Кіріспе

Никлаус Эмиль Вирт (15 ақпан 1934 – 1 қаңтар 2024) – швейцариялық компьютер ғалымы. Ол бірнеше бағдарламалау тілдерін, соның ішінде Паскаль тілін жасады және бағдарламалық жасақтама инженериясының бірнеше классикалық тақырыптарын дамытты. 1984 жылы ол компьютер ғылымындағы ең жоғары награда саналатын Тьюринг сыйлығын «инновациялық компьютер тілдерінің тізбесін жасағаны үшін» жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

Никлаус Эмиль Вирт 1934 жылғы 15 ақпанда Швейцарияның Винтертур қаласында дүниеге келген. 1959 жылы Швейцарияның Цюрихтегі (ETH Zürich) Технология институтында электрондық инженерия саласында ғылым бакалавры (B. S.) дәрежесін алды. 1960 жылы Квебектегі Лаваль университетінде ғылым магистрі (M. Sc.) дәрежесін алды. 1963 жылы ол Калифорния университетінде, Берклиде, компьютерлік дизайн саласындағы пионер Гарри Хаскидің жетекшілігімен электр инженериясы және компьютерлік ғылымдар (EECS) бойынша докторлық дәрежесін алды. Вирт бағдарламалау және информатика саласындағы халықаралық стандарттарды әзірлеуге қатысты, Халықаралық ақпаратты өңдеу федерациясының (IFIP) алгоритмдік тілдер мен есептеулер жөніндегі 2.1 жұмыс тобының мүшесі ретінде ALGOL 60 және ALGOL 68 бағдарламалау тілдерін анықтау, күтіп ұстау және қолдау жұмыстарында болды. 2004 жылы ол "бағдарламалау тілдері мен алгоритмдер саласындағы маңызды еңбектері үшін, оның ішінде Эйлер, Алгол W, Паскаль, Модула және Оберон" үшін Компьютер тарихы музейінің мүшесі атанды.

Вирт заңы

1995 жылы ол қазір Вирт заңы деп аталатын нақыл сөзді танымал етті. 1995 жылғы "A Plea for Lean Software" мақаласында ол оны "Бағдарламалық жасақтама аппараттық құралдардан жылдамырақ болатындықтан баяулау болып барады" деп түсіндірді және оны Мартин Райзерге жатқызды.

Өлім

Вирт 2024 жылдың 1 қаңтарында 89 жасында дүние салды.