.
Теледидар
Солтүстік Кореядағы телехабар тарату мемлекет тарапынан қатаң бақыланады және биліктегі Корея Еңбек партиясының үгіт құралы ретінде қолданылады. Корея Орталық телеарнасы Пхеньян қаласында орналасқан, сондай-ақ Чонджин, Хамхун, Хеджу, Кэсон, Синуижу, Вонсан сияқты ірі қалаларда да телестанциялар бар. Пхеньянда төрт арна бар, ал басқа қалаларда бір ғана арна жұмыс істейді. Импортталған жапондық түсті теледидарларға Солтүстік Кореяның өндірісінде жасалған бренд атауы қойылған, бірақ 1980 жылдан бері он тоғыз дюймдік қара-ақ теледидарлар жергілікті жерде өндіріліп келеді. 1990-жылдардың басында қолданыста болған теледидарлардың саны шамамен 250 000-ға жетеді деп есептеледі. Ресми мемлекеттік телеарна – корей тілінде хабар тарататын Корея Орталық телеарнасы (KCBS). 1997 жылы 3,36 миллион радио қабылдағыш болды.
Ұлттық аймақтық желі
Квангмионг – 2000 жылы ашылған Солтүстік Кореяның "қабырғалы бақша" типтес ұлттық интранет желісі. Оған Солтүстік Кореяның ірі қалалары, аудандары, сондай-ақ университеттер мен ірі өнеркәсіптік және коммерциялық ұйымдардан қол жеткізуге болады. Квангмионг телефон желісі арқылы тәулік бойына шектеусіз қолжетімді. 2017 жылы жүргізілген сауалнама көрсеткендей, үй шаруашылықтарының 19%-ы компьютерге ие, бірақ еліз бойынша бар болғаны 1%-ы, ал Пхеньян қаласында 5%-ы ғана интернетке қол жеткізе алады. "Manbang" ("әркім") деп аталатын қызмет, тікелей эфирдегі телеарналар, сұраныс бойынша бейнелер және газет мақалаларын (мемлекеттік "Родонг Синмун" газетінен) интранет арқылы тарату үшін топ-бокс қолданады. Бұл қызмет тек Пхеньян, Синиджу және Саривон қалаларының азаматтарына ғана қолжетімді. Мемлекеттік телеарна Корея Орталық Телевизиясы (KCTV) бұл қызметті "радио кедергісінен демалыс" деп сипаттады. 2018 жылы Солтүстік Корея "Мирэ" ("Болашақ") деп аталатын жаңа Wi-Fi қызметін ұсынды, ол ұялы құрылғыларға Пхеньяндағы интранет желісіне кіруге мүмкіндік берді. COVID-19 пандемиясы кезінде Ким Ир Сен университетінде жасалған Rakwon бейнеконференция жүйесі қашықтықтан өткізілетін жиналыстарда кеңінен қолданылып, жаңалықтарда жиі көрсетілді. Сондай-ақ, телемедицина және қашықтықтан білім беру жүйелері дамытылды.
Шетелдік БАҚ-қа қол жеткізу
"Тынық ашылу: Өзгеріп жатқан медиа ортасындағы Солтүстік Кореялықтар" атты зерттеу, АҚШ Мемлекеттік департаментінің тапсырысымен "Интермедиа" компаниясы жүргізіп, 2012 жылдың 10 мамырында жарияланған. Зерттеу көрсеткендей, өте қатаң ережелер мен қатаң жазаларға қарамастан, Солтүстік Кореяның, әсіресе элиталық топтарының, үкімет рұқсатымен таратылатын мемлекеттік бақылаудағы ақпарат құралдарынан тыс жаңалықтар мен басқа да медиаға қолжетімділігі артып келеді. Интернетке қол жеткізу қатаң түрде бақыланатын болса да, радио мен DVD-дискілер, сондай-ақ шекаралық аймақтарда теледидар жиі қолданылады. 2011 жылы Солтүстік Кореяда USB флеш-дискілері жақсы сатылымда болды, олар негізінен жеке компьютерлерде Оңтүстік Кореяның драмалары мен фильмдерін көру үшін пайдаланылды.