Кіріспе

Американдық гольфші және спортшы Милдред Элла "Бейб" Дидриксон Захарияс (/z//ə/'/h//ɑr//i//ə//s/; Дидриксон; 26 маусым 1911 – 27 қыркүйек 1956) – американдық спортшы, гольф, баскетбол, бейсбол және жеңіл атлетикада өте жақсы нәтижелер көрсетті. Ол 1932 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында жеңіл атлетикадан екі алтын және бір күміс медаль жеңіп алды, содан кейін кәсіби гольфке көшіп, 10 LPGA турнирінде жеңіске жетті.

Өмірбаян

Милдред Элла Дидриксон 1911 жылғы 26 маусымда дүниеге келді. Ол отбасымен бірге Техас штатының Бомонт қаласындағы 850 Дусетке көшіп келді, оған 4 жас болғанда. Бала кезінде бейсбол ойынында бес рет хоум-ран соққаннан кейін "Бейб" (Бейб Руттан кейін) деген лақап атын алғанын айтты, бірақ оның норвегиялық анасы оны шалыс кезінен бастап "Бебе" деп атаған. Ол әнші және гармоникашы болған, Mercury Records лейблінде бірнеше ән жазды. Оның ең көп сатылған әні "I Felt a Little Teardrop" болды, ал "Detour" әні оның екінші жағында орналасқан. Бэйб Дидриксон ретінде танымал болған ол 1938 жылғы 23 желтоқсанда Миссури штатының Сент-Луис қаласында кәсіби күрескер Джордж Захариасқа (1908–1984) үйленді. Содан кейін ол көбінесе Бэйб Дидриксон Захариас немесе Бэйб Захариас деп аталды.

Спорттық жетістіктері

Дидриксон жеңіл атлетикада әлемдік даңққа ие болды және баскетболда "Американың үздік спортшысы" мәртебесін алды. Ол ұйымдастырылған бейсбол және софтбол ойнады, сонымен қатар суға секіру, роликтермен сырғанау және боулинг шебері болды.

ААБ чемпионы

Дидриксонның орта мектептен кейінгі алғашқы жұмысы Даллас қаласындағы Жұмыс берушілердің апаттан сақтандыру компаниясында хатшы болып жұмыс істеу болды, бірақ ол компанияның "өндірістік командасы" – "Алтын Циклондар" баскетбол командасында әуесқой ретінде ойнау үшін ғана жұмысқа алынды. Аталған жарыстарды сол кезде Аматорлық спорт одағы (AAU) басқарып отырған. 1931 жылы команданы ААУ баскетбол чемпионатында жеңіске жеткізгеніне қарамастан, 80 метрлік кедергілер сайысында ол өзінің алғашқы іріктеу кезеңінде 11,8 секундтық әлемдік рекордты теңестірді. Финалда ол 11,7 секунд көрсетіп, алтын медальді жеңіп алды. Ол сондай-ақ, найза тастаудан да 43,69 метрлік олимпиадалық рекордты жаңарта отырып, алтын медальді иеленді. Биікке секіруде ол әлемдік рекордты теңестіре отырып, күміс медальді жеңіп алды. Америкалық Жан Шилей де 1,657 метрге секірді, және таяқшаның биіктігі көтерілген кезде екеуі де қосымша секіруде тең түсті. Дидриксонның дұрыс емес техника қолданғаны анықталғаннан кейін Шилейге алтын медаль берілді. Дидриксон – жүгіру, лақтыру және секіруден жеке олимпиадалық медальдар жеңген жалғыз ер немесе әйел атлет.

Олимпиададан кейінгі кезең

Келесі жылдары ол водевиль сахнасында өнер көрсетіп, Бейб Дидриксонның "All Americans" баскетбол командасы және сақалды "Дэвид үйі" (коммуна) командасымен бірге саяхаттады. Дидриксон чемпион болмаса да, қалта бильярдының (пул) бәсекеге қабілетті ойыншысы болды. 1933 жылдың қаңтарындағы баспасөз материалдарында ол Нью-Йорк қаласында әйгілі Рут МакГинниске қарсы бірнеше күндік пул матчын ойнағаны (және ауыр жеңіліске ұшырағаны) туралы жазылған.

Гольф

1935 жылы Дидриксон гольф ойнай бастады, бұл спортта ол ең танымал болғанға дейін кеш келді. Ұзақ өтпей, оған әуесқой статусы берілмеді, соның салдарынан 1938 жылдың қаңтарында ол PGA (Кәсіби гольфшылар қауымдастығы) турнирі – Лос-Анджелес ашық чемпионатына қатысты. Одан кейін шамамен алты онжылдықтан соң ғана Анника Соренстам, Сьюзи Уэйли, Мишель Ви және Бриттани Линчикоме сияқты басқа әйелдер бұл турнирде ерлермен бәсекелесті. Ол 81 және 84 ұпай жинап, кезеңнен өте алмады. Турнирде ол Джордж Захариаспен бірге ойнады. Олар он бір айдан кейін үйленді және 1949 жылы сатып алған гольф алаңының жерінде Флорида штатының Тампа қаласына қоныстанды. Дидриксон Американың алғашқы әйел гольф жұлдызына айналды және 1940-шы жылдар мен 1950-ші жылдардың басындағы жетекші ойыншы болды. Әуесқой статусын қайта алу үшін ол үш жыл бойы басқа спорт түрлерінде жарыса алмады. 1942 жылы ол әуесқой статусын қайта алды. 1945 жылы ол тағы үш PGA Tour турниріне қатысып, біреуінен кезеңнен өте алмады, ал қалған екеуіне ілікті; 2023 жылғы мәліметтерге сәйкес, ол әлі күнге дейін ресми PGA Tour турнирінің кезеңінен өткен жалғыз әйел болып табылады. Захариас 1946 жылы АҚШ әйелдер арасындағы және 1947 жылы британдық әйелдер арасындағы аматорлық чемпионатта жеңіске жетті – бұл жетістікті алғаш рет американдыққа бұйырды, – сондай-ақ үш әйелдер арасындағы Батыс ашық чемпионаттарында жеңімпаз атанды. 1947 жылы ресми түрде кәсіби гольфшыға айналған Дидриксон әйелдер кәсіби гольф қауымдастығында, кейіннен әйелдер кәсіби гольф қауымдастығында үстемдік құрды. Ол 1950 жылы әйелдер кәсіби гольф қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі болды. 1950-ші жылдардың ортасында ауыр сырқаттан кейін оның карьерасы аяқталды. Захариас өзінің туған қаласы Техас штатының Бомонт қаласында өткен Babe Zaharias Open турнирінде жеңіске жетті. Ол 1947 жылғы Titleholders Championship және 1948 жылғы АҚШ әйелдер ашық чемпионаттарында төртінші және бесінші ірі чемпионаттарында жеңімпаз атанды. Ол қатарынан 17 әйелдер арасындағы аматорлық жеңіске жетті, бұл жетістік ешкімге бұйырған емес. 1950 жылға қарай ол барлық қол жетімді гольф титулдарын жеңіп алды. Әуесқой және кәсіби жеңістерін есептегенде, Захариас барлығы 82 гольф турнирінде жеңіске жетті. The New York Times газетінің журналисі Чарльз Макграт Захариас туралы былай деп жазды: "Бәлкім, Арнольд Палмерден басқа, гольфшілердің ешқайсысы көрермендер тарапынан одан артық сүйікті болған емес".

Гольф марапаттары

1938 жылы PGA Tour турнирінде Захария қатысудан шығып қалған, бірақ кейін тәжірибесі арта келе, ол қатысқан барлық PGA Tour турнирінің кезеңінен өтті. 1945 жылдың қаңтар айында Захарияс PGA турнирлерінің үшiне қатысты. Ол 76–76 есебімен Лос-Анджелес ашық турниріне қатысуға жолдама алды. Содан кейін ол 76–81 есебімен турнирдің екі күндік кезеңінен өтті, бірақ 79 есебінен кейін үш күндік кезеңнен шығып қалды, осылайша ол тарихта PGA Tour турнирінің кезеңінен өткен алғашқы (қазірге дейін жалғыз) әйел болды. Ол Феникс ашық турнирінде де кезеңнен өту тізбегін жалғастырды, онда 77 72 75 80 есебімен 33-орынды иеленді. Ал Тусон ашық турниріне демеушілердің жеңілдігімен емес, 36 лункалық іріктеуден өтіп қатысты. 1948 жылы ол АҚШ ашық турниріне қатысуға тырысқан алғашқы әйел болды, бірақ оның өтініші USGA тарапынан қабылданбады. Олар бұл турнирдің тек ерлерге арналғанын мәлімдеді.

Соңғы жылдары және өлімі

1950 жылы Захарияның ең табысты жылы болды, ол сол кездегі әйелдер гольфіндегі үш ірі турнирдің – АҚШ ашық чемпионаты, Titleholders Championship және Әйелдердің Батыс ашық чемпионаты – Гранд Слэмін аяқтады. Бұл жетістік оны сол жылы табыс тізімінде көшбасшы етті. Сондай-ақ, ол сол жылы кез келген LPGA гольфшісінен бұрын 10 рет жеңіске жетті, мұны бір жыл мен 20 күнде жасады. Бұл рекорд бүгінгі күнге дейін сақталып тұр (сондай-ақ, 20 және 30 жеңіске жету рекордтары да – екі жыл төрт айда және бес жыл 22 күнде). 1951 жылы ол тағы да ең көп табыс тапқан гольфші болды, ал 1952 жылы Titleholders Championship-те тағы бір маңызды жеңіске жетті. Алайда, 1952-53 жылдары ауру салдарынан толық кесте бойынша ойнай алмады. Ол Betty Dodd гольфшісімен жақын дос болды. Susan Cayleff-тің "Babe" атты өмірбаянында Dodd былай деді: "Мен осы керемет адамға [Захарияға] қатты құрметтендім. Мен оны жақсы көретінмін. Ол үшін кез келген нәрсені істеуге дайын болғанмын". Олар 1950 жылы Майамидегі әуесқойлар турнирінде танысып, бірден жақын дос болып кетті. Cayleff былай деп жазды: "Дидриксонның некесі қиындыққа ұшыраған сайын, ол Доддпен көбірек уақыт өткізді. Олар гольф турнирлерінде бірге саяхаттады, соңында Додд Захария мен Дидриксонмен бірге Дидриксонның өмірінің соңғы алты жылында бірге тұрды". Олар өз қарым-қатынастарын сипаттау үшін "лесбиян" деген сөзді ешқашан қолданған жоқ, бірақ олардың қарым-қатынасы махаббат пен жыныстық тартымға негіделгеніне күмән жоқ.

1953 жылы Захарияға ішек рагы диагнозы қойылды. Отадан кейін 1954 жылы ол қайтадан жарысқа қатысты. Ол ең төменгі орташа есеппен Vare Trophy-ді жеңіп алды, бұл оның осы кубоктағы жалғыз жеңісі болды, сондай-ақ АҚШ әйелдер ашық чемпионатында 10-шы және соңғы маңызды жеңісін одтадан бір ай өткен соң және колостомиялық қаппен ойнап жеңді. Осы жеңісімен ол LPGA чемпионатында жеңіске жеткен екінші ең үлкен жастағы әйел атанды (Фей Крокерден кейін). Бейб Захарияс енді Крокер мен Шерри Штайнхауэрден кейін үшінші орында тұр. Бұл жеңістер оны 30 жеңіске жетудегі ең жылдам ойыншы етіп қойды (бес жыл 22 күн). 1955 жылы оның ішек рагы қайтадан пайда болды. Сол маусымдағы сегіз гольф турнирінің кестесі шектеулі болғанына қарамастан, Захарияс соңғы екі турнирде жеңіске жетті. 1956 жылдың 27 қыркүйегінде Техас штатының Галвестон қаласындағы Джон Сили ауруханасында 45 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде әлі де ең үздік гольфшілердің бірі болды. Ол күйеуімен бірге рак клиникаларын қолдау үшін Babe Zaharias қорын құрған болатын. Ол өзінің туған қаласы Бомонт, Техас штатындағы Forest Lawn Cemetery зиратында жерленген. Захария өмірінің соңғы жылдары тек спорттық қабілеттерімен ғана емес, сонымен қатар көптеген американдықтар рак диагнозын қоюдан немесе емдеуден бас тартқан кезде, рак туралы хабардар болуды насихаттаушы ретінде танылды. Ол өзінің атағын рак қорына қайырымдылық жинау үшін, сондай-ақ Америка рак қоғамының өкілі ретінде пайдаланды. Оның бұл саладағы еңбегі АҚШ президенті Дуайт Эйзенхауэр Ақ үйге сапары кезінде құрметпен атап өтті. Захария өз заманының әйелдік үлгілерін бұзды, соның ішінде әйелдер арасындағы спорттық үлгілерді де. Ұзын бойлы және салмақты Захария дене күшімен және әлеуметтік жағдайдағы тікелейлігімен көзге түсті. Көптеген адамдар оны спорттық кейіпкер деп санаса да, оның "еркектігі" үшін сындарға ұшырады. Ол 1977 жылы құрылған LPGA Даңқ залына алғашқы алты кіріктірілгендердің бірі болды. Захарияның Техас штатының Бомонт қаласында оған арналған музей бар. Бірнеше гольф алаңына оның есімі берілген. Флорида штатының Тампа қаласында оның күйеуімен бірге иелік еткен Бейб Захарияс гольф алаңы тарихи ескерткіш мәртебесіне ие болды. 1973 жылы 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында Денвер аймағында тұрған Захарияс Колорадо Гольф Даңқы залының алғашқы құрамына кірді (Дэйв Хилл және Бэйб Линдпен бірге). 1976 жылы Захария Ұлттық Әйелдер Даңқы залына енді. 1981 жылы АҚШ пошта қызметі Захарияның құрметіне 18 центтік марка шығарды. 2008 жылы Захария Колорадо Әйелдер Даңқы залына енді. 2021 жылдың 7 қаңтарында Захария президент Дональд Трамптан "Еркіндік президенттік медалін" алды.

Қазіргі таңбалар

Ол және оның сияқтылары үйде қалып, сәнделіп, телефон соғысын күткені абзал болар еді. 20-30 жылдарығы идеал – әдемі әрі нәзік қозғалыстары бар, суреттер кітабынан шыққандай ағылшын әйелі Джойс Уэзерд еді, ол сырттан әсем де тартымды соққылар жасағанмен, аса ұзаққа соқпайтын. Захария Ли Тревиноның стиліндегі күшті, спорттық қозғалысты дамытты, және ол тиден соншалықты күшті соққы салғандықтан, техастық ұлы гольфші Байрон Нельсон оны жеңе алатынын тек сегіз адам ғана білетінін айтқан. "Допты соққылау ғана жеткіліксіз", - деді Бэйб. "Белбеуіңді босатып, допқа толық күш салу керек". "New York Times" газетінің журналисі Чарльз Макграт. Ол 2016 жылғы Техас жеңіл атлетика және күрес жаттықтырушыларының Даңқ залына енгізілді.

Бэйб Захарияның гольф алаңы

1949 жылы Захарияс Тампаның Форест Хиллс ауданында гольф алаңын сатып алып, жақын жерде тұрды. Ол қайтыс болғаннан кейін гольф алаңы сатылды. Жерді тұрғын үйлер салу үшін сатып алуға тырысқанмен, ол біржола тоқтап қалды. 1974 жылы Тампа қаласы гольф алаңын өз иелігіне алды, оны жаңартып, қайта ашты және оған Бейб Захарияс аты берді. Кейіннен ол тарихи ескерткіш мәртебесіне ие болды. Курстарды Уильям Ф. Белл (түпнұсқа дизайны) және Кейси О'Каллахан (жаңарту) жасаған. 2010 жылы курстар Ұлттық гольф алаңдарының иелері қауымдастығының «Калифорниядағы жылдың гольф алаңы» сыйлығын жеңіп алды. «Бұл 18 тесіклі алаң Американың ең белгілі спортшыларының бірі – Бейб Дидриксон Захарияның құрметіне аталған. 71 пардағы еңіс көрсеткіші 126-дан 138-ге дейін ауытқиды, бұл алаңды оның атына лайық етеді». – деп Industry Hills Golf Club at Pacific Palms Resort веб-сайтында жазылған.

Захарияс 1953–1954 жылдарғы ABC телеарнасының «Қайта оралу тарихы» (The Comeback Story) реалити-шоуында қонақ ретінде пайда болды, онда ол қатерлі ішек ісігімен күресіп бағанын, бірақ содан кейін де осы аурудан қайтыс болғанын айтты. 1952 жылы ол Спенсер Трейси мен Кэтрин Хепберннің «Пэт пен Майк» фильмінде өзін-өзі сомдады. 1975 жылы Сьюзан Кларк «Бейб» атты телефильмде Захарияның рөлін орындады, бұл рөлі үшін Кларк «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Алекс Каррас Джордж Захария рөлін сомдады. Кларк пен Каррас осы фильмді түсірген кезде танысып, кейіннен үйленді. 2011 жылдың маусым айында Little, Brown баспасы автор Дон Ван Натта-младшийдың жазған Захарияның «Wonder Girl» атты толық өмірбаянын жариялады.

«Family Guy» сериалы Бейб Захариястың Американың ең ұлы тұлғаларының бірі екенін көп рет айтқан. «The Simpsons» сериалының 21-ші маусымында Мардж тарих тақырыбындағы «Charity Chicks» күнтізбесі үшін Захария ретінде киінеді. Мардж оны 20 ғасырдың әйел Тайгер Вудсы деп атады. 2014 жылдың 26 тамызында оның өмірі Comedy Central арнасының «Спорт батырлары» (Sport Heroes) эпизодында көрсетілді, онда Дидриксон Захария рөлін Эмили Дешанель сомдады. Ол 2020 жылғы «Par for the Course» операсының жалғыз кейіпкері, оны композитор Лиза Нехер мен либреттошы Кендра Престон Леонард жазған. Операда Захарияның АҚШ Ашық чемпионатында ойнауға рұқсат етілмейтінін білгендегі реакциясы бейнеленген.

Жеңіс (10)

ЖылЧемпионатЖеңіс ұпайыАйырмашылықЕкінші орын1940 Әйелдер Батыс Ашық 5 & 4 Рассел Манн ханым1944 Әйелдер Батыс Ашық 7 & 5 Дороти Жермен (а)1945 Әйелдер Батыс Ашық 4 & 2 Дороти Жермен (а)1947 Титул иелері Чемпионаты +4 (78–81–71–74=304)5 соққы Дороти Кирби (а)1948 АҚШ Әйелдер Ашық E (75–72–75–78=300)8 соққы Бетти Хикс1950 Титул иелері Чемпионаты +10 (72–78–73–75=298)8 соққы Клэр Доран (а)1950 Әйелдер Батыс Ашық 5 & 3 Пегги Кирк1950 АҚШ Әйелдер Ашық −9 (75–76–70–70=291)9 соққы Бетси Роулз (а)1952 Титул иелері Чемпионаты +11 (74–73–73–79=299)7 соққы Бетси Роулз1954 АҚШ Әйелдер Ашық +3 (72–71–73–75=291)12 соққы Бетти Хикс