Кіріспе

Лейпциг декларациясы – 1995 жылы жазылған, жаһандық климаттың өзгеруі мәселесінде ғылыми консенсус бар екенін жоққа шығаруға бағытталған мәлімдеме. Ол 1997 жылы жаңартылып, 2005 жылы қайта қарастырылды, оған 80 ғалым мен 25 телеарна метеорологы қол қойды, ал тағы 33 қол қоюшының тізімі осы 33 ғалымның мәлімдемемен келісетіні тексерілгенге дейін күтіп тұрды. Жаһандық жылынудың маңыздылығы туралы ғылыми консенсус жоқ екенін күйретіп, Киото протоколының ұсыныстарына қарсылық білдірген декларацияның барлық нұсқаларын Фред Сингердің «Ғылым және экологиялық саясат» жобасы (SEPP) жазған. Алғашқы декларация 1995 жылдың 9-10 қарашасында Германияның Лейпциг қаласында Гельмут Метцнер ұйымдастырған конференцияның негізінде жасалған. Екінші декларация Германияның Бонн қаласында 1997 жылдың 10-11 қарашасында өткен келесі конференцияға да негізделген. Конференциялар SEPP және Еуропалық экологиялық академияның бірлескен ұйымдастыруымен «Көкжай дауына арналған халықаралық симпозиум» деген атпен өтті. Бүгінде бұл декларация климаттың өзгеруін жоққа шығарушылар қозғалысының, жалған сарапшылар стратегиясын пайдалана отырып, таратып жатқан жалған ақпарат науқаны ретінде қарастырылады, оның мақсаты жаһандық жылыну туралы ғылыми консенсусты күмәнде қалдыру.

1995 жылғы декларация

1995 жылғы декларацияда былай делінген: "Қазіргі таңда көмірқышқыл газы деңгейінің өсуінен туындайтын жасыл үй эффектісінің маңыздылығы туралы жалпы ғылыми консенсус жоқ. Керісінше, көптеген ғалымдар жер серіктерінен алынған деректер климаттың қызуын көрсетпейтініне келіседі". Бұл соңғы мәлімдеме сол кезде көбінесе дұрыс болды, бірақ қосымша деректер мен қателерді түзеу нәтижесінде спутниктік температура өлшемдерінің барлық талдаулары статистикалық тұрғыдан мағыналы жылынуды көрсетеді. Декларацияда БҰҰ-ның Климаттық өзгерістер жөніндегі конвенциясы да сынға алынып, былай делінген: "Энергия барлық экономикалық өсім үшін өте маңызды, ал қазба отындары бүгінгі күні әлемдік энергияның басты көзі болып табылады. Кедейлік – ең үлкен әлеуметтік зиянды фактор болып табылатын әлемде экономикалық өсуді тежейтін энергия қолданысын шектеуге сақтықпен қарау керек. Осы себепті біз 'көміртегі салығын' және басқа да қатаң реттеу саясатын жарамсыз, мерзімінен бұрынғы, экономикалық қауіп-қатерге толы және одан кері нәтиже шығуы мүмкін деп санаймыз".

Қолтаңбалар

SEPP веб-сайтында хабарланғандай, 1995 жылғы декларацияға 79 қол қойылған, оның ішінде Фредерик Зайц – қазіргі SEPP төрағасы. Декларацияға қол қойғандардың ең белгілісі – NASA және Скриппс институтының бұрынғы ғылыми қызметкері Роберт Стивенсон болды. Қол қою тізімі соңғы рет 1996 жылдың 16 шілдесінде жаңартылды. Осы 79 адамның ішінде 33-і 1997 жылғы декларацияға қол қою туралы SEPP сұрағына жауап бермеді. SEPP қол қойғандарды «шамамен 100 климат сарпашысы» деп атайды. 1995 жылғы декларацияға қол қою фактісіне Санкт-Петербург Таймс газетінің журналисі Дэвид Олинджер күмән келтірді. 1996 жылдың 29 шілдесінде жарияланған мақаласында ол көптеген қол қойғандардың, оның ішінде Чонси Старр, Роберт Баллинг және Патрик Майклс мұнай өнеркәсібінен қаржыландыру алғанын, ал кейбіреулерінде ғылыми білімі болмаған немесе оларды анықтау мүмкін болмағанын мәлімдеді. 1995 жылғы декларация былай деп басталады: «Ғалымдар ретінде біз адамның қызметі жаһандық климатқа әсер ету мүмкіндігіне қатты қызығушылық танытамыз». Алайда, ғалымдар және климат сарпашысы ретінде танылғандардың арасында кем дегенде он ауа райы болжаушысы бар, оның ішінде Огайо штатының Спрингфилд қаласындағы Дик ауа райы қызметінің Дик Гробер. Университет бітірмеген Гробер, өзін 30-40 жылдық жеке зерттеулерінің нәтижесінде ғалым деп атады. Хесселагер декларацияға қол қойған 33 еуропалықпен байланыс орнатуға тырысты, нәтижесінде төртеуін табу мүмкін болмады, он екісі қол қойғанын жоққа шығарды, ал кейбіреулері Лейпциг декларациясы туралы естімегенін айтты. Қол қойғанын растағандардың арасында медицина ғылымдарының докторы, ядролық физик және энтомолог болды. Хесселагер, сенімхаттарын жоғарылатып көрсеткен, маңызсыз, жалған немесе тексеруге келмейтін қол қойғандарды есептен шығарғаннан кейін, тізімдегі тек 20 адамның ғана климаттың өзгеруін зерттеумен ғылыми байланысы бар екенін, ал олардың кейбіреулері неміс көмір өнеркәсібі және Кувейт үкіметінен (ірі мұнай экспорттаушысы) грант алғанын анықтады. Хесселагердің есебінен кейін Сингер кейбір, бірақ барлық емес, сенімсіз қол қоюларды алып тастады. SEPP-тің баспасөз хабарламаларына сәйкес, құжатқа қол қойылғандардың саны 140-тан (1997 жылғы желтоқсан айындағы баспасөз хабарламасына сәйкес) 105-ке дейін азайды (2003 жылғы ақпан айына қарай). SEPP-тің позициясы: «Алғашқы қол қойғандардың кейбіреулерінде ғылыми климат мәселелерін жақсы түсінгеніне қарамастан, «тиісті» академиялық біліктіліктері болмады. Мұндай жағдайларға жол бермеу үшін Лейпциг декларациясын жоғары білікті қол қойғандар ғана қол қоюы керек». Қол қойғандардың сенімділігі мәселесін шешу үшін SEPP веб-сайтында әрбір қол қойған туралы толық ақпарат берді және ауа райы болжаушыларын басқа қол қойғандардан бөлек тізімдеді.

2005 жылы қайта қаралған

2010 жылға дейін Сингердің SEPP веб-сайтында "2005, қайта қарастырылған" декларация тізімделген (ол әлі де 1997 жылғы Киото конференциясын болашақ оқиға ретінде сипаттады). Бұл декларация, Орегон петициясымен бірге, ғалымдардың климат өзгеруі жөніндегі қазіргі көзқарастарының дәлелі ретінде жиі сілтеме жасалады. Сонымен қатар, ұйымдастырушылар адам қызметінің басты себеп екенін жоққа шығара отырып, жаһандық жылынуды қабылдамайтыны туралы бұрынғы ұстанымын өзгерткен жоқ.

Қатынасты ресурстар

Дания радиохабар тарату корпорациясының (DR1) хабары, Кристиан Йенсен сілте келтірген телебағдарлама. Ханс Булоу және Пол Эрик Хейлбурт, "Энергиялық қастандық" (видео деректі фильмі), Фильмдер кітапханасы, 124 East 40th Street, Нью-Йорк, Нью-Йорк 10016. Шелдон Рэмптон мен Джон Стаубер, "Бізге сеніңіз, біз сарапшылармыз: Индустрия ғылымды қалай манипуляциялайды және сіздің болашағыңызбен тәуекел ойнайды" (Нью-Йорк, Нью-Йорк: Тарчер Путнам, 2002).