Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
BITNET желісі арқылы хабар алмасу желісі
Relay chat network over BITNET
BITNET ретрансляциясы, сондай-ақ Интер Чат ретрансляциялық желісі деп те аталатын бұл желі, BITNET түйіндері арқылы құрылған хабар алмасу желісі еді. Ол Интернет релейлік чаты мен басқа онлайн чат жүйелерінен бұрын пайда болды. Желінің жұмыс істеуіне мүмкіндік берген бағдарлама "Relay" деп аталды және 1985 жылы Чаттануга қаласындағы Теннесси университетінің Джефф Келл REXX бағдарламалау тілін пайдаланып жасады. Бұл жүйе өзінің атын "эстафеталық жарыс" алады, оның мінез-құлқы ұқсас: хабарламалар Relay серверлері желісі бойынша бірден-бірге, көтеріліп-түсіп, өздерінің түпкілікті меңзілдеріне жетеді. АҚШ-та жіберілген хабарламалар меңзілдеріне жету үшін бірнеше секунд қажет болды, бірақ басқа елдерде немесе халықаралық деңгейде байланыс уақыты әртүрлі болды. Желілік байланыстардың бірі немесе бірнешесі жұмыс істемей қалған жағдайда, BITNET хабарламаларды желілік байланыстар қалпына келген кезде, бірнеше минуттан немесе тіпті бірнеше сағаттан кейін сақтап, жіберетін болды.
BITNET Relay, also known as the Inter Chat Relay Network, was a chat network setup over BITNET nodes. It predated Internet Relay Chat and other online chat systems. The program that made the network possible was called "Relay" and was developed by Jeff Kell of the University of Tennessee at Chattanooga in 1985 using the REXX programming language. This system drew its name from "relay race" which shares a comparable behavior, where messages travel hop by hop along the network of Relay servers until they reached their destination. Messages sent within the United States would take a few seconds to reach their destinations, but communication times varied in other countries or internationally. If one or more network links were down, BITNET would store and forward the messages when the network links recovered, minutes or even hours later.
Өмірбаян
BITNET Relay іске қосылғанға дейін BITNET арқылы кез келген байланыс үшін қашықтағы пайдаланушы мен хостты анықтау қажет болды. Relay бірнеше BITNET хосттарында арнайы ID арқылы жұмыс істеді. Оны пайдалану үшін RELAY деген пайдаланушы ID-ге хабарлама жіберіледі. Осы ID-де жұмыс істейтін Relay бағдарламасы көп пайдаланушылы чат мүмкіндіктерін, негізінен «арналар» (чат бөлмелері) түрінде ұсынатын. Хабарламада Relay үшін команда (қазірге дейін қолданылып келе жатқан "/" слэш белгісінің команда префиксі) немесе қашықтағы хостқа (әдетте, мейнфрейм компьютерде) жіберілген хабар болуы мүмкін. BITNET-ке қосылған компьютерлер көбінесе университеттер мен мемлекеттік мекемелерде орналасқан, себебі компьютерлік желілердегі өткізу қабілеті шектеулі болды. Университеттің толық желілік қосылысы бір жалға алынған телефон желісі арқылы немесе тіпті 4800 бодтық модем арқылы жүзеге асырылуы мүмкін еді. Сондықтан, сирек компьютерлік және желілік ресурстарды «маңызсыз» мақсаттарда, мысалы, чат үшін пайдалану көбінесе жаңсақ көрінетін.
Before BITNET Relay was implemented, any form of communication over BITNET required identifying the remote user and host. Relay ran on a special ID using several BITNET hosts. To use it, a message was sent to a user ID called RELAY. The Relay program running on that user ID would then provide multi user chat functions, primarily in the form of "channels" (chat rooms). The message could contain either a command for Relay (preceded by the popular "/" slash character command prefix, still in use today), or a message at the remote host (typically a mainframe computer). Computers connected to BITNET were generally located at universities and government agencies, due to limited access to computer network bandwidth. It was not uncommon for a university's entire network connection to run over a single leased telephone line or even a 4800 baud dial up connection. Thus using scarce computing and network resources for "frivolous" purposes, such as chat, was often discouraged.
Танымалдық
Реле танылуына себеп болған нәрселердің бірі – оның құрдас серверлер жүйесі топтық чат үшін желілік өткізу қабілетін азайтуы болды, себебі енді әр серверге бірдей хабарламаның бірнеше көшірмесін жеке-жеке жіберудің қажеті қалмады. Осы тиімділік және сол кездегі шектеулі өткізу қабілетінің арқасында, пайдаланушылар көбінесе баламалы чат жүйелерін пайдалануға немесе жасауға рұқсат алмайтын. Galaxy Network және VM/Shell сияқты тәжірибелік чаттар көзге түсетін жетістікке жетпей тұрып жабылуға шақырылды. Битнет Релейі 1980-ші жылдардың соңында, Вирджиния Технологиялық институтындағы Валдис Клетниекс процессор уақытын әлдеқайда аз қолданатын Паскаль нұсқасын жасағанда, және 1990-шы жылдардың басында Smart Relay хабарламаларды жеткізуді жақсартқанда танымал болды. Джефф Келл өзі BITNET Relay-дің ыдырауы мүмкін екені туралы ойлар айтса да, BITNET пен Релейді тек TCP/IP және Интернет тоқтатты. Интернет Релей Чатты жасаған Жарко Оикаринен, ол BITNET Relay-ден шабыттанғанын айтады.
One of the reasons Relay gained acceptance was that its system of peer servers decreased the network bandwidth consumed by group chat, due to no longer having to send multiple copies of the same message individually to each server. Because of this efficiency and the limited bandwidth at the time, users were often not allowed to use or develop alternate chat systems. Experimental chats like Galaxy Network and VM/Shell were asked to shut down before they achieved noteworthy success. Bitnet Relay gained popularity in the late 1980s when Valdis Kletnieks at Virginia Tech created a Pascal version that consumed far less CPU time, and again in the early 1990s when Smart Relay improved handling of message delivery. Though Jeff Kell himself had made observations about the possible demise of BITNET Relay, only TCP/IP and the Internet brought about the end of BITNET and Relay. Jarkko Oikarinen, the creator of Internet Relay Chat, says that he was inspired by BITNET Relay