Кіріспе

Wang Laboratories) – 1951 жылы Ан Ван және Г. Ю. Чу құрған АҚШ компьютер компаниясы. Компанияны «өзгеріссіз көшбасшы» деп сипаттаған Ан Ван басқарды және 1990 жылы қайтыс болғанға дейін бизнес және өнім стратегиясын қалыптастыруда жеке рөл атқарды. Компания түрлі өнімдер желісіне көшті, бастапқыда теріп жазу машиналары, калькуляторлар және мәтін өңдеу машиналары, содан кейін компьютерлер, көшірме машиналары және лазерлік принтерлер енгізілді. 1992 жылдың тамызында Wang Laboratories банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Банкроттан шыққаннан кейін компания атауын Wang Global деп өзгертті. 1999 жылы оны Нидерландының Getronics компаниясы сатып алып, Getronics North America атанды, кейін 2007 жылы KPN компаниясына, ал 2008 жылы CompuCom компаниясына сатылды.

Қордың ашық листингісі

1967 жылғы 26 тамызда Ван компаниясының 240 000 акциясы Америка қор биржасында акцияға шығарылды, бір акциясының бағасы 12,50 доллар болды. Акциялар күнінің соңында 40 доллардан жоғары бағамен жабылып, компанияның меншікті капиталы шамамен 77 миллион долларға бағаланды, оның 63%-ы Ань Ванг пен оның отбасына тиесілі болды. Ван компаниясы акцияға шыққаннан кейін де отбасының компанияны бақылауда ұстауын қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдады. Ол жоғары дивиденд төлейтін, бірақ С класы акцияларының дауыс беру құқығының оннан бір бөлігіне ие болатын екінші класс – В класын құрды. Көптеген адамдар В класы акцияларын сатып алды, ал Ван отбасы С класы акцияларының көп бөлігін сақтап қалды. B және C әріптері брокерлік кеңселерге ВАГ акцияларына түскен кез келген тапсырысты С класы акциялары сұралмаса, В класы акцияларымен орындауын қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. Ван акциялары Нью-Йорк қор биржасында тіркелген, бірақ бұл амал NYSE ережелеріне толыққанды сәйкес келмеді, сондықтан Ван NYSE-де тіркеуден шығып, либералды талаптары бар Америка қор биржасында қайта тіркелуге мәжбүр болды. 1992 жылы Ван банкрот болғаннан кейін В және С класының қарапайым акцияларын ұстаушылар тең қарастырылды. 1964 жылы автоматтандырылған Линотип машиналарында қолдануға арналған қағаз лентаны қолдау үшін жасалған арнайы электрондық компьютер. Ол Linasec өндіріс құқығын сақтаған фотожинақтағыш өндіруші Compugraphic компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша жасалды. Машинаның табысы Compugraphic компаниясын оны өндіруді өздері шешуге итерді, нәтижесінде Ван компаниясы миллион долларлық кірістен айырылды.

Калькуляторлар

1965 жылдың қаңтар айында Ван LOCI 2 (Логарифмикалық есептеу құралы) үстел калькуляторы (алдыңғы LOCI 1 1964 жылдың қыркүйегінде нақты өнім болмаған) енгізілді. Факторларды біріктіру арқылы, ол логарифмдерді есептеуге қабілетті алғашқы үстел калькуляторы болды, бұл интегралды схемаларсыз машина үшін үлкен жетістік еді. Электроникасы 1275 дискретті транзистордан тұрды. Ол логарифмдерді қосу арқылы көбейтуді орындады, ал дисплейдегі дөңгелектеу байқалатын: 2 × 2 нәтижесі 3.999999999-ды көрсетті. 1965 жылдан 1971 жылға дейін Ван жақсы танымал калькулятор компаниясы болды. Ван калькуляторларының құны төрт таңбалы доллармен өлшенді. Олар Nixie түтіктерін пайдаланып мәліметтерді көрсетті, трансценденттік функцияларды орындады, әртүрлі деңгейде бағдарламаланатын және магниттік ядролық жадыны қолданды. 200 және 300 модельдері уақытты бөлісе отырып қолданылатын (SE) жиынтықтар ретінде қол жетімді болды, олар кішкентай чемодан сияқты орталық процессордан және төрт жеке үстел дисплейі/пернетақта құрылғыларына жалғанатын кабельдерден тұрды. Бәсекелестердің қатарында 1968 жылы HP 9100A-ны ұсынған HP, сондай-ақ Монро және Марчант сияқты бұрынғы калькулятор компаниялары болды. Ван калькуляторлары бастапқыда ғалымдар мен инженерлерге сатылды, бірақ кейіннен компания ипотека мен аннуитеттер үшін күрделі баспа кестелерін пайдаланған қаржылық қызметтер саласында беделді болды. 1971 жылы Ван калькуляторлар тиімсіз, төмен маржалы тауарларға айналады деп сенді және бірнеше жыл ішінде калькулятор бизнесінен бас тартуға шешім қабылдады.

Ван 1200

Ванның мәтін өңдеуге жасаған алғашқы тырабы – Ван 1200 болды, ол 1971 жылдың соңында жарияланды, бірақ 1972 жылға дейін қолжетімді болмады. Оның құрылымы OEM өндірісіндегі IBM Selectric теру машинасына қосылған Ван 500 калькуляторының логикасынан және дерек сақтау үшін екі кассеталық жетектен тұрды. Ван 700 және оның туындысы Ван 500 үшін микрокод жазған Гарольд Коплоу, сандық есептеулердің орнына мәтін өңдеу функцияларын орындау үшін микрокодты қайта жазды. Ван 1200 операторы әдеттегі IBM Selectric пернетақтасында мәтінді теріп, Return пернесін басса, мәтін жолы кассетаға сақталды. Бір кассетаға шамамен 20 беттік мәтін сыйып, оны 1200 теру машинасының «басылым» режимінде үздіксіз қағазға басып шығару арқылы «қайта ойнатуға» (яғни, мәтінді алуға) болатын. Сақталған мәтінді алты түймеден тұратын қарапайым панельдегі түймелер арқылы өңдеуге болады. Негізгі өңдеу функциялары: Қосу, Өшіру, Жою (символ, жол) және т.б. Бұл құрылғының еңбек және шығындарды үнемдеуі дереу және айқын болды: қарапайым қателерді түзету үшін мәтін беттерін қайта терудің қажеті болмады, ал жобаларды жұмыс істеуге, сақтауға және кейін пайдалану үшін қайта алуға мүмкіндік туды. Алғашқы Ван 1200 машинасы Ван кеңселік ақпараттық жүйесінің (OIS) алдағысы болды, ол американдық жұмыс орындарында мәтінмен жұмыс істеуді революциялады.

Ван ОИС

Wang 1200 бағдарламасынан кейін Гарольд Коплоу мен Дэвид Морос мәтін өңдеу машинасының жобасын жасауға тағы бір әрекет жасады. Олар өнімнің пайдалану жөніндегі нұсқаулығын жазудан бастады. 2002 жылғы «Бостон глоб» газетінде Коплоу «әзілге құмар, қарсыласатын» адам ретінде сипатталды, ол «1975 жылы компьютерлерді көптеген адамдарға қолжетімді еткен өнімді жасағанда жұмыстан шығарылуға асығып тұрған». Коплоудың сөздерімен айтқанда, «Доктор Ванг мені маркетинг бөлімінен қуды. Мен Дейв Моростің қатысуымен Ұзақ мерзімді жоспарлау бөліміне жіберілдім – «ҰМЖ-ге» жіберілдік. Бұл жұмыстан шығарылғанмен тең болды: «басқа компаниядан жұмыс тапқанша, мұнда уақытша жұмыс істейсің». Ол және Морос мәтін өңдеу машинасының жобасын бекергі жұмыс деп есептесе де, олар осыған қарамастан жұмысты бастады. Олар нұсқаулықты жазып, Ан Вангті оны нақты жобаға айналдыруға көндірді. Wang 1200 WPS мәтін өңдеу машинасы 1976 жылдың маусымында таныстырылды және бірден табысқа ие болды, сондай-ақ оның 1977 жылғы ізбасары Wang OIS (Office Information System) та сәтті болды. OIS көп пайдаланушылы жүйе болды. Әр жұмыс станциясы қалыпты терминал сияқты көрінетін, бірақ өзінің Intel 8080 микропроцессоры (кейінгі нұсқалары Z80 қолданды) және 64 КБ жедел жадысы (алғашқы 1981 жылғы IBM PC-ден кем) болды. Дискілік жад орталық бірлікте сақталды және жұмыс станцияларымен ортақ пайдаланылды, ал байланыс жоғары жылдамдықты екі коаксиалды кабель «928 Link» арқылы жүзеге асырылды.

Көшіру/баспа машиналары

IBM және Xerox компанияларынан озып, Wang компаниясы «электрондық түрде компьютерлерге және басқа да автоматтандырылған құрылғыларға қосылатын, жоғары жылдамдықты кеңсе көшіргіші» – «ақылды» принтерді жасауда көшбасшылықты қамтыды.

Ван 3300

Ванның алғашқы компьютері, Ван 3300, 8 биттік интегралды схемалы, жалпы мақсаттағы мини-компьютер болды, ол көп терминалды уақытты бөлісу жүйесі үшін орталық процессор ретінде жобаланған. Байтқа бағытталған, сонымен қатар бірнеше қос байттық операндтармен жад командаларын ұсынды. Негізгі жады 4,096 байттан 65,536 байтқа дейін 4,096 байттық қадамдармен өзгеруге болатын. 1968 жылдың маусымында Рик Бенсенді жұмысқа алғаннан кейін әзірлеу жұмыстары басталды. Өнім 1969 жылдың ақпан айында жарияланды және алғашқы клиентке 1971 жылдың 29 наурызында жіберілді.

Ван 2200

Ван мәтін өңдеу және деректерді өңдеу үшін бірнеше шағын компьютер жүйелерін жасап, сатуға шығарды. Өнімдер желісі тікелей, біртіндеп дамымады, олар бір-бірімен қабаттасып, кейбір жағдайларда бір-бірінен технологияларды алды. Деректерді өңдеуді жүзеге асыратын ең танымал Ван миникомпьютері 1973 жылдың мамыр айында пайда болған Ван 2200 болды. HP 9830 сияқты басқа үстел компьютерлерінен айырмашылығы, ол шкаф ішіндегі CRT дисплейымен, сондай-ақ интеграцияланған компьютерлік басқарудағы компактты кассеталық сақтау құрылымы және пернетақтасымен бірге келді. Ол интерпретацияланған Ванг BASIC-ті орындау үшін микрокодталған. Ол бүкіл әлем бойынша шағын және орта бизнесте кеңінен қолданылды; шамамен 65 000 жүйе жеткізілді. 2200 бастапқыда бір пайдаланушыға арналған жүйе болды. Жақсартылған VP моделі өнімділікті он еседен астам арттырды және тілді жетілдірді (BASIC 2 деп аталды). 2200 VP жұмыс үстелінің компьютеріне және 16 жұмыс орнына дейін қолдау көрсететін үлкен MVP жүйесіне айналды, сондай-ақ 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында пайда болған коммерциялық дискілік технологияларды пайдаланды. Дискілік жүйелер 15 компьютерге дейін қосылуы мүмкін, бұл теориялық жоғарғы шекті бір кластерде 240 жұмыс орнына жеткізеді. Басқа өнімдер желісінен, мысалы, VS және OIS (төменде сипатталғандай) Ван 2200 жүйелерін баптау және сату үшін қосымша құнды қызметтер ұсынатын дилерлерді (VAR) пайдаланды. Мұндай бір шығармашылық шешімде ондаған 2200 жүйесі қолданылды және ол Гавайи мен Гонконгтағы Algorithms, Inc. компаниясымен бірлесіп жасалды. Ол 1980 жылдардың басында Гонконг нарығының көп бөлігіне пейджинг (пейджер) қызметтерін ұсынды. Wang VS-тің артында қалған 2200 тиімді, бірақ оны сатып алған клиенттердің қолында ұмытылған шешім ретінде қалды. 1980 жылдардың соңында Ван 2200 сериясын соңғы рет қайта қарады, 2200 клиенттеріне 2200 CS-ді ұсынды, оның құны клиенттер ескі 2200 жүйелерін күтіп-ұстау үшін төлейтін ақшадан кем болды. 2200 CS Intel 386 процессорымен, жаңартылған дискілік құрылымдармен және басқа да шеткі құрылғылармен жабдықталған. 2200 клиенттерінің көпшілігі 2200 CS-ге өтті, содан кейін Ван 2200 өнімдерін әзірлеуді немесе сатуды тоқтатты. 1997 жылы Ван әлемде әлі де техникалық қызмет көрсетудегі 2200 жүйесінің шамамен екі жүз данасы бар екенін хабарлады. Ван 2200 үшін әрдайым техникалық қызмет көрсетуді ұсынды. 2200 BASIC 2 тілі кем дегенде екі компания тарапынан Wang емес аппараттық және операциялық жүйелерде компиляцияланып, орындалуы үшін түрлендірілді. Niakwa Inc NPL (алғашқыда Basic 2C деп аталған) деген өнімді жасады. Kerridge Computer, қазір ADP құрамында, KCML деп аталатын өнімді жасады. Екі өнім де DOS, Windows және әртүрлі Unix жүйелерін қолдайды. BASIC 2 тілі екі компания тарапынан да заманауи қажеттіліктерге сай келу үшін жетілдірілді және кеңейтілді. 2200 Wang аппараттық құрылғысымен салыстырғанда, компиляцияланған шешімдер жылдамдық, дискідегі орын, жад және пайдаланушылар саныны оннан жүзге дейін арттырды; 2200 үшін Wang қолдауы болмаса да, көптеген бағдарламалық жасақтамалар жұмыс істеуді жалғастыруда. 1970 жылдары КСРО-ға шамамен 2000 Ван 2200T компьютері жеткізілді. 1980 жылдары Ауған соғысының салдарынан АҚШ пен COCOM экспорттық шектеулері Ван компьютерлерін жөнелтуді тоқтатты. Кеңес Одағы компьютерлерге үлкен мұқтаж болды. 1981 жылы орыс инженерлері Курск қаласындағы Минприбордың Шетмаш зауытында Ван 2200T-ді кері инженериялық әдіспен зерделеп, олар "Искра 226" деп атаған компьютерді жасады. "COCOM шектеулері" теориясы Батыс елдерінде танымал болғанымен, кейбір ресейлік компьютер тарихшылары оны 1978 жылы, яғни Ауған соғысынан екі жыл бұрын басталған Iskra 226 бағдарламасын әзірлеу негізінде күмәнмен қарастырады. Ол сондай-ақ Ван 2200-ден ішкі құрылысы бойынша ерекшеленеді, ол тікелей көшірме емес, одан шабыттанған. Ол бірнеше жақсартулармен бірдей BASIC тілін (T BASIC деп аталды) қолданды. Көптеген ғылыми еңбектерде "Искра-226" машинасымен жасалған есептеулер келтірілген. Бұл машинаны жасаған инженерлер 1985 жылы Мемлекеттік сыйлыққа ұсынылды. Кейіннен, Iskra 226 үшін біршама масштабталған Unix жүйесі жасалды, ол Кеңес Одағында қолданылды.

Ван ОИС

Ванның Alliance деп аталатын желісі болды, ол жоғары деңгейдегі OIS (140/145) аппараттық архитектурасына негізделген. Ол OIS сөз өңдеу және тізім өңдеу пакеттерінен күштірек бағдарламалық қамтамасыз етуге ие болды. Жүйе Tempest сертификатына ие болды, нәтижесінде Ирандағы кешірімдік дағдарыстан кейін американ елшіліктерінде жаһандық түрде қолданыла бастады. Alliance іске қосылған Z80 платформасы оны 64 КБ жұмыс станциясында 8 биттік қолданба ретінде сақтауға мәжбүр етті.

Wang VS компьютер желісі

Бірінші Wang VS компьютері 1977 жылы, Digital Equipment Corporation-ның VAX компьютерімен бірдей жылы ұсынылды; екеуі де ондаған жылдар бойы қолданыста болды. Кеннидің 1992 жылғы кітабында VS желісі тұрақты түрде "миникомпьютерлер" деп аталады. Кейбіреулер жоғары деңгейдегі VS машиналары мен олардың ізбасарлары мейнфреймдер ретінде қарастырылуы керек деп санайды, бірақ Ван бұл терминді қолданудан жаңылды. Өзінің автобиографиясында Ан Ван VS 300-ді мейнфрейм деп атаудың орнына, оның өнімділігі "мейнфрейм деңгейіне жақын" екенін айтты. Ол IBM-нің жоғарғы деңгейдегі "мейнфреймдері" мен ("Детройт үлкен көліктерді сатуды қалағандай, IBM де мейнфреймдерді сатуды қалайды") – IBM-нің дерлік монополиясы бар – "орта өлшемді жүйелер" арасындағы айырмашылықты көрсетті, онда IBM үстемдікке жете алмады: "Миникомпьютер нарығы әлі де сергек. Бұл тұтынушылар үшін де, миникомпьютер өндірушілер үшін де жақсы". VS7000 компьютері 1987 жылы ұсынылды. Бұл VS100 және VS300 машиналарының қайта нөмірленуі болды, ал олардың қуаттырақ нұсқалары VS7110, VS7120 және VS7130 (VS100 үшін) деп белгіленді, бұл осы сериядағы жаңа жоғары деңгейдегі машина болды. Кейінірек шығарылған, 1988 жылы нарыққа ұсынылған шағын VS5000 сериясын пайдаланушылар өздері орната алатын, ал ең кішісі заманауи жеке компьютерлермен шамалас өлшемде болды. Ең үлкен нұсқасы, VS10000, көптеген пайдаланушыларды қолдады. VS10000 "эмиттерлік байланысқан логиканы" (ECL) пайдаланды. ECL – бұл өте жылдам, токқа негізделген логика, ол 375 амперлік, 3 вольттық қуат көздерін, үлкен жылу таратушыларды және үлкен спиральді желдеткіштерді қажет етеді. VS1000 компьютері 10 киловаттқа дейін қуат тұтынатын. VS1000 бірнеше операциялық жүйені бір уақытта іске қосуға арналған және VS ver7 және Unix операциялық жүйесімен сынақтан өтті.

IBM-ге қарсы іс-қимыл

Ван IBM-мен жеке бәсекелестік сезімін сезінген себебі, 1955-1956 жылдары оның магниттік өзекті патенттеріне құқықтар үшін IBM-нің қатал әрекеттеріне байланысты болды (осы оқиға Ванның өзінің «Сабақтар» кітабындағы кең тараудың тақырыбы болды). Чарльз К. Кеннидің айтуынша, «Джек Коннорс бір күні Ванның кеңсесінде болғанда, Доктор Ванның өсуін көрсеткен кесте салып, Ван Лабораториясы 1990-шы жылдардың ортасында IBM-ді басып өтетінін болжады. «Ол оны көп уақыт сақтап келді», - дейді Коннорс. «Ол соған сенді». Ван теледидарда жарнамалаған алғашқы компьютерлік компаниялардың бірі және 1978 жылы Супер Боул кезінде жарнама көрсеткен алғашқы компания болды. Олардың алғашқы жарнамасында Ван Лабораториясы Дәуіт, ал IBM Голиат ретінде бейнеленді, бұл Apple Computer-дің 1984 жылғы танымал жарнамасынан бірнеше жыл бұрын болды. Кейінгі жарнамада Ван Лабораториясы IBM-ге нысана алған тікұшақ ретінде көрсетілді. Ван IBM-мен компьютерлік компания ретінде бәсекелесуді, басқару ақпараттық жүйелері бөлімдеріне сатуды қалады. Калькуляторлар, мәтін өңдеу жүйелері және OIS корпоративтік деректерді өңдеу бойынша шешім қабылдаушыларды айналып өтіп, жеке бөлімдерге сатылды. Ванның кітабындағы олар туралы тараудан оның оларды «Fortune 1000 компанияларына кіруге арналған плацдарм» деп қарастырғаны көрінеді. Ван VS – Ванның IT-бөлімдеріне енуі болды. Өзінің кітабында Ан Ван VS-ты сату үшін «Біз MIS басшыларымен жұмыс істеген және Fortune 1000 компанияларының арасында жолын білген, деректерді өңдеуде тәжірибесі бар сатушыларды белсенді түрде жұмысқа алдық» деп жазды. VS қалыптасқаннан кейін мәтін өңдеу және OIS желілері кезең-кезеңмен тоқтатылды. Мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасы VS-пен жұмыс істеу үшін дәстүрлі Wang WP терминалдарының мінез-құлқын имитациялайтын және оны құжат сервері ретінде пайдалануға мүмкіндік беретін жүктелетін микрокодтық орта түрінде жалғасты. Ван 1980-ші жылдары IBM және DEC нарықтарына енді, бірақ өзін-өзі шектеу факторларына байланысты IBM-нің мейнфрейм нарығына елеулі әсер етпеді. Ан Ван IBM-мен бәсекелесуді қаласа да, Ванның көптеген сатушылары VS-тың деректерді өңдеу мүмкіндіктері туралы жеткілікті білім алмады. Көптеген жағдайларда VS шағын кәсіпорындарды шамамен p = $ дейін басқарды, ал ірі ұйымдарда жұмыс станцияларын басқару және үлкен баспа қызметтерін жүзеге асыру арқылы ірі корпоративтік мейнфреймдерге кіреберіс ретінде қолданылды. Мысалы, Exxon Corporation компаниясында 1985 жылы Хьюстон штаб-пәтерінде орналасқан он үш VS300 жүйесі 1980-ші және 1990-шы жылдары орталық компьютерлік есептерді алу және оларды басшылар үшін онлайн режимінде қарау үшін пайдаланылды. Mellon Mortgage компаниясындағы 18 VS жүйесі ең кішісінен ең үлкеніне дейін корпоративтік ипотекалық несиелерді беру, қызмет көрсету, қаржы, құжаттама, хедж жүйесі және мейнфреймге қосылу қызметтері (қоныстану және басып шығару үшін) ретінде пайдаланылды. Mellon Mortgage және Mellon Bank компаниялары арасындағы желіде 45 VS жүйесі болды, ал желідегі Банк бөлімі электрондық пошта, есеп тарату және жоспарлау үшін 16000-ға жуық Wang Office пайдаланушысын қолдады. Kent және KTec Electronics, Хьюстонның екі байланысты компаниясында, жеке VS кластерлері корпоративтік жүйелер болды, олар дистрибьюторлық, өндірістік және бухгалтерлік есептерді басқарды, клиенттердің болжамдарын қабылдау, шот-фактураларды жіберу, сатып алу тапсырыстарын жіберу және жөнелту туралы хабарламаларды қабылдау үшін маңызды EDI мүмкіндіктеріне ие болды. Екі жүйе де GEISCO EDI пакетін қолданды. Kent, p = $ дейін өскен, COBOL-де Arcus тарату бағдарламалық жасақтамасын, ал KTec, p = $ дейін өскен, BASIC-те өндіріс үшін CAELUS MRP жүйесін жүргізді.

Агрессивті маркетинг

1980 жылдардың соңында британдық теледидарлық деректі фильмі компанияны канадалық AES Wordplex компаниясын бәсекелес ретінде жою мақсатымен мақсатқа алуда деп айыптады. Бірақ, деректі фильм осы мәселе бойынша ешқандай қорытындыға келген жоқ. Ванның тәсілі "Газ плитасы бағдарламасы" деп аталды, бұл ескі газ плитасын тапсыру арқылы жаңа газ плиталарына жеңілдіктер ұсынуға арналған ұқсас бағдарламалардың атын алған. Ван Wordplex компаниясын оның машиналарын тапсыру шартымен Wang OIS жүйелеріне үлкен жеңілдіктер ұсыну арқылы мақсатқа алды деп айыпталды, мұнда тапсырылатын машинаның жасы мен күйіне қарамастан. Жақсы беделі мен агрессивті жеңілдіктер бағдарламасының арқасында Ван қысқарып бара жатқан нарықта үлесін арттырды. Wordplex компаниясы Norsk Data компаниясымен сатып алынды.

Сөз өңдеу нарығының құлдырауы

Жеке компьютерлердің пайда болуымен дербес мәтін өңдеу жүйелерінің нарығы құлдырап кетті. MultiMate, IBM PC және MS DOS PC клондары Wang мәтін өңдеуішіндегі пернетақта мен экран интерфейсінің және функцияларының көшірмесін жасады, сондай-ақ Wang корпоративтік пайдаланушыларына белсенді түрде сатылды, ал бірнеше басқа WYSIWYG мәтін өңдеу бағдарламалары да танымал болды. 1984 жылы Wang компаниясы Intel негізіндегі арнайы мәтін өңдеуіш – Wang Office Assistant-ты шығарды, бұл осы саладағы соңғы әрекеті болды. Бұл бағдарлама Ұлыбританиядағы бірнеше кеңсе жабдықтарын сатушыларға сәтті сатылды, олар өз клиенттерін электрондық теру машиналарын Office Assistant-қа жаңарта алды. Олар Wang екі бағытты принтеріне қосылғанда өте сенімді және жылдам болып шықты, шағын компанияларға (мысалы, заң кеңселерге) арзан, бірақ өте жылдам мәтін өңдеу мүмкіндігін ұсынды. АҚШ бұл машинаның Ұлыбританиядағы табысына таң қалды, бірақ дербес компьютерлерден бұрын орфографиялық тексеру бағдарламасын жеткізе алмады. Дербес компьютерлер мәтін өңдеушілерді электрондық кестелер сияқты басқа бағдарламалармен біріктірудің мүмкіндігі арқасында мұндай арнайы машинаны сату мүмкін емес етті. Wang Office Assistant-тың қызмет ету мерзімі 4 жылды құрады.

Цифрлық дауыс алмасуы

Wang DVX – алғашқы интеграцияланған байланыс тізбегі және дауыстық хабар жүйелерінің бірі болды. Ұлыбританияда ол шамамен 1980 жылы Ұлттық Көмір Бордындағы DTI Office Automation пилоттық схемалары үшін таңдалды. 1984 жылы DVX Message Waiting мүмкіндігін қосымша енгізген Wang компаниясы 1989 жылғы жаңалықты DVX II деп атады. Сөйлеуді тану бойынша ішкі зерттеулер жүргізіліп, дискретті сөздерді тану іске асырылды, бірақ ол ешқашан өндіріске жіберілген жоқ. Бір кезде Дауыс Инженерлік бөлімінде 50 маман жұмыс істеді. Лоренс Э. Бержерон Wang Labs компаниясындағы Дауыс Инженерлік бөлімін басқаруда маңызды рөл атқарды. Ол «нақты уақыт» сигналды өңдеу зерттеулері үшін VAX 11/780 сатып алуын ұсынды және Перифериялық Сигнал Процессоры (PSP) тақтасын жасады. PSP DVX (Цифрлық Дауыс Алмасу) үшін 128 телефон желісін басқару үшін 16 тіреуге орналастырылды. Wang компаниясының Цифрлық Дауыс Алмасуы дауыс пошта жәшіктерін жалға беруге мүмкіндік берді. DVX үшін әуенді әсер беру үшін дауыс маманы шақырылып, дауыстық хабарламалар жасалды. Хабарламалардың тудыратын тоналды сигналдардың қате оқылуын болдырмау үшін (кіріс/шығыс арасындағы кедергілерге байланысты), тоналды сигналдардың жиіліктерін жою үшін ойық сүзгілер жасалды. Қолдау көрсетілетін тілдер: неміс, испан, француз, британдық ағылшын, американдық ағылшын және португал тілдері.

Компьютерлер және компьютерлік компьютерлік өнімдер

1976 жылы 2200 PCS (Personal Computer System) және 2200 PCS II модельдерінің шығарылуына қарамастан, компьютер тарихындағы ең алғашқы дерлік PC – микропроцессорды қамтыған машина деп есептеледі, ал 2200 PCS-де микропроцессор болмаған. Дегенмен, толыққанды PCS II моделінде кейіннен PC-лерде қолданылған көптеген жаңалықтар енгізілді, оның ішінде Shugart Associates компаниясы PCS II үшін арнайы жасаған алғашқы 5,25 дюймдік дискеталар да бар еді.

Бастапқы Ван ПК

Бастапқы Wang PC 1982 жылғы сәуірде IBM PC-ге қарсы шығарылды, ол өткен тамызда жарық көрді және Ван дәстүрлі түрде OIS жүйесін орналастырған нарықта кең танылды. Ол Intel 8086 микропроцессорына негізделген, бұл IBM PC-нің 8088 процесорынан жылдамдығы жоғары процессор болды. Wang PC-ге OIS және VS өнімдеріне терминал ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін аппараттық/бағдарламалық жасақтама жиынтығы қолжетімді болды. Аппараттық компоненттің алғашқы нұсқасы WLOC (Wang Local Office Connection) деп аталатын екі үлкен қосымша тақтадан құралды. Онда Z 80 процессоры және 64 КБ жад орналасқан. Бастапқы PC VS аппараттық құралы 928 терминал эмуляторы тақтасын пайдаланды; WLOC тақталары кейінгі 80286 машиналарында қолданылды. Бұл компьютерлер кейіннен VS7000 және одан кейінгі Wang орташа өлшемді сериясындағы жүйелік консольдің негізін құрады, жүктеу процесін бастау үшін пайдаланылды. Wang PC-нің ерекше ерекшеліктерінің бірі – жүйелік бағдарламалық қамтамасыз етуі болды. Wang VS миникомпьютері сияқты, командалық жол айқын емес еді. Менюден барлық нәрсені орындауға болады, тіпті дискіні форматтауды да. Сонымен қатар, менюдегі әрбір тармақ туралы ақпаратты пернетақтадағы «Көмек» пернесін басып алуға болады. Бұл бағдарламалық қамтамасыз ету кейіннен MS DOS-ке үйлесімді нұсқада, Ван емес жабдықтар үшін сатылды. Ванның мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасы да өте графикалық болды. Пернетақтада 16 функциялық перне болды және сол кездегі танымал мәтін өңдеуші WordStar-дан айырмашылығы, жүйені басқару үшін пернелердің комбинациясын пайдалану қажет болмады. F пернелерінде мәтін өңдеу функциялары белгіленген. MS DOS жүйесімен үйлесімді болғанымен, ол аппараттық деңгейде IBM PC-мен үйлесімсіз болды, себебі MS DOS қарапайым бағдарлама жүктеуші ретінде қолданылды. Күрделі бағдарламалық қамтамасыз ету (кестелер, ұшу симуляторы және т.б.) аппаратты тікелей басқару арқылы қанағаттанарлық өнімділікке қол жеткізе алатын. Ван IBM қолданған 8 биттік дерек шинасының орнына 16 биттік дерек шинасын қолданды, көптеген операциялар I/O (диск, экран, пернетақта, принтер) қажет болғандықтан, қосымшалар әлдеқайда жылдам жұмыс істейтінін дәлелдеді. Бұл 16 биттік конструкциямен Ван IBM PC желісіндегі әріптестерімен үйлесімсіз перифериялық аппараттық құрылғыларды, мысалы, Wang PC дисплей адаптерін пайдаланды. Бұл IBM PC үшін қол жетімді бағдарламалық қамтамасыз етудің кең кітапханасын тікелей Wang PC-де іске қосу мүмкін емес екенін білдірді. Тек Wang PC үшін жазылған немесе IBM PC-ден портталған бағдарламалар ғана қолжетімді болды. Lotus 1 2 3 және dBase II де қолжетімді болды. Бұл қосымша бағдарламалық қамтамасыз етудің жетіспеуі бастапқы Wang PC-нің өмірлік циклын аяқтады, ол IBM PC-мен толық үйлесімді Intel 80286 негізіндегі өніммен ауыстырылды. Ерекше жүйелік бағдарламалық қамтамасыз ету қосымша төлеммен қолжетімді болды. Көптеген Wang PC компьютерлері тек мәтін және графикалық жазықтықты тәуелсіз түрде прокруткалауға болатын бір бейне режимін қолдайтын монохромды графикалық адаптермен бірге шығарылды. Түсті графикалық адаптер және Ван бренді түсті монитор да қолжетімді болды. Wang PC-нің эргономикалық ерекшелігі – үстелге бекітіліп, мониторды жоғары ұстайтын монитор тірегі және үстелдің жанына бекітіліп, үлкен компьютерлік корпусқа орналасатын жүйелік тіреуіш болды. Осы тіреуіштердің арқасында үстелде тек пернетақта ғана болды.

IBM-мен үйлесімді Wang компьютерлері

Ван PC үшін эмуляция тақтасын шығарды, ол көптеген PC-ге үйлесімді бағдарламалық қамтамасыз етуді іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл жоспар I/O және жад операцияларын бақылау арқылы іске асырылды (солтүстік/оңтүстік көпірлік чиптердің алдында кеңейту шинасына қосылған кез келген тақтаға көрінетіндей) және операцияға үйлесімсіз құрылғы қатысқан деп есептелген кезде, эмуляция қажет болған жағдайда, тоқтатылмайтын үзіліс (NMI) жасалды. Мысалы, Wang PC-дегі дискета контроллерінің схемасы IBM PC-ге ұқсас болды, бірақ тікелей басқаруға тырысатын PC-ге үйлесімді бағдарламалық қамтамасыз ету сәтсіздікке ұшырайтын конструкциялық айырмашылықтарды қамтыды. Wang-тің PC эмуляциялық аппараттық құралы IBM PC-дегі дискета контроллерімен байланысты мекенжайларды қамтитын I/O және жад операцияларын анықтап, NMI жасады. NMI басқарушысы белсендірілді (жүйе бастау кезінде ерекшелік векторы PC BIOS-тағы NMI процедурасының орнына эмуляция тақтасындағы ROM процедурасына сілтеме жасау үшін иеленді) және содан кейін IBM PC дискета контроллерінің ішкі бейнесін жаңартып, оның күйін көрсету үшін нақты контроллермен жұмыс істеді. Оқу операциялары да ұқсас жолмен орындалды, NMI-ді күштеп орындау, қате кезінде нұсқау көрсеткішімен көрсетілген машиналық кодты декодтау, содан кейін қажетті ақпаратты алу және орындалып жатқан бағдарламаны қайта бастамас бұрын CPU тіркелгіштерін сәйкесінше жаңарту. IBM 8086 негізіндегі Wang PC эмуляциясы IBM 80286 негізіндегі PC AT шығарылған кезде жақсы жұмыс істеді, сондықтан Wang 80286 негізіндегі Wang APC (Advanced Professional Computer) жасады. PC желісінің келесі нұсқалары модель нөмірі PC 240-тан бастап шығарылды. Олар MS DOS немесе басқа үйлесімді операциялық жүйеге жүктеліп, ISA стандартты кеңейту карталарын қолдады. Бұл PC 240 әлі IBM PC стандарты емес еді, өйткені пернетақта, стандартты PC/AT құрылғысы болғанымен, әдеттегі 12 емес, 24 функционалдық пернелермен VS үйлесімділігін қолдайтын және бірнеше Wang VS ерекше пернелері бар еді. Сондай-ақ, IBM стандартынан CPU үзілістерінде шамалы айырмашылықтар болды, сондықтан кейбір бағдарламалық қамтамасыз етуде үйлесімділік мәселелері туындады. VS байланысы ISA негізіндегі VS терминалды картасы арқылы немесе LightSpeed арқылы, желілік VS терминалды эмуляторы арқылы IPX негізіндегі Ethernet байланысы арқылы жүзеге асырылды. PC 240 Wang-ке тән Hercules графикалық картасымен және үйлесімді экранмен бірге келді, ол сонымен қатар пернетақтаның кеңейтілуі ретінде де қызмет етті, сондықтан негізгі бөлімді экраннан біршама қашықтықта орнатуға болады. Кейіннен бұл EGA картасымен және экранымен ауыстырылды. 1991 жылы Wang Intel 80386 негізіндегі 16 МГц және 40 МГц жылдамдықта жұмыс істейтін PC350 16 және PC350 40 компьютерлерін шығарды. Олар PC 240 сияқты VS-ке үйлесімді пернетақтаны қолданды, ең көп дегенде 4 мегабайт жедел жадқа ие болды және стандартты түрде VGA экранымен бірге келді. Олар Microsoft компаниясынан MS DOS және Windows 3.0 операциялық жүйелерімен жабдықталды. 350 16-да машина тоңу және электр желісінен қуатты ажырату кезінде іске қосылмау қатесі болды. Ол қосылса да, BIOS іске қосылмайды. Бұл мәселені шешу үшін машинаны электр желісінен қосып, 30 секунд бойы қоректендіру түймесін басып тұру қажет еді. Бұл қуат схемасындағы конденсатордың номиналы жеткіліксіз болуымен байланысты деп болжалды. Бұл мәселе 350–40 үлгісінде шешілген сияқты, онда басқа қуат блогы (PSU) орнатылған. 1992 жылы Wang Intel 80386SX процессоры негізінде PC-ге үйлесімді компьютерді сатты, оны Alliance 750CD деп атады. Ол 25 МГц жылдамдықпен жұмыс істеді және 80387 математикалық копроцессоры үшін ұясы болды. Ол 2 мегабайт RAM-мен бірге келді және SIMM жад карталарын пайдалана отырып 16 мегабайтқа дейін кеңейтілді. Оның 1,44 мегабайтты дискетасы, ішкі 80 мегабайтты қатты дискісі және CD-ROM дискісі болды. Бес кеңейту ұясы орнатылған. Ол MS DOS және Windows 3.1 операциялық жүйелерімен бірге келді. 1994 жылы Wang Ұлыбританияда Alliance 750CD 80486 негізіндегі slimline PC-ді шығарды. Бұл машиналар стандартты PC/AT пернетақталарын қолданды және стандартты түрде MSDOS 5.0 және Windows 3.11-мен бірге IBM-ге үйлесімді болды. Жүйелік BIOS параметрлері мен нақты уақыт сағаты арнайы батарея немесе литий батареясының орнына төрт стандартты АА батареясымен сақталды. 33 МГц 80486DX процессорымен ұсынылса да, 750CD үшінші тараптың CPU жаңарту адаптерлері немесе интерпозерлері арқылы 80486DX2 сияқты Socket 3 процессорларына жаңартуға болатын. Бұл процессордың қолданылуына байланысты үдемелі соғусыз 50 МГц жылдамдыққа немесе үдемелі соғумен 100 МГц жылдамдыққа дейін жаңартуға мүмкіндік берді.

Төмендеу және құлдырау

Ван Лабс 1980 және 1990 жылдардағы «Массачусетс ғажайыбының» аяқталуына себеп болған, Жаңа Англиядағы көптеген компьютерлік компаниялардың бірі еді. Мысалы, 1990 жылдары Digital Equipment Corporation компаниясы да қысқартылып, Compaq компаниясымен сатып алынды. Фред Ван бизнес мектебін бітірген, бірақ Чарльз Кени жазғандай, «дегенге дейін, кез келген анықтама бойынша, ол әкесі оған тапсырған жұмысқа жарамайтын еді». Оның ғылыми-зерттеу және әзірлемелер бөлімінің басшысы, содан кейін компания президенті болып тағайындалуы, маңызды ҒЗТ және бизнес мамандарының отставкаға келуіне әкелді. Кірістердің төмендеуі кезінде фирманың 18 жылдық қызметкері Джон Ф. Каннингэм Wang Labs президенті және операциялық директоры лауазымынан бас тартып, Computer Consoles Inc. компаниясының төрағасы және бас атқарушы директоры болды. Каннингэм компанияны дағдарыстан шығару жолындағы Ан Ванмен келіспеушілікке байланысты, сондай-ақ Фред Ванның Ан Ванның мұрагері ретінде тағайындалуына наразы болды. Фред Ван ҒЗТ басшысы болған кезде маңызды өзгеріс орын алды. 1983 жылдың 4 қазанында Ван Лабораториясы он төрт маңызды аппараттық және бағдарламалық өнімді жариялады және жеткізілу мерзімдерін уәделеді. Бұл жарияланым жақсы қабылданды, бірақ сол кезде де ескерту белгілері болды. Datamation басылымында айтылғандай, Ван «ас үйден басқа барлық нәрсені» жариялады. «Егер ас үйдегі ыдыс-аяқты жеке компьютерге қосу мүмкіндігі болса, олар оны да жариялар еді». Өнімдердің өте азы аяқталуға жақын болды, ал көптегендері тіпті басталмаған еді. Барлығы дер кезінде жеткізілмеді. Кейіннен бұл «жоқ құрал туралы жарияланым» деп аталды және Фред Ван мен Ван Лабораториясының беделіне нұқсан келтірді. 1986 жылы 36 жастағы Фред Ван Ван Лабораториясының президенті және бас операциялық директоры болып тағайындалды. Алайда, компанияның жағдайы нашарлауын жалғастырды, бірақ Чарльз Кенни «сәтсіздікті Фредтің емес, оның әкесінің кінәсіне жатқызды, компанияның күрделілігін ескере отырып, әкесі отбасына тым көп сүйенді» деді, өйткені нарықта үлкен өзгерістер болып жатты, мини-компьютерлер микрокомпьютерлерге жол берді. Миллер 1989 жылдың желтоқсанында компанияның дәстүрлі, эксклюзивті дизайнды пайдаланудың орнына, қалыптасқан бағдарламалық стандарттарды қабылдай бастайтынын мәлімдеді. 1990 жылдың наурыз айында Ан Ван қайтыс болды, ал Миллер төраға және бас директор лауазымдарын қосымша алды. Компания кең ауқымды қайта құрулар мен жұмыстан босатулар жүргізіп, 1990 жылдың тамызында банк қарызын жойды, бірақ жылды рекордтық таза зиянмен аяқтады.

Соңғы жылдар

Ван Лабораториясы 1993 жылдың 20 қыркүйегінде банкроттықтан шықты. Банкроттықтан кейін компанияның танымал бас кеңсесі – Лоуэллдегі Ван Тауэрс аукционында сатылды. Құрылысына 60 миллион доллар жұмсалған, 4 500 жұмысшыға арналған бұл кешен 1994 жылы 525 000 долларға сатылды. Жаңартылған кешен, қазір Крос Пойнт деп аталады, 1998 жылы Йель игіліктері мен Блэкстоун жылжымайтын мүлік кеңесшілерінің бірлескен кәсіпорнына 100 миллион доллардан астам сомаға сатылды. Компания банкроттықтан 200 миллион доллармен шығып, компьютерлер мен оларға байланысты жүйелерді жобалау және өндірудегі бұрынғы инновациялық рөлінен бас тартып, сатып алу және өзін-өзі қайта құру жолына түсті. 1990 жылдардың соңында, сол кездегі бас директор Джо Туччидің басшылығымен, Olivetti компаниясының Olsy бөлімшесін сатып алғаннан кейін компания атын Wang Global деп өзгертті. Сол кезде Ван өзінің басты бизнесі ретінде «желілік қызметтерді» таңдады. Ең жетілген VS жүйесі, 1000-нан астам пайдаланушыны қолдай алатын VS18000 модель 950, 1999 жылы шығарылды, ал 2000 жылы осы процессорлық чипке негізделген кішірек модельдер – VS6760 және VS6780 шығарылды. Бұл VS негізіндегі соңғы аппараттық жүйелер болды. 1997 жылы Kodak Wang Software компаниясын сатып алып, сол кезде қарқынды дамып жатқан құжаттарды бейнелеу және жұмыс ағыны нарығындағы өзінің позициясын нығайтты. 1999 жылы жылдық кірісі 3,5 миллиард долларға жеткен Wang Global компаниясын Нидерландының Getronics компаниясы сатып алды, бұл 1,5 миллиард долларлық желілік қызметтерді ұсынатын компания, тек Еуропа мен Австралияның кейбір аймақтарында ғана белсенді болды. Джо Туччи сатып алудан кейін Wang компаниясынан кетіп қалды. Ван Лабораториясы сол кезде Солтүстік Америкадағы Getronics компаниясы болды. 2005 жылы Getronics компаниясы Linux немесе Unix жүйелерінде VS операциялық жүйесі мен барлық VS бағдарламалық жасақтамасын Intel 80x86 және IBM POWER машиналарында аппараттық абстракция қабатын пайдалана отырып іске қосуға арналған жаңа VS (VSGX) өнімін жариялады. Бұл өнім Getronics және TransVirtual Systems компанияларының бірлескен коммерциялық жобасы болды, олар Wang VS виртуализациялау технологиясын әзірлеушілер, бұл жаңа VS мүмкіндігін қамтамасыз етті. VS бағдарламалық жасақтамасын Жаңа VS жүйесінде бағдарламаны немесе деректерді өзгертусіз іске қосуға болады. Жаңа VS виртуализациялық бағдарламалық қамтамасыз етуді іске асыратын конфигурацияланған стандартты PC немесе PowerPC серверлік жабдықты біріктіреді. Ол стандартты сақтық көшірмелерінен VS файлдарын қалпына келтіруге немесе VS дискілерін көшіруге мүмкіндік беретін SCSI негізіндегі Wang VS таспалары мен дискілерімен үйлесімді. Ванг желісі мен кластерлеуі TCP/IP арқылы қолдалады. 2007 жылы Getronics компаниясының бүкіл әлемдегі операциялары бөлініп, тиісті жергілікті аймақтардағы компанияларға сатылды. Голландиялық телекоммуникация операторы KPN Солтүстік Америкада және Еуропаның кейбір бөліктерінде Getronics компаниясын сатып алды. 2008 жылдың шілдесінде Getronics North America (қазір KPN-нің бөлігі) бұрынғы VS желісіне қолдау көрсетуді тоқтатуды жариялады, өйткені қолданыстағы келісімшарттар аяқталды, ал TransVirtual Systems New VS платформасының эксклюзивті дистрибьюторы болады. 2008 жылдың тамызында KPN Getronics North America компаниясын Техас штатының Даллас қаласындағы CompuCom компаниясына сатты. 1993 жылғы банкроттықтан бері белсенді түрде сатылмаған Wang VS өнімдері желісі және Getronics бизнесінің шағын бөлігі 21-ші ғасырда да қолданыста болды; 2006 жылға қарай бүкіл әлемде шамамен 1000-2000 жүйе жұмыс істеді. 2014 жылы CompuCom компаниясы 2014 жылдың соңында VS жүйелеріне қолдау көрсету тоқтатылатынын, ал TransVirtual Systems арқылы жаңа VS жүйелеріне қолдау көрсету жалғасатынын мәлімдеді.