Сан-Францисконың бұрынғы «Кендлстик Парк» стадионы

Кіріспе

Сан-Францискодағы бұрынғы стадион, Калифорния штатындағы Candlestick Park – Сан-Францисконың Хантерс-Пойнт ауданында орналасқан, АҚШ-тың батыс жағалауындағы ашық стадион. Стадион бастапқыда 1960 жылдан 1999 жылға дейін ойнаған Бейсболдың жоғары лигасының (Major League Baseball) «Сан-Франциско Гиантс» командасының үйі болды. 1999 жылдан кейін «Гиантс» командасы 2000 жылы «Пасифик Белл Паркке» (кейін «Оракл Парк» деп аталып қайталанды) көшті. Сонымен қатар, 1971 жылдан 2013 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының (National Football League) «Сан-Франциско 49ers» командасының үй алаңы болды. «49ers» командасы 2014 жылғы маусымда Санта-Кларадағы «Левис» стадионына көшті. Candlestick Park-та өткен соңғы шара 2014 жылдың тамызында Пол Маккартнидің берген концерті болды, ал стадионның сөйлеуі 2015 жылдың қыркүйегінде аяқталды. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, бұл жерде кеңсе кеңістігін салу жоспарлануда. Стадион Сан-Франциско шығанағының батыс жағалауындағы Candlestick Point-те орналасқан. Candlestick Point аты көп жылдар бойы осы аймақты мекендеген «шамды құстарға» (ұзын мүңкілді құстарға) байланысты қойылған. Candlestick Park шығанаққа жақын орналасқандықтан, күшті жел жиі стадионға кіріп, ерекше ойын жағдайларын тудыратын. 1950 жылдардың соңында салынған кезде стадион алаңы қаладағы спорттық стадионға қолайлы болған аз ғана жерлердің бірі болды және «Гиантс» командасына уәде етілген 10 000 тұрақ орынына ие болды. Алаңның беті көптеген жылдар бойы табиғи көк шөппен жабылған, бірақ тоғыз маусым бойы, 1970 жылдан 1978 жылға дейін, стадионда жасанды шөп орнатылды. 1971 жылы, негізінен желмен шаң-тозаңды ұстап тұру мақсатында, «сырғанау шұңқыры» конфигурациясы орнатылды. 1978 жылғы футбол маусымынан кейін ойын алаңы табиғи шөпке қайта орнатылды.

Парк тарихы

1958 жылы «Нью-Йорк Джайентс» командасы Сан-Францискоға келгенде, өз алаңындағы ойындарын ескі «Seals» стадионында өткізді. «Джайентс» командасының Батыс жағалауына көшуі туралы келісімнің бір бөлігі ретінде Сан-Франциско қаласы команда үшін жаңа стадион салуға уәде берді. Кендлстик-Пойнттағы жердің көп бөлігі жергілікті мердігер Чарльз Харниден сатып алынған. Харни 1952 жылы карьер және өнеркәсіптік даму үшін жерді сатып алды. Ол стадионға арналған жерді сатқанда 2 миллион доллардан астам пайда тапты. Харни стадионды салуға тікелей келісімшарт алды. 1958 жылы осы мәселе бойынша үлкен жюри тергеу жүргізді. Стадионның құрылысы басталды және «Джайентс» командасы 1959 жылдың 3 наурызында өткен атау конкурсынан кейін стадионға Candlestick Park деген ат қойды (атының шығу тегін төменде қараңыз). Атау таңдалғанға дейін оның құрылыс алаңы карталарда жалпы Bay View стадионы ретінде көрсетілген. Бұл – темір бетоннан толығымен салынған алғашқы заманауи бейсбол стадионы болды. Вице-президент Ричард Никсон 1960 жылдың 12 сәуірінде Candlestick Park ашылған күні салтанатты алғашқы допты лақтырды, ал «Окленд Рейдерс» командасы 1960 жылғы маусымның соңғы үш ойынын және 1961 жылғы Америка футбол лигасының барлық маусымын Candlestick стадионында өткізді. 1960 жылы 77 гол соғылды (46 – «Джайентс», 31 – қонақтар), ал 1961 жылғы маусымда қоршаулар сол ортадан оң ортаға қарай жылжытылды. Ойынға дайындық бойынша жоспарланған жөндеу жұмыстары жүргізілмегендіктен, NFL иелері 1996 жылдың 31 қазанында өткен кездесуде Super Bowl XXXIII-ті Майами аймағына берді. Лига жаңа футбол стадионы салынғаннан кейін Super Bowl XXXVII-ні беруге уәде берді, оны 1997 жылы сайлаушылар мақұлдады, бірақ команда иесі Эдди ДеБартоло-младший команданы мәжбүрлеп сатуға мәжбүр болғандықтан жоспарлар орындалмады. 2008 жылы «Джайентс» командасы Қытай бассейні ауданындағы жаңа «Пасифик Белл» паркіне (қазір «Oracle Park» деп аталады) көшіп барды, ал «49ers» командасы шамшырақтарды қолданатын жалғыз кәсіби спорт командасы болып қалды. Соңғы бейсбол ойыны 1999 жылдың 30 қыркүйегінде ұзақ жылдар бойы бәсекелес болған «Лос-Анджелес Доджерс» командасына қарсы өткізілді, олар 9:4 есебімен жеңіске жетті. Бұл ойында «Доджерс» командасының барлық тоғыз негізгі ойыншысы кем дегенде бір рет базаға жетті, ал стадиондағы соңғы хоум-ранды «Доджерс» командасының оң жақтағы ойыншысы Рауль Мондеси 6-шы айналымда соқты. Ұлттық лигадағы «Джайентс» және «Доджерс» командалары арасындағы бәсекелестік, ең ескі және ең қызу айтылатын бас лигалардың бірі, екі команданың да Нью-Йорк қаласында болған кезінен басталады. «Доджерс», содан кейін «Джайентс» 1958 жылы Калифорнияға көшіп келгенде, бәсекелестік тоқталмады. Соңғы бірнеше жыл бойы «49ers» командасының үйі ретінде Candlestick Park бейсбол алаңы ретінде басталған, кейін футболды орналастыру үшін үлкен қайта құрудан өткен жалғыз NFL стадионы болды. Бұл стадионның ерекше сопақ және ретсіз пішінімен дәлелденді, нәтижесінде бейсбол конфигурациясының оң жақ бұрышындағы төменгі қабаттың үлкен бөлігі футбол конфигурациясының шығыс трибунасымен қатты кедергіге ұшырады, сондықтан олар футбол ойындары үшін жарамсыз болды және бос отырды. Футбол алаңы, оның аяғындағы аймақтары мен жанындағы орындықтары бейсбол алаңынан және фол аймағынан әлдеқайда кіші болғандықтан, футбол алаңының бір жағында мыңдаған ең жақсы орындықтар бар бұл үлкен трибуна жылжымалы етіп жасалды. Ол бейсбол ойындары үшін жоғары қабаттың астына кері жылжып, оң жақтағы аутфилд қабырғасынан тыс бейсбол отыратын шағын бөлімді қамтамасыз етті. «Джайентс» командасы 1999 жылғы маусымды ойнағаннан кейін және Candlestick стадионынан кеткеннен кейін, бұл трибуна футбол позициясында қалдырылды, ал пайдаланылмаған орындықтар ақырында алынып тасталды. 2011 жылдың 3 қыркүйегінде Candlestick Park өзінің тарихында алғашқы және жалғыз колледж футбол матчын Калифорнияның «Алтын аюлары» мен Фресно штатының «Булдогтары» арасындағы бейтарап алаңда өткізді («Кал» командасы «үй» командасы болып тағайындалды). Бұл ойын Сан-Францискода өтті, себебі Калифорнияның үй стадионы Калифорния Мемориал стадионында үлкен жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2011 жылы «Алтын аюлардың» қалған үй матчтары AT&T паркінде өткізілді. «Кал» командасы ойынды 36:21 есебімен жеңді. 2011 жылдың 19 желтоқсанында жергілікті уақыт бойынша сағат 17:19 шамасында Candlestick Park «49ers» және «Питтсбург Стиллерс» командалары арасындағы дүйсенбі күнгі футбол матчынан бұрын күтпеген электр қуатының өшіруіне ұшырады. ESPN телеарнасында тікелей эфирде көрсетілген әуеден түсірілген сурет трансформатордың жанып жатқанын, содан кейін стадионның толығымен қараңғыға айналып жатқанын көрсетті. Алайда 17 минуттан кейін стадионның жарықтары ойынның басталуына үлгерді. Екінші ширек аяқталуға 12 минут 13 секунд қалғанда, тағы бір электр қуатының өшіруі ойынды тағы 30 минутқа тоқтатты. «49ers» командасының 2011 жылғы маусымы Candlestick Park стадионында «Нью-Йорк Джайентс» командасына қарсы өткен NFC чемпионатында жеңіліспен аяқталды. «49ers» командасы Candlestick Park стадионындағы соңғы ойынын 2013 жылдың 23 желтоқсанында «Атланта Фэлконс» командасына қарсы өткізді, 34:24 есебімен жеңіске жетті, ал НаВорро Боуманның ұстауы кейбір спорт комментаторларымен «The Pick at the Stick» деп аталды. Бұл ойын стадионда өткен 36-шы және соңғы дүйсенбі күнгі футбол матчы болды, бұл NFL қолданған кез келген стадиондағы ең көп көрсеткіш.

When the New York Giants arrived in San Francisco in 1958, they played their home games at the old Seals Stadium at 16th and Bryant Streets. As part of the agreement regarding the Giants' relocation to the West Coast, the city of San Francisco promised to build a new stadium for the team. Most of the land at Candlestick Point was purchased from Charles Harney, a local contractor. Harney purchased the land in 1952 for a quarry and industrial development. He made a profit of over $2 million when he sold the land for the stadium. Harney received a no bid contract to build the stadium. The entire deal was the subject of a grand jury investigation in 1958. Ground was broken in for the stadium and the Giants selected the name of Candlestick Park, after a name the park contest on March 3, 1959 (for the derivation of which, see below). Prior to the choice of the name, its construction site had been shown on maps as the generic Bay View Stadium. It was the first modern baseball stadium, as it was the first to be built entirely of reinforced concrete. Then Vice President Richard Nixon threw out the ceremonial first pitch on the opening day of Candlestick Park on April 12, 1960, and the Oakland Raiders played the final three games of the 1960 season and their entire 1961 American Football League season at Candlestick. With only 77 home runs hit in 1960 (46 by Giants, 31 by visitors), the fences were moved in, from left center to right center, for the 1961 season. After planned renovations in preparation for the game were not made, the NFL owners instead awarded Super Bowl XXXIII to the Miami area during their meeting on October 31, 1996. The league promised to award Super Bowl XXXVII following construction of a new football stadium, which was approved by voters in 1997, but the forced sale of the team by owner Eddie DeBartolo Jr. caused plans to fall through. In , the Giants moved to the new Pacific Bell Park (now called Oracle Park) in the China Basin neighborhood, leaving the 49ers as the sole professional sports team to use Candlestick. The final baseball game was played on September 30, 1999, against long time rivals the Los Angeles Dodgers, who won 9–4. In that game, all nine Dodgers starters had at least one base hit, while the stadium's final home run came from Dodgers' right fielder Raúl Mondesí in the 6th inning. The National League rivalry between the Giants and Dodgers, one of the oldest and most hotly contested in the Major Leagues, dated back to when both teams were based in New York City. When first the Dodgers, then the Giants, moved to California in 1958, the rivalry continued unabated. For its last several years as home to just the 49ers, Candlestick Park was the only remaining NFL stadium to have begun as a baseball only facility which later underwent an extensive redesign to accommodate football. That was evidenced by the stadium's curiously oblong and irregular shape, whereby views from a sizable section of lower deck seating in the baseball configuration's right field corner were so badly obstructed by the eastern grandstand of the football seating configuration that they were unusable for football games and would consequently sit empty. Since a football gridiron, including its end zones and benches along the sidelines, is much smaller than a baseball playing field and foul territory, this large grandstand, which provided thousands of prime seats along one whole sideline of the football field, was designed to be retractable. It would slide backwards for baseball games, under the upper deck, and provide a smaller section of baseball seating beyond the outfield wall in right. After the Giants played their 1999 season and moved away from Candlestick, this grandstand was left permanently in its football position, and the unusable seats were eventually removed. On September 3, 2011, Candlestick Park hosted the first and only college football game in its history with a neutral site game between the California Golden Bears and Fresno State Bulldogs (Cal was designated the "home" team). This game was in San Francisco, because of the massive renovation and seismic retrofit at California's home stadium, California Memorial Stadium. The rest of the Golden Bears' home games in 2011 were played at AT&T Park. Cal won the game 36–21. At approximately 5:19 p. m. local time on December 19, 2011, Candlestick Park experienced an unexpected power outage just before a Monday Night Football game between the 49ers and the Pittsburgh Steelers. An aerial shot shown live on ESPN showed a transformer sparking and then the stadium going completely dark. About 17 minutes later, however, the park's lights came back on in time for the game's kickoff. With 12:13 remaining in the second quarter, another power outage created yet another 30 minute delay before play resumed again. The 49ers 2011 season ended at Candlestick Park with a loss to the New York Giants in the NFC Championship Game. The 49ers played their final game at Candlestick Park on Monday, December 23, 2013, against the Atlanta Falcons, winning 34–24 after a NaVorro Bowman interception that would be called The Pick at the Stick by some sports columnists. This game was the facility's 36th and final game on Monday Night Football, the most at any stadium used by the NFL.

Беделі

Бейсбол алаңы ретінде стадион желді жағдайға, ылғалды ауаға, тұманнан пайда болатын ылғалға және суық температураға байланысты жаман даңққа ие болды. Жел көбінесе аутфилдерге ұшқыш доптарды ұстауды қиындатты, сондай-ақ жанкүйерлерге де ыңғайсыздық туғызды, ал ылғалды шөп аутфилдерге суық, ылғал аяқ киіммен ойнауға мәжбүр етіп, ойынды одан әрі қиындатты. Архитектор Джон Боллс стадионды желден қорғау үшін жоғарғы қабатта бумеранг пішіндес бетон қорғағышпен жобалады. Алайда, ол тиісті түрде жұмыс істемеді. Candlestick-тің алғашқы 10 маусымында жел солтүстік-батыстан соғып, оңтүстік-шығысқа қарай шықты. 1971 жылы стадион 49ers командасын қабылдау үшін кеңейтілгенде, стадионды толығымен жабу желді едәуір азайтады деп есептелді. Керісінше, жел барлық бағыттан айналып соқты, және бұрынғыдай күшті әрі суық болды. Giants командасының Даңқ залындағы орталық ойыншысы Вилли Мейс желдің өзіне 100-ден астам хоум-ранды қарыз екенін мәлімдеді. (Мейс 1960 жылдан 1971 жылға дейін Candlestick Park-та өткізген 12 жылда 396 хоум-ран соқты, оның 203-і Candlestick-те, ал 193-і өз алаңында.) Дегенмен, желді жағдайда допты алаңға шығару оған жеңіл болды. Мейс қиын және абсурдты үлкен алаңда ойнауға үйренген, мансабын Нью-Йорктегі Polo Grounds стадионында бастады, онда ол әйгілі Әлем чемпионатын сақтап қалды. Бірінші All-Star ойыны кезінде (паркте өткен екі ойынның бірі), Giants тартушысы Стю Миллер желдің күшінен тепе-теңдігін жоғалтып, балкамен айыпталды. Екі жылдан кейін, жел барлық соққылау қоршауын көтеріп, оны 60 фут (18 метр) қашықтыққа, питчер төбесіне тастады, New York Mets командасы жаттығудан өтіп жатқанда. Стадион сонымен қатар Major League Baseball-дегі ең суық стадион ретінде танымал болды, себебі жел тікелей Тынық мұхитынан соқты. Бастапқыда ол бетон мен жердің арасындағы кеңістікте төменгі орындықтардың астындағы ыстық су құбырларынан тұратын сәулелі жылыту жүйесімен салынған. Алайда, құбырлар бетонға орнатылмаған, сондықтан суық ауаның әсерін жою үшін жеткілікті жылу шығармады. Қала мен Giants жүйенің дұрыс жұмыс істеуі үшін оны жаңартудың құнына келіспеді, бұл орындықтар мен бетонды алып тастауды, үлкен құбырларды орнатуды және бетон мен орындықтарды ауыстыруды талап ететін. Нәтижесінде, Giants командасы Чикаго Кабс командасынан басқа, Major League Baseball командаларының барлығынан көп күндізгі ойындар өткізді, олардың стадионы Wrigley Field 1988 жылға дейін шамдармен жабдықталмаған. Giants командасының хабаршысы Лон Симмонс сияқты көптеген жергілікті тұрғындар қаланың ең суық аймақтарының бірінде, шығанақтың жанында стадион салу туралы шешімге таң қалды. Giants командасы жанкүйерлердің қолдауын күшейту үшін әзілді акциялармен, мысалы, қосымша иннинг түнгі ойындарда қалып қойған жанкүйерлерге «Croix de Candlestick» белгісін сыйлау арқылы өз беделін пайдаланды. Белгілерде қармен қапталған Giants командасының «SF» монограммасы және «Veni, vidi, vixi» («Мен келдім, көрдім, тірі қалдым») деген латынша ұраны бейнеленген. Стадионға жанкүйерлер берген көптеген лақап есімдердің арасында «Солтүстік полюсі», «Жел үңгірі», «Желдің бұрышы», «Батпақ» және «Шығанақтағы күл сақтағышы» болды. Ескі жанкүйерлер оны жердің бұрынғы қолданылуына орай «Қорман» деп атады. Иронияға орай, Giants командасы Candlestick стадионындағы соңғы түнгі ойынын (Los Angeles Dodgers командасына қарсы) 1999 жылдың 29 қыркүйегінде ашық аспан астында және ойын уақыты температурасы 74° болғанда, ал Candlestick стадионындағы соңғы күндізгі ойынын 1999 жылдың 30 қыркүйегінде көк аспан астында, тұмансыз және ойын уақыты температурасы 82° болғанда өткізді, бұл қыркүйек ойындары үшін әдеттегідей болды. Giants командасының иесі Хорас Стоунхэм 1957 жылы стадион орнына барып, оның дизайнына бастапқы кезден қатысты. Ол ауа райының жағдайларын білгенмен, әдетте күндіз стадионға баратын, бірақ түнде болатын аса суық, желді және тұманды жағдайды білмейтін. Бастапқыда Боллстың бетон қорғағышы сол жақ алаңға дейін созылуы керек еді, бұл басым желдерді одан әрі азайтуға мүмкіндік бермек. Алайда, құрылыстың көлемі шығындарды үнемдеу үшін қысқартылды. 1962 жылы Стоунхэм желдің жағдайын зерттеуді тапсырды. Зерттеу көрсеткендей, егер желдің жағдайлары құрылыстан бұрын белгілі болса, жағдайды жақсарту үшін парк солтүстікке және шығысқа қарай 100 метрге салынуы керек еді. Алайда, бұл жер сілкінісі кезінде тұрақсыз болатын топыраққа салуды білдірмек. Стадионның Бейвью төбесінің тасты негізінде орналасуы көбірек тұрақтылықты қамтамасыз етті. Парктің жақын маңындағы желдің күші зор болды. Зерттеулер көрсеткендей, олар Сан-Францисконың басқа бөліктеріндегіден жиі кездеспейді, бірақ олар жоғары жел соққыларына ұшырайды. Бұл парктің жанында орналасқан төбеге байланысты. Бұл төбе, өз кезегінде, Тынық мұхитынан келетін басым желдерге кездесетін алғашқы географиялық кедергі болып табылады, ол батысқа қарай 11 шақырым жерде орналасқан. Тынық мұхитынан Candlestick-ке келген бұл желдер, төбеге жеткенге дейін Alemany Gap арқылы өтеді. Мұхит желдерінің Candlestick-ке еркін ағып, содан кейін жақын төбеден айналып соғуы салдарынан Giants командасының Candlestick Point-те өткізген 40 жылдық тұруының азапты себебі болған суық және желді жағдайлар туды. Шын мәнінде, Candlestick-тің әйгілі суықтығы желдің салдарынан болды, ауа температурасынан емес. Giants командасының келесі үйі, Oracle Park, бір градусқа жылырақ, бірақ желдің күші әлдеқайда аз, бұл салыстырмалы түрде «жылырақ» әсерді тудырады. Жел жазғы маусымда болады (ішкі аумақта ыстық, теңіз жағасында салқын), ал қысқы ауа райы теңіз деңгейіндегі Солтүстік Калифорнияның қалған бөлігімен үйлеседі (жұмсақ, кейде жаңбыр жауады).

As a baseball field, the stadium was infamous for the windy conditions, damp air and dew from fog, and chilly temperatures. The wind often made it difficult for outfielders trying to catch fly balls, as well as for fans, while the damp grass further complicated play for outfielders who had to play in cold, wet shoes. Architect John Bolles designed the park with a boomerang shaped concrete baffle in the upper tier in order to protect the park from wind. Unfortunately, it never worked properly. For Candlestick's first 10 seasons, the wind blew in from left center and out toward right center. When the park was expanded to accommodate the 49ers in 1971, it was thought that fully enclosing the park would cut down on the wind significantly. Instead, the wind swirled from all directions, and was as strong and cold as before. Giants Hall of Fame center fielder Willie Mays claimed the wind cost him over 100 home runs. (It may be noted that in the 12 years he played at Candlestick Park, from 1960 through 1971, Mays hit 396 home runs, 203 at Candlestick and 193 on the road.) Nonetheless, he had less difficulty fielding balls in the windy conditions. Mays was used to playing in difficult and absurdly sized field conditions, beginning his career at the Polo Grounds in New York, which featured an enormous outfield where he made a famous World Series saving catch. During the first All Star Game of (one of two played in the park—the other was in ), Giants pitcher Stu Miller was blown off balance by a gust of wind and was charged with a balk. Two years later, wind picked up the entire batting cage and dropped it 60 feet (18 m) away on the pitcher's mound while the New York Mets were taking batting practice. The stadium also had the reputation as the coldest park in Major League Baseball, with winds blowing directly off the Pacific Ocean. It was initially built with a radiant heating system of hot water pipes under the lower box seats in a space between the concrete and the ground. The pipes were not embedded in the concrete, however, and did not produce enough heat to offset the cold air. Both the city and the Giants balked at the cost of upgrading the system so it would work properly, which would have involved removing the seats and concrete, embedding larger pipes, and replacing the concrete and seats. As a result, the Giants played more day games than any Major League Baseball team except the Chicago Cubs, whose ballpark, Wrigley Field, did not have lights installed until 1988. Many locals, including Giants' broadcaster Lon Simmons, were surprised at the decision to build the park right on the bay, in one of the coldest areas of the city. The Giants eventually played on the reputation to bolster fan support with humorous promotions such as awarding the 'Croix de Candlestick' pin to fans who stayed for the duration of extra inning night games. The pins featured the Giants' "SF" monogram capped with snow, along with the Latin slogan "Veni, vidi, vixi" ("I came, I saw, I survived"). Among many less than flattering fan nicknames for the park were "North Pole", "Cave of the Winds", "Windlestick", "The Quagmire", and "The Ashtray By The Bay". Older fans called it "The Dump" in honor of the former use of the land. Ironically, the Giants played their last night game at Candlestick (against the Los Angeles Dodgers) on September 29, 1999, under clear skies and a game time temperature of 74° as well as their last day game at Candlestick on September 30, 1999, under blue skies with no fog and a game time temperature of 82°, all of which was common for September games. Giants owner Horace Stoneham visited the site as early as 1957 and was involved in the stadium's design from the outset. While he was aware of the weather conditions, he usually visited the park during the day, not knowing about the particularly cold, windy and foggy conditions that overtook it at night. Originally, Bolles' concrete baffle would have extended all the way to left field, which would have further reduced the prevailing winds. Nevertheless, the size of the structure was reduced for cost savings. In 1962, Stoneham commissioned a study of the wind conditions. The study revealed that had the windy conditions been known prior to construction, conditions would have been significantly improved by building the park 100 yards farther to the north and east. This would have meant building it on fill, however, which is less stable during earthquakes. The stadium's location on the bedrock of Bayview Hill provided more stability. The winds were intense in the immediate area of the park. Studies showed they were no more frequent than other parts of San Francisco but are subject to higher gusts. This is because of a hill immediately adjacent to the park. This hill, in turn, is the first topographical obstacle met by the prevailing winds arriving from the Pacific Ocean 7 mile (11 km) to the west. Arriving at Candlestick from the Pacific, these winds travel through what is known as the Alemany Gap before reaching the hill. The combination of ocean winds free flowing to Candlestick, then swirling over the adjacent hill, created the cold and windy conditions that were the bane of the Giants' 40 year stay on Candlestick Point. It was indeed the wind and not the ambient air temperature that provided Candlestick's famed chill. The Giants' subsequent home, Oracle Park, is just one degree warmer, but is far less windy, creating a "warmer" (relatively speaking) effect. While the wind is a summer condition (hot inland, cool oceanside), winter weather is right in line with the rest of sea level Northern California (mild with occasional rain).

"Битлз" тобының соңғы концерті

Битлз тобы 1966 жылғы 29 тамызда Candlestick Park стадионында соңғы толық концерт бергені мәлім. Концертте "Рок-н-ролл музыкасы", "Ол әйел", "Егер маған біреу керек болса", "Күндізгі саяхатшы", "Бейби қара киімде", "Мен өте жақсымын", "Кеше", "Мен сенің адамың болғым келеді", "Ешқандай жерде адам жоқ", "Жұқа қағазбен жазылған", және "Ұзын бойлы Салли" әндері орындалды. Битлз тобының баспасөз хатшысы Тони Барроу, топтың өтініші бойынша, 33 минуттық әндер тізімін "ресми" пираттық жазба ретінде жасады. Оның кассетасы бір жағына 30 минуттан артық жаза алмайтындықтан, "Ұзын бойлы Салли" әнінің соңғы минутын жазу мүмкін болмады. Алайда, Худтың өте сирек кездесетін түсірілімдері 2017 жылға дейін жұртшылықтан жасырын сақталған. Шамамен 70 000 адам бұл шараға қатысты.

Танымал мәдениетте

Candlestick Park ондаған коммерциялық түсірілімдерге, сондай-ақ 1962 жылғы "Experiment in Terror" триллеріндегі және 1974 жылғы Ричард Раш комедиясындағы "Freebie and the Bean" фильмінің кульминациялық сахнасының түсірілген орнына айналды. Стадион 1976 жылғы "Dirty Harry" фильмінде, "The Enforcer" фильмінде көрсетілген. 1994 жылғы отбасылық комедия "Getting Even with Dad" ("Әкемен теңестіру") фильмінде әке кейіпкері (Тед Дансон ойнады) ұлын (Маколей Калкин ойнады) Сан-Франциско "Giants" командасының ойынына алып барады. Стадион 1996 жылғы "The Rock" фильмінде қысқаша көрініс тапты, онда зымыран соңғы секундта кері қайтарылғанға дейін стадионға шабуыл жасауға асықты. 2011 жылдың ақпан айында Мэтт Дэймон, Кейт Уинслет және Джуд Лоу ойнаған "Contagion" фильмінің түсірілімдері стадионда жүргізілді. "The Fan" фильмі де 1996 жылы осы жерде түсірілді. 2010 жылы Candlestick Park "The Amazing Race 16" жарысының финалының аяқталу нүктесі ретінде танылды. 1989 жылғы әлем сериясы 1989 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінің орын алған жерлерінің бірі ретінде белгілі болды. Джексон, Миссисипи штатының жер иесі және құрылысшы Гомер Ли Хоуи қалада Купер Роудта 1963 жылдың тамызында ашылған сауда орталығын салды. Хоуи бастапқыда сауда орталығын "Cooper Mart" деп атамақшы еді, бірақ бір күні стадионда теледидардан "Giants" командасының ойынын көріп, "Candlestick Park" атауы құлаққа жағымды естіледі және клиенттерді көптеп тартуға көмектеседі деп ойлады, сондықтан орталықты осы атпен атауға шешім қабылдады. Орталық алғашқы бірнеше жыл бойы Оңтүстік Джексондағы танымал сауда және қоғамдық орталық болды, бірақ 1966 жылдың 3 наурызында болған "Candlestick Park" торнадосынан толығымен қирады, нәтижесінде 57 адам қаза тапты, оның 12-сі сауда орталығында болған. Орталық әлі күнге дейін бар, бірақ торнадодан кейін бұрынғыдай болған жоқ.

Атаулар өзгертілді

Кейбіреулер Candlestick Point жергілікті "шатырша құс" (ұзын мүңкілді құс) деп аталды деп санайды, ол бір кезде осы жерде көптеп кездесетін. "Калифорнияның географиялық атаулары" кітабында Candlestick Point 1781 жылы De Anza экспедициясы алғаш рет байқаған таудың шыңы деп көрсетілген. Бұл шыңды 1869 жылы АҚШ Геодезиялық қызметі де атап өткен. 1920 жылы шың жоғалып кетті. Стадионның атау құқығы 1995 жылдың қыркүйегінен 2002 жылға дейін 3Com Corporation компаниясына жылына 900 000 долларға лицензияланды. Осы кезеңде парк "3Com Park at Candlestick Point" немесе жай ғана "3Com Park" деп аталды. 2002 жылы атау құқығына қатысты келісім мерзімі аяқталды, содан кейін парк ресми түрде "San Francisco Stadium at Candlestick Point" деп аталды. 2004 жылдың 28 қыркүйегінде Monster Cable компаниясымен электрондық жабдықтарға арналған кабельдерді жасау туралы жаңа келісімге қол қойылды, нәтижесінде стадион "Monster Park" деп өзгертілді. Бір айдан кейін, қарашаның 2 күні өткен сайлауда қабылданған шешімге сәйкес, Monster компаниясымен жасалған келісім 2008 жылы аяқталғаннан кейін стадионның атауы "Candlestick" деп қайта өзгертілді. Сан-Франциско қаласы мен округі экономиканың төмендеуіне және стадионның 3Com Park ретіндегі жағдайының тұрақсыздығына байланысты жаңа демеуші табуда қиындықтарға тап болды. Көптеген жергілікті жанкүйерлер бұл өзгеріске наразылық білдірді және ресми атауына қарамастан, паркті оның бастапқы атымен атауды жалғастырды. "Giants" командасы медиа нұсқаулықтарында стадионды "Candlestick Park" деп атауды жалғастырды, себебі атау құқығын "49ers" командасы бастады. Кейбіреулер тіпті 3Com демеушілігін сынай бастады. Мысалы, Крис Берман оны "Commercial Stick Park" деп атады. Жергілікті жанкүйерлер оны кейде "Dot com Park" деп атады (Dot com Bubble туралы қараңыз). Калифорния автожолдарындағы ұлттық стандарттарға сәйкес жалпы белгілеуді жаңарту аясында жақын маңдағы автожолдардағы белгілер "Monster Park" деп өзгертілді, бірақ 2008 жылы олар "Candlestick Park" деп қайта өзгертілді. Атаудың өзгеруі брендтік мақсаттар үшін де шатасуға себеп болды, себебі ресми атауда "Cable" сөзі болмағандықтан, көптеген адамдар стадионды Monster.com жұмыс іздеу сайты немесе Monster Energy Drink деп қате түсінді, кабельдік оператор емес. 2007 жылдың 10 тамызында Сан-Франциско қаласының мэрі Гэвин Ньюсом ойын алаңының атын бұрынғы "Stanford" және "49ers" командаларының жаттықтырушысы Билл Уолштің құрметіне "Bill Walsh Field" деп өзгертетінін хабарлады, ол сол жылдың 30 шілдесінде қайтыс болды. Бұл өзгеріс қала әкімдігінің бекітілуіне байланысты. Стадионның өзі келісімшарт бойынша атын сақтап қалды. Комментаторлар осы атауды кейде әлі де қолданады, соңғы рет Джерри Райс формасы зейнеткерлікке шыққанда. 2009 жылдың 18 қыркүйегінде Sports Illustrated журналының Питер Кинг жариялаған мақаласында стадионның көптеген атау өзгерістерін еске түсіре отырып, "Candle3Monsterstick" деген атты қолданды. Стадион мен оны қоршаған саябақ/нысандар тарихында көптеген ресми және бейресми атаулар өзгергеніне қарамастан, стадионды көптеген жергілікті тұрғындар мен жанкүйерлер 1960 жылы "Candlestick Park" деп аталған кезден бастап "The Stick" деп лақап атпен атады.

Some think that Candlestick Point was named for the indigenous "candlestick bird" (long billed curlew), once common to the point. The book "California Geographic Names" lists Candlestick Point as being named for a pinnacle of rock first noted in 1781 by the De Anza Expedition. This pinnacle was also noted by the U. S. Geodetic Survey in 1869. The pinnacle disappeared around 1920. The rights to the stadium name were licensed to 3Com Corporation from September 1995 until 2002, for $900,000 a year. During that time, the park became known as "3Com Park at Candlestick Point", or, simply, "3Com Park". In 2002, the naming rights deal expired, and the park then became officially known as "San Francisco Stadium at Candlestick Point". On September 28, 2004, a new naming rights deal was signed with Monster Cable, a maker of cables for electronic equipment, and the stadium was renamed "Monster Park". Just over a month later, however, a measure passed in the November 2 election stipulated that the stadium name revert to "Candlestick" permanently after the contract with Monster expired in 2008. The City and County of San Francisco had trouble finding a new naming sponsor due in part to the downturn in the economy, but also because the stadium's tenure as 3Com Park was tenuous at best. Many local fans were annoyed with the change and continued referring to the park by its original name, regardless of the official name. The Giants reportedly continued to call the stadium "Candlestick Park" in media guides, because the naming rights were initiated by the 49ers. Some even mocked the 3Com sponsorship. Chris Berman, for instance, usually called it "Commercial Stick Park". Local fans sometimes called it "Dot com Park" (see Dot com bubble). Freeway signs in the vicinity were changed to read "Monster Park" as part of an overall signage upgrade to national standards on California highways, but in 2008 those signs were changed back to "Candlestick Park". The name change also ended up being confusing for the intended branding purposes, as without the "Cable" qualifier in the official name, many erroneously thought the stadium was named for the Monster. com employment website or Monster Energy Drink, not the cable vendor. On August 10, 2007, San Francisco mayor Gavin Newsom announced that the playing field would be renamed "Bill Walsh Field" in honor of the former Stanford and 49ers coach, who died on July 30 that year, pending the approval of the city government. The stadium itself retained its name as was contractually obligated. Commentators still use this name occasionally, most recently when Jerry Rice's jersey was retired. On September 18, 2009, Sports Illustrateds Peter King used the mock combination name "Candle3Monsterstick" in reference to the many name changes the stadium has gone through. Despite numerous official and unofficial name changes over the history of the stadium and surrounding park/facilities, the stadium was lovingly referred to as "the Stick" by many locals and die hard fans from its original titling of "Candlestick Park" in 1960.

Ауыстыру және бұзу

1997 жылы Candlestick Point-те 68 000 орындық жаңа стадион салу жоспарлары жасалды. Алайда, 2006 жылдың 8 қарашасында «49ers» командасы Сан-Францискодағы стадион іздеуді тоқтатып, Санта-Кларада стадион салу идеясын қолға алуға бел буды. Орталық стадионынан айырылған Сан-Франциско 2006 жылдың 13 қарашасында 2016 жылғы Олимпиадаға үміткерлігінен бас тартты. Санта-Клара стадионының құрылысы 2012 жылдың 19 сәуірінде басталды. 2013 жылдың 8 мамырында БАҚ жаңа стадионның атын «Levi’s Stadium» деп жариялады. Стадион 2014 жылдың 17 шілдесінде, 2014 жылғы NFL маусымы басталуына орай ашылды. «49ers» командасы жаңа стадионын ашылғаннан кейін бір ай өткен соң тойлады. 2009 жылдан бері «Giants» командасының «Candlestick» стадионында тағы бір бейсбол ойыны өткізу жөнінде халықтық қозғалыс жүріп келді. Көптеген жанкүйерлер 2010 жылы, «Giants» командасының «Candlestick Park» стадионындағы алғашқы маусымының 50 жылдығында тағы бір ойынды тамашалауды үміттенеді, бірақ шығын көп болғандықтан бұл идеядан бас тартылды. Көптеген жанкүйерлер «Giants» командасының «The Stick» стадионында тағы бір ойын ойнауын қаласа да, команда соңғы ойын үшін бұрынғы стадионына қайтып оралмады. «49ers» командасы кеткеннен кейін «Candlestick Park» стадионында тұрақты арендатор қалмады. Стадионды бұзу 2013 жылғы маусымның соңғы ойынынан кейін көп ұзамай күтілді, бірақ уақыт өте келе бұзу мерзімі 2014 жылдың соңына шегерілді, ал аралықта бірнеше арнайы іс-шаралар жоспарланды. 2014 жылдың сәуірінде Пол Маккартни 2014 жылдың 14 тамызында 54 жылдық стадионда соңғы жоспарланған шара ретінде концерт беретінін хабарлады. «The Beatles» тобы 48 жыл бұрын «Candlestick Park» стадионында соңғы рет концерт берген. 2014 жылдың қарашасында жұмысшылар орындықтарды алып тастаған кезде бұзу жұмыстары басталды. 2015 жылдың қаңтарында әзірлеушілер стадионды жару туралы өтінішті кері қайтарып алды, мүмкін бұл Super Bowl жартылай финалдық шоуының бөлігі ретінде көрсетілген болар. Оның орнына механикалық құрылымды бұзу басталды, бұл жергілікті шаңның ластануына байланысты жарудан артықшылықты болды. Бұзу жұмыстары 2015 жылдың наурызына дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ 2015 жылдың 24 қыркүйегіне дейін аяқталмады. 2014 жылы 1000 тарихи «Candlestick Park» стадионының орындықтары «Kezar Stadium» стадионында орнатылып, жұртшылықтың пайдалануына берілді. Жаңарту жұмыстары қалалық капиталдық жоспарлаудың жалпы қорынан қаржыландырылды. Қала әкімі Эдвин М. Ли стадионды қайта ашуға жылы қарсылық көрсетіп, жарысқа қатысты. 2016 жылдың желтоқсанында «Kezar» стадионында 4000 қосымша тарихи «Candlestick» орындықтары сатып алынып, орнатылды. Орындықтар «San Francisco Deltas» командасы тарапынан стадионды пайдалануға келісім бергені үшін 1 миллион долларлық жақсартудың бөлігі ретінде төленді. 2014 жылдың қарашасында «Lennar» және «Macerich» компаниялары «Candlestick Park» учаскесінде жер асты паркингімен бірге сауда және тұрғын үйлерді қамтитын тығыз «қалалық сауда орталығы» салу жоспарларын жариялады. Жобаның жақтастары жаңа жоба 2017 жылы аяқталады деп болжады. Жоба іске асырылмады және жоспарды оның жақтастары 2018 жылдың сәуірінде тоқтатты.

By 1997, plans were underway to construct a new 68,000 seat stadium at Candlestick Point. On November 8, 2006, however, the 49ers announced that they would abandon their search for a location in San Francisco and begin to pursue the idea of building a stadium in Santa Clara. Because its centerpiece stadium was lost, San Francisco withdrew its bid for the 2016 Olympics on November 13, 2006. Ground breaking for the Santa Clara stadium occurred on April 19, 2012. On May 8, 2013, the media announced that the name of the new stadium would be Levi's Stadium. The stadium opened on July 17, 2014, in time for the 2014 NFL season. The 49ers christened their new home a month after it opened. A grassroots movement for the Giants to play another baseball game at Candlestick had existed since 2009. Many fans had hoped to see another game in 2010, the 50th anniversary of the Giants' first season at Candlestick Park, but the idea was dropped due to the cost. Although many fans wished for another Giants game at the Stick, the Giants never returned to their former stadium for a final game. With the departure of the 49ers, Candlestick Park was left without any permanent tenants. Demolition was expected to occur soon after the 49ers played their final game of the 2013 season, but over time the date of demolition was moved back to late 2014, with several special events planned for the intervening period. In April 2014, Paul McCartney announced that he would perform a concert as the last scheduled event in the 54 year old stadium on August 14, 2014. The Beatles had performed their last scheduled concert at Candlestick Park 48 years earlier. Demolition began in November 2014 as workers tore out seats. In January 2015, the developer withdrew a request to implode the stadium, possibly to be broadcast as part of the Super Bowl halftime entertainment. Instead, mechanized structural demolition commenced, which was favored over implosion due to local dust pollution concerns. Demolition was expected to be complete by March 2015, but was not completed until September 24, 2015. In 2014, 1,000 historic Candlestick Park Stadium seats were installed at Kezar Stadium for the public to enjoy. The renovation was funded by the city's Capital Planning General Fund. Mayor Edwin M. Lee helped re open the stadium with a warm up run. In December 2016, 4,000 additional historic Candlestick seats were acquired and installed at Kezar. The seats were paid for by the San Francisco Deltas as a part of a $1 million improvement the team agreed upon to make use of the stadium. In November 2014, Lennar and Macerich announced plans to build a dense "urban outlet" center incorporating retail and housing with underground parking on the Candlestick Park site. The proponents suggested that the new development would be completed in 2017. The project has not proceeded, and the plan was suspended by its proponents in April 2018.

Шамшарақтың крейсі

Croix de Candlestick – бұл бейсбол жанкүйерлеріне қосымша иннингтерге созылған түнгі ойыннан кейін Candlestick Park стадионынан шығарда сыйланған белгі. Стадиондағы суық желге байланысты, белгіде "Veni, Vidi, Vixi" ("Мен келдім, көрдім, тірі қалдым") деген ұран жазылған. Белгіні алу үшін жанкүйерлер өз билеттерін Сан-Францискодағы Patrick & Co. кеңселік тауарлар дүкенінде көрсетуі керек болды. Бұл белгі команданың маркетинг директоры Патрик Дж. Галлахердің бастамасымен 1983 жылы алғаш рет шығарылды. 1983 жылы Сан-Франциско Giants командасы бес қосымша иннингке созылған түнгі ойын өткізді, жалпы көрермендер саны 70 933 адамды құрады, ал 1984 жылы олар тағы бес қосымша иннингке созылған түнгі ойын өткізіп, жалпы 44 031 көрерменді қабылдады. Белгі бірнеше жыл бойы сыйланды. 1999 жылдың 28-30 қыркүйегінде ондаған мың жанкүйер Candlestick стадионында Giants командасының соңғы үш ойынына қатысқандары үшін белгі алды, бұл ойындар команданың өміріндегі басты қарсыласы – Los Angeles Dodgers командасына қарсы өтті. Кейіннен "San Francisco Chronicle" газетінің бір жазбагері оны "Бей-Эриа тарихындағы ең тапқыр маркетингтік акция" деп атады. Croix de Candlestick 1983 жылғы All Star ойынында Чикагодағы Comiskey Park стадионында ұлттық деңгейде танымал болды. Giants командасының ойыншысы Атли Хэммакер оны бас киіміне бекітіп, NBC комментаторы Джо Гарагиола осы туралы айтты. "Қала әкімі Эд Ли: Мен нағыз Сан-Францисколықпын, себебі мен Croix de Candlestick белгісін жеңіп алдым, және "ұстау" деген сөзді естіген сайын, бір сәт үндемей тұруға мәжбүрмін."

"Левис стадионында соңғы минутқа дейін күткен жанкүйерлерге Croix de Candlestick белгісін немесе тіпті Fiddlesticks белгісін де сыйламайды, бірақ бұл жолы кеш келгендер өз сыйлықтарын алды."