Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эмпирикалық зерттеу
Empirical study
Табиғи эксперимент – бұл жеке адамдардың (немесе жеке адамдар тобының) эксперименталды және бақылау жағдайларына ұшырауы, бұл жағдайлар табиғат немесе зерттеушілердің бақылауынан тыс факторлармен анықталады. Экспозицияны басқаратын процесс кездейсоқ тағайындауға ұқсас. Осылайша, табиғи эксперименттер – бақылау зерттеулері болып табылады және дәстүрлі мағынадағы рандомизацияланған эксперимент (араласу зерттеуі) сияқты бақыланбайды. Табиғи эксперименттер, егер жақсы анықталған субпопуляциямен (және ұқсас субпопуляцияда экспозицияның болмауымен) байланысты нақты экспозиция болғанда ең пайдалы, онда нәтижелердегі өзгерістер сенімді түрде экспозицияға байланысты болуы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, табиғи эксперимент пен эксперименттік емес бақылау зерттеуінің арасындағы айырмашылық – біріншісі себеп-салдарлық қорытындыларға жол ашатын жағдайларды салыстыруды қамтиды, ал екіншісі – қамтимайды. Табиғи эксперименттер зерттеу жобалары ретінде қолданылады, егер бақыланатын экспериментті жүргізу өте қиын немесе этикалық тұрғыдан қабылданбаса, мысалы, эпидемиология (мысалы, Хиросиманың жанындағы тұрғындарда иондаушы сәулеленудің әртүрлі деңгейлеріне ұшыраудың денсаулыққа тигізетін әсерін бағалау) және экономика (мысалы, АҚШ ересектеріндегі білім деңгейінің экономикалық тиімділігін бағалау) салаларында. Әрине, ластанған суға ұшырау ешқандай ғалымның бақылауында болған жоқ. Сондықтан бұл экспозиция табиғи эксперимент ретінде танылды.
A natural experiment is a study in which individuals (or clusters of individuals) are exposed to the experimental and control conditions that are determined by nature or by other factors outside the control of the investigators. The process governing the exposures arguably resembles random assignment. Thus, natural experiments are observational studies and are not controlled in the traditional sense of a randomized experiment (an intervention study). Natural experiments are most useful when there has been a clearly defined exposure involving a well defined subpopulation (and the absence of exposure in a similar subpopulation) such that changes in outcomes may be plausibly attributed to the exposure. In this sense, the difference between a natural experiment and a non experimental observational study is that the former includes a comparison of conditions that pave the way for causal inference, but the latter does not. Natural experiments are employed as study designs when controlled experimentation is extremely difficult to implement or unethical, such as in several research areas addressed by epidemiology (like evaluating the health impact of varying degrees of exposure to ionizing radiation in people living near Hiroshima at the time of the atomic blast) and economics (like estimating the economic return on amount of schooling in US adults). Of course, the exposure to the polluted water was not under the control of any scientist. Therefore, this exposure has been recognized as being a natural experiment.
Отбасы саны
Ангрист пен Эванс (1998) зерттеуінің мақсаты отбасы мөлшерінің ананың еңбек нарығындағы табыстарына тигізетін әсерін бағалау болды. Кем дегенде екі себеппен, отбасы мөлшері мен әртүрлі нәтижелер арасындағы (мысалы, табыс) корреляциялар, отбасы мөлшерінің еңбек нарығындағы табыстарға себептік әсерін қалай тигізетіні туралы бізге мәлімет бермейді. Біріншіден, еңбек нарығындағы табыстар мен отбасы мөлшеріне байқауға болмайтын "үшінші" факторлар (мысалы, жеке пікірлер) әсер етуі мүмкін. Екіншіден, еңбек нарығындағы табыстардың өзі отбасы мөлшеріне әсер етуі мүмкін ("кері себептілік" деп аталады). Мысалы, әйел жұмында жалақысы көтерілсе, бала тууды кейінге жылдыруы мүмкін. Авторлар екі ұл немесе екі қыз бар екі балалы отбасылардың үшінші балаға ие болу ықтималдығы, бір ұл мен бір қыз бар екі балалы отбасыларға қарағанда әлдеқайда жоғары екенін анықтады. Осылайша, алғашқы екі баланың жынысы белгілі бір табиғи эксперимент құрады: тәжірибеші кейбір отбасыларға кездейсоқ түрде екі бала, ал басқаларына үш бала бергендей. Бұл авторларға үшінші баланың еңбек нарығындағы табыстарға тигізетін себептік әсерін сенімді түрде бағалауға мүмкіндік берді. Ангрист пен Эванс бала туудың кедей және білімі аз әйелдерге, жоғары білімді әйелдерге қарағанда күштірек әсер ететінін тапты, бірақ үшінші баланың табысқа тигізетін әсері бала 13 жасқа толған кезде азайды. Сондай-ақ, үшінші баланың күйеулердің табысына едәуір әсер етпейтіні анықталды. және ынтымақтастыққа.
An aim of a study Angrist and Evans (1998) was to estimate the effect of family size on the labor market outcomes of the mother. For at least two reasons, the correlations between family size and various outcomes (e. g., earnings) do not inform us about how family size causally affects labor market outcomes. First, both labor market outcomes and family size may be affected by unobserved "third" variables (e. g., personal preferences). Second, labor market outcomes themselves may affect family size (called "reverse causality"). For example, a woman may defer having a child if she gets a raise at work. The authors observed that two child families with either two boys or two girls are substantially more likely to have a third child than two child families with one boy and one girl. The sex of the first two children, then, constitutes a kind of natural experiment: it is as if an experimenter had randomly assigned some families to have two children and others to have three. The authors were then able to credibly estimate the causal effect of having a third child on labor market outcomes. Angrist and Evans found that childbearing had a greater impact on poor and less educated women than on highly educated women although the earnings impact of having a third child tended to disappear by that child's 13th birthday. They also found that having a third child had little impact on husbands' earnings. and cooperative behavior.
Темекі шегуге тыйым салу
Монтана штатының Хелена қаласында 2002 жылдың маусым айынан бастап 2002 жылдың желтоқсанына дейінгі алты ай ішінде барлық қоғамдық орындарда, соның ішінде барлар мен мейрамханаларда темекі шегуге тыйым салынды. Хелена географиялық тұрғыдан оқшауланған және тек бір аурухана қызмет көрсетеді. Зерттеушілер темекі тартуға тыйым салынған кезде жүрек ұстамаларының көрсеткіші 40%-ға төмендегенін байқады. Заңға қарсылар алты айдан кейін заңның орындалуын тоқтатуға қол жеткізді, содан кейін жүрек ұстамаларының көрсеткіші қайтадан өсті. Бұл зерттеу табиғи эксперименттің мысалы болды, кейс-кроссовер эксперименті деп аталатын, онда әсер бір уақытқа жойылса, кейін қайтадан қолданылады. Зерттеу өз әлсіз жақтарын да атап өтті, олар табиғи эксперименттердегі айнымалыларды бақылау мүмкін болмауы зерттеушілердің нақты қорытынды жасауына кедергі келтіруі мүмкін екенін көрсетеді. Эконометрияда дамыған статистикалық әдістерді пайдалана отырып, Ангрист Вьетнам соғысы лотереясының шамамен кездейсоқ тағайындалуын пайдаланды және оны әскери қызметке қабілеттілікпен (немесе қабілетсіздікпен) байланысты құралдық айнымалы ретінде қолданды. Әскери қызметке кімнің баратынын болжауға көптеген факторлар әсер ететіндіктен, лотереялық шақыру табиғи эксперимент құрады, онда әскери қызметке шақырылғандар шақырылмағандармен салыстырылуы мүмкін, себебі екі топтың да әскери қызметке дейін едәуір айырмашылықтары болмауы керек. Ангрист ардагерлердің табысы ардагер емес адамдардың табысынан орташа есеппен 15 пайызға төмен екенін анықтады.
In Helena, Montana a smoking ban was in effect in all public spaces, including bars and restaurants, during the six month period from June 2002 to December 2002. Helena is geographically isolated and served by only one hospital. The investigators observed that the rate of heart attacks dropped by 40% while the smoking ban was in effect. Opponents of the law prevailed in getting the enforcement of the law suspended after six months, after which the rate of heart attacks went back up. This study was an example of a natural experiment, called a case crossover experiment, where the exposure is removed for a time and then returned. The study also noted its own weaknesses which potentially suggest that the inability to control variables in natural experiments can impede investigators from drawing firm conclusions.' Using statistical methods developed in econometrics, Angrist capitalized on the approximate random assignment of the Vietnam War draft lottery, and used it as an instrumental variable associated with eligibility (or non eligibility) for military service. Because many factors might predict whether someone serves in the military, the draft lottery frames a natural experiment whereby those drafted into the military can be compared against those not drafted because the two groups should not differ substantially prior to military service. Angrist found that the earnings of veterans were, on average, about 15 percent less than the earnings of non veterans.
Өнеркәсіптік меланизм
XIX ғасырдағы өнеркәсіптік революция кезінде көптеген көбелек түрлері, оның ішінде жақсы зерттелген қатпарлы көбелек, қалалар маңындағы күкірт диоксиді мен көмір шаңының атмосфералық ластануына өнеркәсіптік меланизм арқылы жауап берді – бұл бұрын кең таралған ақшыл, дақты формаларға қарағанда қара түсті формалардың жиілігінің күрт өсуіне әкелді. ХХ ғасырда, ережелер жақсарғанда және ластану азайғанда, ірі масштабты табиғи эксперимент үшін жағдай туды, өнеркәсіптік меланизмге қарай бағытталған үрдіс кері қайта басталып, меланикалық формалар тез сиреп кетті. Осы құбылыс эволюциялық биологтар Л. М. Кук пен Дж. Р. Г. Тернерді "табиғи іріктеу жалпы құлдыраудың жалғыз сенімді түсіндірмесі" деген қорытындыға жеткізді.
With the Industrial Revolution in the nineteenth century, many species of moth, including the well studied peppered moth, responded to the atmospheric pollution of sulphur dioxide and soot around cities with industrial melanism, a dramatic increase in the frequency of dark forms over the formerly abundant pale, speckled forms. In the twentieth century, as regulation improved and pollution fell, providing the conditions for a large scale natural experiment, the trend towards industrial melanism was reversed, and melanic forms quickly became scarce. The effect led the evolutionary biologists L. M. Cook and J. R. G. Turner to conclude that "natural selection is the only credible explanation for the overall decline".