Кіріспе

АҚШ-тағы кәсіби әйел гольфшілер қауымдастығы
гольф қауымдастығы

Ladies Professional Golf Association (LPGA) – американдық әйелдер гольф ойнайтын ұйым. Ұйымның штаб-пәтері Флорида штатының Дейтона-Бич қаласындағы LPGA International-да орналасқан. Бұл ұйым әлемнің түкпір-түкпірінен келген элиталық кәсіби әйел гольфшілер үшін апта сайын өткізілетін LPGA Tour турнирлерін ұйымдастыруымен танымал.

Ұйымдастыру және тарихы

Басқа елдерде де "LPGA" ұйымдары бар, олардың әрқайсысы атауында географиялық белгіні ұстанады, бірақ АҚШ ұйымы бірінші, ең ірі және ең беделдісі болып табылады. LPGA сонымен қатар әйелдердің гольф клубтары мен оқытушыларының ұйымы. Бұл АҚШ-тағы негізгі кәсіби турнирлерді өткізетін PGA Tour-дан өзгеше. PGA Tour 1968 жылдан бері клубтар мен оқытушылар ұйымы – Американың PGA-сынан тәуелсіз. LPGA сондай-ақ PGA Tour жүргізетін сияқты жыл сайынғы біліктілік мектебін өткізеді. Гольфшінің соңғы біліктілік турниріндегі нәтижесіне қарай, ол LPGA Tour-да толық немесе жартылай ойнау құқығын алады. LPGA-ның негізгі турынан басқа, LPGA-ның ресми дамыту туры – Epson Tour (бұрынғы Futures Tour) ұйымына да иелік етеді және оны басқарады. Осы турдың әр маусым соңындағы үздік ойыншылары келесі жылғы негізгі LPGA Tour-да ойнау құқығын алады. LPGA – АҚШ-тағы ең көне әйелдер кәсіби спорт ұйымы. Ол 1944 жылы құрылған WPGA (Women's Professional Golf Association) ұйымының мұрагері. WPGA 1948 жылғы маусымнан кейін шектеулі турнирлерін тоқтатып, 1949 жылдың желтоқсанында ресми түрде қызметін тоқтатты. WPGA-ны Ellen Griffin, Betty Hicks және Hope Seignious құрды. LPGA 1950 жылы Канзас штатының Уичита қаласындағы Rolling Hills Country Club клубында құрылды. Оның 13 негізін қалаушысы: Alice Bauer, Patty Berg, Bettye Danoff, Helen Dettweiler, Marlene Hagge, Helen Hicks, Opal Hill, Betty Jameson, Sally Sessions, Marilynn Smith, Shirley Spork, Louise Suggs және Babe Zaharias. Patty Berg оның алғашқы президенті болды. Алғашқы LPGA турнирі 1950 жылы Флорида штатының Тампа қаласындағы Palma Ceia Golf and Country Club клубында өткен Tampa Women's Open турнирі болды. Қызығы, жеңімпаз кәсіби негізін қалаушылардың арасындағы ең үздік ойыншыны жеңген әуесқой Polly Riley болды. 1956 жылы LPGA АҚШ-тан тыс алғашқы турнирін Кубаның Гавана қаласында өткізді – Havana Open. 1996 жылы Muffin Spencer Devlin LPGA ойыншылары арасында гей екенін ашқан алғашқы адам болды. 2001 жылы Jane Blalock-тың JBC Marketing ұйымы 45 және одан үлкен жастағы әйелдер үшін Women's Senior Golf Tour (қазіргі Legends Tour) турнирін құрды. Бұл турнир LPGA-мен байланысты, бірақ LPGA-ға тиесілі емес. 2006 жылдан бастап LPGA маусымды аяқтайтын чемпионат турнирін өткізеді. Майкл Вхан 2009 жылдың қазан айында LPGA-ның сегізінші комиссары болды, ол Кэролин Бивенстің орнын басты. Уан спорттық тауарлар индустриясының бұрынғы маркетингтік директоры. Гольфші Lana Lawless-тің сотқа берген арызынан кейін, 2010 жылы ережелер өзгертіліп, трансгендерлік бәсекелестерге рұқсат берілді. 2013 жылы транс әйел Bobbi Lancaster Аризона штатының Cactus Tour турнирінде ойнауға және LPGA біліктілік турниріне қатысуға тырысқаны үшін жергілікті тұрғындардың наразылығына тап болды. 2018 жылы LPGA аматорлық гольф қауымдастығы Executive Women's Golf Association (EWGA) ұйымын сатып алып, АҚШ және Солтүстік Америкадағы аматорлық гольфшілерге көбірек назар аударуды бастады. Бастапқыда LPGA Women Who Play деп аталған аматорлық ұйым LPGA Amateur Golf Association деп қайта аталды. LPGA Amateur Golf Association ұйымының Солтүстік Америка және Кариб теңізі аймақтарында филиалдары бар.

Байқау ақшасы мен турнирлер

2010 жылы LPGA туры бойынша жалпы ресми жүлде қоры 41,4 миллион долларды құрады, бұл 2009 жылғы көрсеткіштен 6 миллион доллардан астам кем. 2010 жылы 24 ресми турнир өтті, бұл 2009 жылы өткен 28 турнирден және 2008 жылы өткен 34 турнирден азырақ. Турнирлердің жалпы санының азаюына қарамастан, 2010 жылы АҚШ-тан тыс жерлерде өткен турнирлер саны өзгермеді, себебі жоғалған төрт турнирдің барлығы АҚШ-та өткен. 2016 жылға қарай турнирлер саны 33-ке дейін өсті, ал жалпы жүлде қоры 63 миллион доллардан асты. 2019 жылы жаңа рекорд орнатылды, онда жалпы жүлде қоры 70,5 миллион долларды құрады (бір жыл ішінде 5 миллион доллардан астам өсім).

Халықаралық қатысу

Алғашқы 40 жылда LPGA турнирінде американдық ойыншылар басымдық танытты. 1968 жылы канадалық Сандра Пост АҚШ-тан тыс тұратын алғашқы ойыншы болып LPGA тур картасын алды. АҚШ-тан тыс ойыншылардың саны қазір өте көп. Соңғы рет американдық ойыншы ақшалай жүлделер тізімінде көш бастаған 2014 жылы болды (Стейси Льюис), ал американдық ойыншы турнирлер жеңісінде алға шыққан соңғы рет 2020 жылы болды (Даниел Канг). 2000 жылдан 2009 жылға дейін американдық емес ойыншылар 40 маңызды чемпионаттың 31-ін жеңіп алды. Атап айтқанда, 21-ші ғасырдың басында LPGA-да байқалатын ең маңызды тенденциялардың бірі – корей гольфшілерінің өркендеуі және үстемдігі. Се Ри Пактың LPGA-дағы ерте табысы LPGA туры бойынша корей әйелдерінің гольф спортына қызығушылығын арттырды. 2009 жылы турда 27 елден 122 американдық емес ойыншы болды, оның ішінде 47-сі Оңтүстік Кореядан, 14-і Швециядан, 10-ы Австралиядан, сегізі Ұлыбританиядан (төрті Англиядан, үші Шотландиядан және бірі Уэльстен), жетісі Канададан, бесеуі Тайваньнан және төртеуі Жапониядан.

LPGA турнирлері

Америка Құрама Штаттарында негізделген тур болғандықтан, LPGA Tour турнирлерінің көп бөлігі Америка Құрама Штаттарында өтеді. 1956 жылы LPGA Кубаның Гавана қаласында өткен Гавана Ашық турнирінде АҚШ-тан тыс алғашқы турнирін ұйымдастырды. 2020 жылы АҚШ-тан тыс жерде он төрт турнир өтті, оның ішінде Азияда жеті, Еуропада төрт, Австралияда екі және Канадада бір турнир. Солтүстік Америкадан тыс өткізілетін турнирлердің бесеуі басқа кәсіби турлармен бірлесіп ұйымдастырылады. Ladies European Tour әйелдер арасындағы British Open, Франциядағы Evian Championship және әйелдер арасындағы Australian Open (сонымен қатар ALPG Tour-мен бірлесіп) турнирлерін ұйымдастырады. Қалған екі бірлескен турнир – BMW Ladies Championship (LPGA of Korea Tour) және Toto Japan Classic (LPGA of Japan Tour) – турдың күзге қарай Азияға бағытталған кезеңінде өткізіледі.

LPGA плей-оффтары

2006 жылдан бері LPGA маусымды аяқтайтын турнир өткізіп келеді. 2008 жылғы маусымда ол The ADT-де LPGA Playoffs деп аталды; 2009 және 2010 жылдары LPGA Tour Чемпионаты, ал 2011 жылы қараша айында CME Group Titleholders турнирі болып өтті. 2006 жылдан 2008 жылға дейін LPGA кестесі екі бөлікке бөлінді, әр бөліктен 15 ойыншы өнімділігіне қарай Чемпионатқа іріктеледі. Сонымен қатар, 21 ойыншыдан тұратын соңғы қатысушылар тізіміне екі шақырушы ойыншы да қосылды. Үш күндік "плей-офф" және соңғы чемпионат турында жеңіске жеткен LPGA Tour Чемпионатының жеңімпазы 1 миллион доллар сыйлық алады. 2009 жылы Тур Чемпионатының қатысушылар саны 120 ойыншыға дейін артты, турнир басталар алдындағы үш аптада ақша тізіміндегі алғашқы 120 ойыншыға қатысуға мүмкіндік берілді. Жалпы жүлде қоры 1,5 миллион долларды құрады, ал жеңімпазға 225 мың доллар берілді. Бұрынғы LPGA-ның маңызды чемпионатының (Titleholders Championship) атауын қайта жаңғыртқан CME Group Titleholders турнирі алғаш рет 2011 жылы өткізілді. 2011 жылдан 2013 жылға дейін оның қатысушылары маусым бойы өткен әрбір ресми тур турнирінен үштен білікті ойыншыдан тұрды, яғни бұрын іріктемеден өтпеген алғашқы үш жүлдегер. 2014 жылдан бастап қатысушылар тізімі маусымдық ұпайлар бойынша анықталады. Ұпайлар жарысының жеңімпазы 1 миллион доллар бонус алады.

Атак-даңқ залы

LPGA 1951 жылы әйелдер гольфінің Даңқ залын төрт негізгі мүшесімен құрды: Пэтти Берг, Бетти Джеймсон, Луиза Саггс және Бейб Захарияс. Бірнеше жыл бойы тоқтап тұрғаннан кейін, Даңқ залы 1967 жылы Грузия штатының Аугуста қаласындағы алғашқы физикалық орнына көшірілді және LPGA Tour Даңқ залы деп аталды. 1998 жылы ол Әлемдік гольф Даңқ залымен біріктірілді.