DVD плеер: Тарихы мен дамуы

Кіріспе

DVD дисктерін ойнататын құрылғы – электрондық құрылғы.

DVD-плеер DVD Video және DVD Audio техникалық стандарттары бойынша жасалған DVD-дискілерді ойнатуға арналған құрылғы. Кейбір DVD-плеерлер аудио CD-лерді де ойната алады. DVD-плеерлер DVD-нің мазмұнын теледидарға қосып көруге мүмкіндік береді, ол фильм, жазылған телебағдарлама немесе басқа да мазмұн болуы мүмкін.

Тарих

Алғашқы DVD ойнатқышты 1996 жылдың қараша айында жапондық электроника өндірушісі Toshiba жасаған деп есептеледі, ал АҚШ тұтынушылары үшін алғаш рет 1997 жылдың сәуір айында Sony шығарған. Кейбір өндірушілер DVD ойнатқыштар 1996 жылдың ортасында қолжетімді болатынын жариялаған. Бұл болжамдар тым оптимистік болды. Бастапқыда фильмдерді шығару киностудиялардың талап еткен «саяси» себептермен кешіктірілді, бірақ кейіннен фильмдердің жетіспеуіне байланысты одан әрі ықпалдасты. Алғашқы ойнатқыштар 1996 жылдың 1 қарашасында Жапонияда, содан кейін 1997 жылдың 31 наурызында АҚШ-та пайда болды, ал алғашқы алты айда тарату тек жеті ірі қаламен шектелді. Ойнатқыштар әлемнің басқа аймақтарына біртіндеп тарады. 1997 жылы алғашқы ойнатқыштардың бағасы 600 доллардан басталып, 1000 доллардан асып кеткен бағаға дейін жете берді. 2000 жылдың соңына қарай ойнатқыштарды жеңілдетілген бағамен 100 доллардан төмен бағамен сатып алуға болады. 2003 жылы ойнатқыштар 50 доллардан төмен бағамен қолжетімді болды. Бастапқы шығарылымынан кейін алты жыл өткен соң, жүзден астам тұтынушы электроника өндірушілері шамамен мыңға жуық DVD ойнатқыштарының модельдерін ұсынды. Fujitsu компаниясы DVD ROM жабдықталған алғашқы компьютерді 6 қарашада Ұлыбританияда шығарды. Toshiba 1997 жылдың басында Жапонияда DVD ROM жабдықталған компьютер және DVD ROM дискісін шығарды (алдымен желтоқсаннан қарашаға ауыстырылды). Toshiba, Pioneer, Panasonic, Hitachi және Sony компанияларының DVD ROM дискілері 1997 жылдың қаңтарында үлгілік партиялармен пайда бола бастады, бірақ мамыр айына дейін ешқайсысы қолжетімді болмады. Алғашқы PC жаңарту жиынтықтары (DVD ROM дискісі мен аппараттық декодерлік картасының үйлесімі) 1997 жылдың сәуір және мамыр айларында Creative Labs, Hi Val және Diamond Multimedia компанияларынан қолжетімді болды. 2014 жылы барлық ірі компьютер өндірушілерінің DVD ROM дискілері бар модельдері болды. Алғашқы DVD Audio ойнатқыштар 1999 жылдың соңында Pioneer компаниясы Жапонияда шығарды, бірақ олар көшірмеден қорғалған дискілерді ойната алмады. Matsushita (Panasonic және Technics таңбаларымен) 2000 жылдың шілдесінде толыққанды ойнатқыштарды 700 доллардан 1200 долларға дейін шығарды. Sony компаниясы алғашқы SACD ойнатқыштарын 1999 жылдың мамырында 5000 долларға шығарды. Pioneer компаниясының 1999 жылдың соңында шыққан алғашқы DVD Audio ойнатқыштары да SACD ойнататын.

The first DVD player is claimed to have been created by the Japanese electronics vendor Toshiba in November 1996, and the first to be released to US customers is claimed to have been by Sony in April 1997. Some manufacturers originally announced that DVD players would be available as early as the middle of 1996. These predictions were too optimistic. Delivery was initially held up for "political" reasons of copy protection demanded by movie studios, but was later delayed by lack of movie titles. The first players appeared in Japan on November 1, 1996, followed by the United States on March 31, 1997, with distribution limited to only seven major cities for the first six months. Players slowly trickled into other regions around the world. Prices for the first players in 1997 started at $600 and could top out at prices over $1000. By the end of 2000, players were available for under $100 at discount retailers. In 2003 players became available for under $50. Six years after the initial launch, close to one thousand models of DVD players were available from over a hundred consumer electronics manufacturers. Fujitsu released the first DVD ROM equipped computer on November 6 in Great Britain. Toshiba released a DVD ROM equipped computer and a DVD ROM drive in Japan in early 1997 (moved back from December which was moved back from November). DVD ROM drives from Toshiba, Pioneer, Panasonic, Hitachi, and Sony began appearing in sample quantities as early as January 1997, but none were available before May. The first PC upgrade kits (a combination of DVD ROM drive and hardware decoder card) became available from Creative Labs, Hi Val, and Diamond Multimedia in April and May 1997. In 2014, every major PC manufacturer had models that include DVD ROM drives. The first DVD Audio players were released in Japan by Pioneer in late 1999, but they did not play copy protected discs. Matsushita (under the Panasonic and Technics labels) first released full fledged players in July 2000 for $700 to $1,200. Sony released the first SACD players in May 1999 for $5,000. Pioneer's first DVD Audio players released in late 1999 also played SACD.

CD/DVD/AVI/MP4 ойнату

Сонымен қатар, көптеген DVD ойнатқыштар пайдаланушыларға аудио CD-ді (CD DA, MP3, т.б.) және бейнедискілерді (VCD) ойнатуға мүмкіндік береді. Аз ғана саны үй кинотеатрының декодерін (мысалы, Dolby Digital, Digital Theater Systems (DTS)) қамтиды. Ал кейбір жаңа құрылғылар Интернетте кең таралған MPEG 4 ASP бейне қысу форматындағы (мысалы, DivX) бейнелерді де ойната алады.

Көлiктi ойнатқыштар

Көптеген аппараттық DVD ойнатқыштарды теледидарға қосу қажет; бірақ ЖК экраны мен стерео динамиктері бар портативті құрылғылар да бар. Портативті DVD ойнатқыштар көбінесе ұзақ сапарларда және саяхаттарда қолданылады. Олар көбінесе автомобильдегі 12 вольттық розеткаға қосылатын адаптерімен жабдықталған. Кейбір модельдерде екі экран болады, сонда артқы орындықта отырған екі адам бірдей фильмді көре алады. Ал кейбір портативті DVD ойнатқыштардың экраны ноутбук экраны сияқты ашылады.

Шығысы

Көптеген аудио (және бейне) шығару құрылғылары болғандықтан, DVD ойнатқышта RCA ұясы, компоненттік шығыстар және HDMI шығысы сияқты көптеген шығыстар болады. Тұтынушылар ойнатқышты телевизорға немесе күшейткішке қалай қосу керектігін шатастыруы мүмкін. Көптеген жүйелерде осы мақсатта қосымша цифрлық аудио ұясы қарастырылған, ол күшейткіштегі ұқсас кіріспен жұптасады. Физикалық қосылыс әдетте RCA ұялары немесе TOSLINK болып табылады, ол үн жабдықтарында декодталатын сығылмайтын цифрлық аудионы (PCM) немесе бастапқы сығылған аудио деректерін (Dolby Digital, DTS, MPEG аудио) тасымалдайтын S/PDIF ағынын жібереді.

Видео

Видео – тағы бір мәселе, ол әлі де көптеген қиындықтар тудырып келеді. DVD ойнатқыштардың алғашқы буындары көбінесе тек аналогтық бейнені шығарды, RCA ұясы және S Video арқылы композиттік бейне түрінде. Алайда, ешбір жалғауыш прогрессивті бейне үшін арналмаған, ал кейінірек сатылған ойнатқыштардың көпшілігі тағы бір жалғауыш жиынтығын алды – компоненттік бейне, ол бейненің үш компонентін – жарықтылықты және екі түс айырмасын толық бөлек сымдарда сақтайды. Бұл бейне ақпараты DVD-ден тікелей алынады. Үш компонент екі сымды пайдаланатын S Video-дан жақсырақ, ол екі түсті сигналды біріктіріп, сапасын төмендетеді, ал композиттік бейне тек бір сымды пайдаланады, барлық үш сигналды біріктіріп, сапасын төмендетеді. Жалғауыштардың арасындағы шатасу одан әрі артылады, өйткені әртүрлі ойнатқыш үлгілерінде әртүрлі физикалық жалғауыштар қолданылады – RCA немесе BNC, сондай-ақ VGA кабельдері стандартты емес жолмен қолданылады (VGA әдетте аналогтық RGB – компоненттік бейненің басқа, үйлесімсіз түрі). Одан да жаман, көбінесе екі жиынтық компоненттік шығыс бар, біреуі өріліп бейне береді, ал екіншісі прогрессивті, немесе өріліп/прогрессивті ауыстырғыш (жеке ауыстырғыш немесе мәзір параметрi). Еуропада (бірақ көптеген басқа PAL аймақтарында емес) SCART жалғауыштары қолданылады, олар композиттік және аналогтық RGB өріліп бейне сигналдарын (RGB прогрессивті болуы мүмкін, бірақ барлық DVD ойнатқыштары мен дисплейлер бұл режимді қолдамайды) немесе Y/C (S Video), сондай-ақ аналогтық екі каналды дыбыс және автоматты 4:3 немесе 16:9 (кең экранды) бір ыңғайлы көп сымды кабельде ауыстыра алады. Аналогтық RGB компоненттік сигналы S Video-дан жоғары және YPbPr компоненттік бейнемен бірдей бейне сапасын ұсынады. Алайда, RGB және S Video аналогтық сигналдарын бір уақытта беруге болмайды, өйткені әрқайсысы әртүрлі мақсаттар үшін бірдей тіреулерді пайдаланады, ал дисплейлер кіріс сигналына қатысты қолмен конфигурациялануы керек, өйткені S Video үшін ауыстыру режимі жоқ. (Композиттік немесе RGB қолданылғанын көрсету үшін ауыстыру режимі бар.) Кейбір DVD ойнатқыштар мен топтық қораптар RGB үшін арналған SCART жалғауышындағы сымдар арқылы YPbPr компоненттік бейне сигналдарын ұсынады, бірақ бұл ресми талаптарды бұзады және қайтадан қолмен баптау қажет. (Гипотетикалық тұрғыдан алғанда, RGB компоненттен айырмашылығы, YPbPr компоненттік сигналдар мен S Video Y/C сигналдарын бір уақытта сым арқылы жіберуге болады, өйткені олар жарықтылық компонентін (Y) бөліседі.) HDMI – бұл жоғары ажыратымды бейнені беруге арналған цифрлық байланыс, ол DVI-ге ұқсас. Видеомен қатар, HDMI сегіз каналды цифрлық дыбысты да қолдайды. Жоғары ажыратымды бейнеге арналған жалғауыштары бар DVD ойнатқыштар дереккөзді жоғары ажыратымды бейнеге қолданылатын форматтарға (мысалы, 720p, 1080i, 1080p және т.б.) дейін көтеруге болады, сигналды шығару алдында. Алайда, алынған сигнал жоғары ажыратымды бейне болмайды; яғни, қосымша деинтерляциядан басқа, көтеру көбінесе бейненің өлшемдерін жоғары ажыратымды форматтарға сәйкес келтіру үшін ғана масштабтаудан тұрады, бұл шығыс құрылғысында болатын масштабтауға мүмкіндік бермейді.

Video is another issue which continues to present the most problems. Early generations of DVD players usually outputted analog video only, via both composite video on an RCA jack and S Video. However, neither connector was intended to be used for progressive video, and most later players sold then gained another set of connectors, component video, which keeps the three components of the video, luminance and two color differentials, on fully separate wires. This video information is taken directly from the DVD itself. The three components compare well to S Video, which uses two wires, uniting and degrading the two color signals, and composite, which uses only wire one, uniting and degrading all three signals. The connectors are further confused by using a number of different physical connectors on different player models, RCA or BNC, as well as using VGA cables in a non standard way (VGA is normally analog RGB—a different, incompatible form of component video). Even worse, there are often two sets of component outputs, one carrying interlaced video, and the other progressive, or an interlaced/progressive switch (either a physical switch or a menu setting). In Europe (but not most other PAL areas), SCART connectors are generally used, which can carry composite and analog RGB interlaced video signals (RGB can be progressive, but not all DVD players and displays support this mode) or Y/C (S Video), as well as analog two channel sound and automatic 4:3 or 16:9 (widescreen) switching on a single convenient multi wire cable. The analog RGB component signal offers video quality which is superior to S Video and identical to YPbPr component video. However, analog RGB and S Video signals can not be carried simultaneously, due to each using the same pins for different uses, and displays often must be manually configured as to the input signal, since no switching mode exists for S Video. (A switching mode does exist to indicate whether composite or RGB is being used.) Some DVD players and set top boxes offer YPbPr component video signals over the wires in the SCART connector intended for RGB, though this violates the official specification and manual configuration is again necessary. (Hypothetically, unlike RGB component, YPbPr component signals and S Video Y/C signals could both be sent over the wire simultaneously, since they share the luminance (Y) component.) HDMI is a digital connection for carrying high definition video, similar to DVI. Along with video, HDMI also supports up to eight channel digital audio. DVD players with connectors for high definition video can upconvert the source to formats used for higher definition video (e. g., 720p, 1080i, 1080p, etc. ), before outputting the signal. By no means, however, will the resulting signal be high definition video; that is, aside from optional deinterlacing, upconverting generally consists of merely scaling the video's dimensions to match that of higher resolution formats, foregoing the scaling that would normally occur in the output device.

USB құрылғысы

Кейбір DVD ойнатқыштарда USB видеожазғыш құрылғысы болады. Бұдан басқа, MP4, MP3 сияқты сандық медиа түрлерін ойнатуға арналған USB порты бар DVD ойнатқыштар да кездеседі.

Сымсыз

Сымсыз қосылымдар (Bluetooth және/немесе Wi-Fi) басқа құрылғылардан (мысалы, ұялы телефондардан) немесе оларға контентті сымсыз түрде ойнатуға/жазуға мүмкіндік береді.

Бағалар

2014 жылдан бастап мұндай құрылғылардың бөлшек сауда бағасы, олардың қосымша мүмкіндіктеріне байланысты (мысалы, сандық дыбыс немесе бейне шығару сияқты), 30-80 АҚШ доллары/Евро аралығында басталады. Олар көбінесе видеомагнитофондардан арзан.

Өндiру

2002 жылдан бастап DVD ойнатқыштардың ең ірі өндірушісі Қытай болды; 2002 жылы олар 30 миллион ойнатқышты, әлемдік өнімнің 70% астам бөлігін өндірді. Бұл өндірушілер DVD технологиясының патент иелеріне (Sony, Philips, Toshiba) және MPEG 2 лицензиясына әрбір ойнатқыш үшін 15-20 АҚШ долларын лицензиялық төлем ретінде төлеуге міндетті. Бұл төлемдерден қашу үшін Қытай DVD-нің ізбасары ретінде Enhanced Versatile Disc стандартын жасады; 2004 жылдан бастап EVD ойнатқыштары тек Қытайда ғана сатылды.

Бағдарламалық жасақтама

DVD-ойнатқыштар – пайдаланушыларға DVD-дискілерді DVD-ROM дискісі бар компьютерде көруге мүмкіндік беретін бағдарламалар. Мысалдар: PowerDVD, VLC медиа ойнатқышы, Windows DVD ойнатқышы және Mac-тағы DVD ойнатқышы. Нарықта түрлі және көптеген бағдарламалық DVD-ойнатқыштар, сондай-ақ DVD-бейнелерді ойнату мүмкіндігі бар мультимедиалық ойнатқыштар қолжетімді. Олар коммерциялық бағдарламалық жасақтама, тегін бағдарламалық жасақтама, үлестірілетін бағдарламалық жасақтама немесе жай ғана ақысыз бағдарламалық жасақтама болып табылуы мүмкін.

Орынбасарлар

DVD ойнатқышының оптикалық дискіде сақталған аудиовизуалды мазмұнның басты құралы ретіндегі рөлін жетілдіру және оны жақсарту үшін күресте екі маңызды бәсекелес болды: HD DVD ойнатқышы және Blu-ray Disc ойнатқышы. Олар DVD-ге қарағанда жоғарырақ ажыратымдылықтағы бейнелерді және толыққандырақ дыбыс ақпаратын қамтамасыз ететін екі үйлеспейтін технологияны қолданды. 2008 жылдың 19 ақпанында бұл технологияны жасаған Toshiba компаниясы барлық HD DVD өнімдерін шығаруды тоқтататынын мәлімдеді, соның нәтижесінде Blu-ray DVD ойнатқыштардың жоғары ажыратымдылықтағы ізбасары ретінде қалыптасты. Технология жетілдірілген сайын, әртүрлі ойнатқыштар сатылды, олардың кейбіреулері Blu-ray ойнатқыштары болып, DVD мазмұнын жақсарта алатын және жалпы бейне сапасын арттыратын мүмкіндіктерге ие болды.