Кіріспе

Экологиялық скептицизм – экологиялық қорғаушылардың және оларды қолдайтын ғалымдардың мәлімдемелерінің жалған немесе шамадан тыс үлкейтілген деген сенім. Бұл термин экологиялық қозғалыстың өзіне сын көзбен қараушыларға да қолданылады. Сонымен қатар, бұл қоршаған ортаның нашарлауының нақтылығына немесе ауырлығына күмән тудыру ретінде де түсіндіріледі. Экологиялық скептицизм антиэкологиялық көзқарастармен және климаттың өзгеруін жоққа шығарумен тығыз байланысты. Экологиялық скептицизмнің пайда болуына мәдени және жеке өмірлік тәжірибелер де себеп болуы мүмкін.

Туралы

Экологиялық скептиктер адам қызметінен туындайтын зиянның мөлшері ғалымдар мен ғылыми ұйымдар айтқаннан гөрі аз екенін, немесе қолданыстағы деректерге сүйене отырып, осы қызметтерге шектеулер енгізу әлі ерте екенін, немесе мұндай экологиялық бастамаларға кім төлеуі керек деген мәселені талқылау қажет екенін айтады. Бұл қозғалыстың негізгі тақырыптарының бірі – экологиялық қозғалыс әлеуметтік және экономикалық прогреске, сондай-ақ азаматтық бостандықтарға өсіп келе жатқан қауіп төндіреді деген идея. Ломборг экологиялық талаптарды статистикалық және экономикалық тұрғыдан қарастырып, экологтардың айтқандары көбінесе жоғары бағаланған деген қорытындыға келді. Ломборг шығын-пайданы талдау негізінде, көптеген экологиялық талаптар аса маңызды алаңдаушылық тудырмайды деп мәлімдеді. Оның кітабы ғалымдар тарапынан сынға ұшырады, олар Ломборгтың деректерді дұрыс түсінбегенін немесе оларды бұрмалағанын, деректерді дұрыс пайдаланбағанын, өзі де ұқсас қателіктер жасағанын, өз тезисін қолдайтын мәселелерді қарастырып, оған қарсы ақпаратты назардан тыс қалдырғанын, әдебиетті таңдап алып, мәселенің мәнін қарапайымдастырғанын, белгісіздік пен субъективтілік туралы талқыламағанын, көбінесе бұқаралық ақпарат құралдарына сілтеме жасағанын және экологияны көбінесе елемегенін айтты. Майкл Шермер, Ломборгтың кітабындағы бірнеше тақырыптарды осымен талқылаған, ғылыми консенсусқа қарамастан, көптеген адамдар талқылаудың екі жағындағы экстремизмге және қолда бар дәлелдердің жеткілікті түрде қысқаша және көрнекі түрде ұсынылмауына байланысты экологиялық скептицизмге бейім екенін атап өтті. 2010 жылы Ломборг өзінің позициясын жаңартты және климаттың өзгеруімен күресу үшін жылына ондаған миллиард доллар инвестиция салу қажеттігіне сенетінін, жаһандық жылынудың «бүгінгі әлемдегі басты мәселелердің бірі екенін» және «адамзат шешуі керек мәселе» екенін мәлімдеді. Ол өзінің позициясын былай қорытындылады: «Жаһандық жылыну – шындық, ол адамның әрекетінен туындаған және маңызды проблема. Бірақ бұл әлемнің соңы емес». 2014 жылы 32 елде жүргізілген зерттеуде экологиялық скептицизмнің себептері жеткіліксіз білім, өзіндік білімді бағалау, діни/консервативті құндылықтар, қоғамға сенімсіздік, ғылымға сенімсіздік және қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықты басып озған басқа да мәселелер екені анықталды.

Климаттың өзгеруіне күмәнмен қарау

Pew Research Center жүргізген жыл сайынғы сауалнама бойынша, жаһандық жылыну АҚШ президенті мен Конгресінің басымдықтарының арасында 30-дың 29-шы орнында тұр, яғни халық үшін маңыздылығы төмен. Бұған қоса, 20 саяси басымдықтар тізімінде 19-шы орында. Ұлттық сауалнамалар көрсеткендей, климатқа күмәнданушылар американдықтардың шамамен үштен бірін құрайды. Питер Жак былай деп жазды: "Күмәнданушы экологиялық қарсы қозғалысы – қоғамдық мәселе. Осы қарсы қозғалыстың ұсыныстарын қарастырғанда, біз эпистемология, жеке тұлға, айқындау және саясаттың негізгі принциптері сияқты мәселелерге дейін түсуге мәжбүрміз. Күмәнданушылыққа қарсы ғылымды құрал ретінде пайдалану, қоғамдық өмірді қиратып жіберуі мүмкін немесе оны қозғалмай қалуы мүмкін. Ғылым – бұл ежелгі құрал, ол ескі ойларды жаңадан қарастырады, бірақ біз бәріміз білеміз, «шебердің құралдары шебердің үйін бұзбайды»."