Кіріспе

Бостон қаласындағы Фенвей паркінің сол жақтағы қабырғасы

"Жасыл монстр" – Бейсболдың жоғары лигасының "Бостон Ред Сокс" командасының үй стадионы – Фенвей паркінің сол жақтағы 37 фут (11 метр) биіктігіндегі қабырғасына берілген танымал лақап атым. Бұл қабырға үй тақтасынан 310 фут (94 метр) қашықтықта орналасқан және оң қолды ойыншылар үшін танымал нысана болып табылады.

Шолу

Қабырға 1912 жылы Фенуэйдің солтүстік жағында, Лансдаун көшесіне қарап тұрған бастапқы бейсбол алаңының құрылысының бір бөлігі болды. Ол ағаштан жасалған, 1934 жылы қалайымен және бетонмен жабылған. Кейін 1976 жылы қатты пластикпен жабылған. Қабырғаға қолмен басқарылатын есептегіш орнатылған, ол кемінде 1914 жылдан бері сол жерде (оң жақтағы суретке қараңыз). Атауына қарамастан, Жасыл Монстр 1947 жылға дейін жасыл түске боялмаған; оған дейін ол жарнамалармен жабылған. "Монстр" деген атау салыстырмалы түрде жаңа. Тарихының көп бөлігінде ол жай ғана "Қабырға" деп аталды. Жасыл Монстр қазіргі кездегі Бас лига бейсбол алаңдарының қабырғалары арасында ең биігі; ол барлық кәсіби бейсбол алаңдары арасында (кіші лигаларды қоса алғанда) екінші биік, себебі 2007 жылы оны Пенсильвания штатының Йорк қаласындағы WellSpan Park алаңының сол жақ қабырғасы басып өтті, ол шамамен биік. Кәсіби бейсбол командалары орналасқан алаңдарда сыртқы көрермендерден, әсіресе ауланың ашық бөліктерінен алаңды жасыру үшін көбінесе биік қоршаулар орнатылады, онда трибуналар төмен немесе мүлдем жоқ. Қабырға сонымен қатар ойнау бетінен салыстырмалы түрде биік болғандықтан "арзан" хоум-рандардың санын азайтуға көмектеседі. Фенуэй қабырғасы екі мақсатқа да қызмет етеді. Фенуэй дәуіріндегі немесе одан кейінгі алаңдардың арасында биік қоршаулары бар Baker Bowl, Washington Park, Ebbets Field, League Park, Griffith Stadium, Shibe Park және соңғы кездегі Los Angeles Memorial Coliseum болды. Фенуэй – ерекше биік қабырғалы Бас лига бейсбол алаңдарының соңғысы. Қазіргі заманғы бейсбол алаңдарында салыстырмалы түрде биік қабырғалар Фенуэй қабырғасы сияқты қажеттіліктен гөрі жаңалық үшін салынған. Жасыл Монстр басқа алаңдардың қабырғаларын асып түсетін көптеген тікелей соққыларды хоум-ранға айналдырмаумен танымал. Мұның жанама әсері – қос ұпайдың жиілігін арттыру, себебі доп қабырғадан соққанда осы нәтиже ең көп кездеседі (көбінесе "қабырғадан соққан қос ұпай" деп аталады). Кейбір сол жақтағы ойыншылар, әсіресе Фенуэйде көп тәжірибесі барлар, екінші базаға жүгірушіні лақтыру үшін немесе соққы берушіні бір ұпаймен шектеу үшін қабырғадан секіріп келетін допты ұстауға шеберлік танытады. Қазіргі Бас лига алаңдарымен салыстырғанда, қабырғаның орналасуы салыстырмалы түрде тар сол алаңды құрайды; қабырға сол алаңның фол сызығы бойымен тақтайшадан шамамен түседі. Осы қысқа қашықтыққа байланысты, терең алаңда алаңгер ұстап алатын көптеген терең ұшқыш доптар базалық соққылар үшін қабырғадан кері қайтарылады. Қабырға көптеген тікелей соққыларды қос ұпайға айналдырса, сонымен қатар кейбір биік, бірақ терең емес ұшқыш доптардың алаңнан шығып, хоум-ран болуына мүмкіндік береді. 2001 және 2002 жылдары Жасыл Монстрдің биіктігі туралы рекордты Цинциннатидегі (Огайо штаты) Riverfront стадионындағы орталық алаң қабырғасы уақытша басып өтті. Riverfront стадионының жанында орналасқан Great American Ball Park құрылысы кезінде орталық алаңнан орындықтардың үлкен бөлігі алынып тасталды және уақытша соққышының көзі ретінде 12 метрлік қара қабырға орнатылды. Бүкіл қабырға ойналып жатқан еді. Бұл жаңа қабырғаны көбінесе "Қара Монстр" деп атады. 2002 жылы Riverfront стадионы қиратылған кезде Жасыл Монстр рекордты қайтарып алды. Атақты қабырғаның құрметіне Red Sox талисманы – Wally the Green Monster деп аталатын жүнді жасыл монстр, оған 2016 жылы оның кіші қарындасы Тесси қосылды.

Даффи жарлығы

1912 жылдан 1933 жылға дейін 3 метрлік үйінді Жасыл монстрдің алдындағы еңіс құрап, сол алаңдағы фол полюсінен орталық алаңдағы желек полюсіне дейін созылды. Бұл жер жұмысы «терраса» құрады, ол сол кездегі бейсбол алаңдарының кең таралған ерекшелігі (қазіргі кездегі ескерту жолы орнында) болатын. Оның мақсаты Синциннатидегі Кросли алаңындағыдай, көше деңгейі мен алаң деңгейі арасындағы биіктік айырмасын теңестіру еді. Сонымен қатар, ол сол дәуірдегі тағы бір кең таралған практика – көп көрерменді қабылдау үшін қосымша отыру орны ретінде де пайдаланылды. Террасаның арқасында, көп көрермен оған отырмаған кезде, Фенвей паркіндегі сол жақ қорғаушысы көтеріліп тұрған жерде ойнауға мәжбүр болды. Бостонның алғашқы жұлдызы – сол жақ қорғаушысы Даффи Льюис осы шеберлікті жақсы меңгергендіктен, бұл аймақ «Даффидің жарлығы» деп аталды. Сондай-ақ, қазіргі Америка лигасының Шығыс дивизионының турнирлік кестесін көрсететін тақта бар. Қабырғада 127 ұя бар, ал үш есепке алушы команда есепті көрсету үшін пластиналарды жылжытып отырады. Сары сандар иннингтердегі ұпайларды, ал ақ сандар соңғы иннингтердегі ұпайларды көрсетеді. Ағымдағы питчерлердің салмағы мен бойы өлшенген, сондай-ақ Карлтон Фисктің 1975 жылғы Әлем сериясының 6-ойынындағы жеңіс голын соққандағы «дене тілі» – допты «қолмен итергендей» әділ соққыға бағыттауы таблодағы телекамераға түсірілді.

Морзе коды

Американдық лиганың есеп тақтасындағы ақ сызықтарда жоғарыдан төменге қарай көрінетін Морзе коды – бұрынғы иелері Томас А. Яуки мен Жан Р. Яукидің әріптерінің бастапқы әріптері.

Оң жақ алаң

Фенуэйдің сол жақтағы бұрмалануы оң жақтағы ерекше пішінімен және кең аумағымен теңестіріледі, ол фол сызығы бойымен 302 фут (92 м) (дегенмен, нақты қашықтығы жылдар бойы күмәндалған), ал ең шеткі нүктесі 380 фут (116 м) құрайды (сол жақтағыдай). 1940 жылы оң жақ алаңның қабырғасына солқолды соққышы Тед Уильямстың добы қоршаудан асып өтуі үшін қашықтықты қысқарту мақсатында бульпен қосылды. Содан бері көп жылдар бойы бұл бульпендер "Уильямсбург" деп аталды.

Жасыл монстр орындықтары

1936 жылы «Ред Сокс» командасы «Монстрдың» үстіне 7 метрлік тор орнатты, мақсаты – жақын орналасқан Лансдаун-стриттегі дүкендерді хоум-ран доптарынан қорғау. Бұл тор 2002–2003 жылғы маусым аралығына дейін сақталды, содан кейін команданың жаңа басшылығы қабырғаның үстіне 274 жанкүйерге арналған жаңа отыру орнын салды. Бұл «Монстр орындықтары» өте танымал болды және «Фенуэй паркіндегі» отыру орындарын кеңейту жоспарының бір бөлігі еді. Кейін «Ред Сокс» 2005 жылы негізгі отыру орны мен орталық алаңдағы есептеу тақтасының арасында орналасқан, «Ұлттық ұя» деп аталған кішірек отыру орнын қосты.

Саты

Тағы бір ерекшелік – «Жасыл Жәндікке» 4 метрлік биіктікте орналасқан қоршаудың сол жақ үстіңгі бөлігінен басталып, қабырғаның үстіне дейін созылатын баспалдақ бекітілген. Бұрын алаң күтушілер бұл баспалдақтың көмегімен қабырғаға ілінген тордан гол соққан доптарды алып жүретін. «Монстр» орындары қосылғаннан кейін тор алынып тасталған соң, баспалдақ өзінің мағынасын жойды, бірақ ол тарихи ескерткіш ретінде сол күйінде қалды. Баспалдақтың орналасуы ерекше, себебі ол ойын алаңында орналасқан; мұндай баспалдақ барлық негізгі лигаларда тек осы жерде ғана кездеседі. Ойын барысында баспалдаққа тиген доптардың көптеген мысалдары бар, олардың кем дегенде екісі парктегі голға әкелді. 1950 жылдардағы ойында «Ред Сокс» командасының ойыншылары Тед Уильямс пен Джимми Пирсолл сол-орталық бағыттағы допты қадағалап, бірақ доп баспалдаққа тиіп, орталық алаңға секіріп кетті, бұл баттер Джим Лемонға базаны айналып өтуге жеткілікті уақыт берді. Кейін, 1963 жылы, баяу қозғалатын Дик Стюарт жоғары соққан доп ең алдымен баспалдаққа, содан кейін аутфилдер Вик Давалиллоның басына тиді, ал содан кейін Стюарттың ұпай жинауына жеткілікті қашықтыққа домалап кетті. Жиі айтылатын миф бойынша, егер доп баспалдаққа тиіп, содан кейін қабырғадан немесе ойын алаңынан сыртқа секіріп кетсе, баттерге үш базалық ереже бойынша мүмкіндік беріледі. «Фенуэйдің» негізгі ережелерінде де, ешбір негізгі лига стадионында да мұндай ереже жоқ, бірақ мұндай жағдай туындауы мүмкін. Үш базалық ереже орын алуы үшін, ойын алдында бас жаттықтырушылар мен төрешілер командасы ерекше жағдайларды шешу үшін арнайы ережелерге келісуі керек, бұл ережелерде ескерілмеген сирек немесе күтпеген жағдайларға байланысты. Мысалы, 1903 жылғы әлем чемпионатына қатысқанда, Питтсбургтегі «Экспозиция Парк III» стадионында алаңдағы шөпке орналасқан көрермендер аймағына доп тиген баттерлерге үш базалық ереже берілді; бұл жағдай сол серияда 17 рет орын алды.

Жарнамалар

1947 жылы қабырға жасыл түске боялғаннан кейін, 1999 жылға дейін, Фенвейдегі «All Star Game» ойынын жарнамалағанға дейін қабырғада ешқандай жарнама болған жоқ. Содан бері «Джимми Фонд», «W. B. Mason» және «Granite City Electric» сияқты түрлі жарнамалар пайда болды. 1997 жылы орнатылған сол жақтағы жарық мұнарасындағы «Кока-кола» бөтелкелері күшті соққы жасаушы ойыншылардың нысанасы болды. Бұл 3D жарнамалар 2008 жылғы маусымға дейін алынып тасталды, сосын сол жақтағы жоғарғы қабаттағы жаңа орындықтардың үстіне LED табло орнатылды. Манни Рамирес 500-ші голын соғуға дайындалып жатқанда, оның соққан голдарының саны жарық мұнарасының төменгі жағында көрсетілді. Есептеу таблосы кеңейтілген кезде қолмен басқарылатын таблоның жанына жарнамалар қосылды. Көп жылдар бойы «Джимми Фонд» жарнамасы орналасқан қолмен басқарылатын таблоның үстінде қазір «Foxwoods Resort Casino» логотипі Fenway Park-тың маңызды бөлігіне айналды. Фенвейден тыс, Кенмор скверінде орналасқан, бірақ сол жақ алаң қабырғасынан көрінетін «Boston Citgo» таблосы бар.

Ұқсас және байланысты орындар

Ред Сокстың қазіргі көктемгі жаттығу орны, Флорида штатының Форт-Майерс қаласындағы JetBlue паркі, Фенвей-Саутта орналасқан және Жасыл монстрдың көшірмесін ұсынады. JetBlue паркіндегі Жасыл монстрде тіпті Fenway Park-тың 1934 жылғы винтаждық, қолмен басқарылатын таблосы орнатылған. Вест-Эндтегі Fluor Field, Greenville Drive командасының үйі, сондай-ақ "Greenville Monster" бар; Флоридадағы JetBlue паркі сияқты, Fluor Field-тың өлшемдері Фенвей Паркіне дәл келеді. Drive – Red Sox командасының жоғары A лигасындағы филиалы, 2021 жылы Минор Лига бейсболының қайта ұйымдастырылуында A лигасынан көтерілді. Hadlock Field, Portland Sea Dogs командасының үйі, Бостон Ред Сокс клубының AA лигасындағы филиалы. Бұл стадионда "Maine Monster" лақап атымен белгілі Жасыл монстрдың көшірмесі бар. Вашингтон Сенаторларының көп жылдар бойы үйі болған Вашингтондағы Griffith Stadium-да оң жақтағы Жасыл монстрдің өзіндік нұсқасы болды. Vanderbilt University Commodores бейсбол бағдарламасының үйі Хокинс Филдте олардың өзіндік Жасыл монстр нұсқасы бар, оның үстінде есеп тақтасы орнатылған. Бұрынғы (2014 жылы қиратылған) Hubert H. Humphrey Metrodome – Миннесота университетінің Golden Gophers бейсбол бағдарламасы мен Миннесота Twins командасының бұрынғы үйі. Оң жақтағы футбол орындарының үстіне 23 фут (7 метр) жарнамалық брезент ілінген, ол қара қоқыс қаптары сияқты көрінісі үшін "Hefty Bag" немесе "Baggie" деп аталды. Жоғарыдағы бүктелген орындықтарға соққан доптың үйден тысқары кеткені есептелгендіктен, ал брезент батут сияқты секіріп, қос допты қамтамасыз еткендіктен, сол қолмен ойнайтын күшті ойыншылар үшін тартымды нысана болды. Minute Maid Park, Хьюстон Астросының үйі, сол жақтағы Жасыл монстрдан шабыт алған қабырғаға ие, оның үстінде көршілес Union Station станциясының жұмыс күндерін еске түсіретін пойыз орнатылған. Қабырға Жасыл монстрден 8 метр терең және 1 метр биік, бірақ оның алдында Crawford Boxes деп аталатын 19 метр биіктігі бар және 5 метр тереңдігі бар трибуналар бөлімі бар. Флорида Марлинс командасының бұрынғы үйі Pro Player Stadium-да 1992 жылғы маусымнан бастап 2009 жылға дейін сол жақтағы алаңға кішкентай "Teal Monster" орнатылған. Алғашқыда қолмен басқарылған, бірақ кейіннен қашықтан басқаруы бар цифрлық дисплейге айналды. WellSpan Park, York Revolution командасының үйі, Жасыл монстрден 6 дюйм (152 мм) биік "Arch Nemesis" бар. RE/MAX Field, Edmonton Riverhawks командасының үйі, үй тақтасынан 128 метр қашықтықта 10 метрлік жасыл монстр бар. Фукуока СофтБанк Хоукс командасының үйі Фукуока Домында аутфилдте "Жасыл монстр" бар. Сиэтлдегі Kingdome-дың оң жақтағы биік қабырғасы болды, ол Вашингтон штатының Walla Walla қаласының атымен "Walla Walla" деп аталды. Дурхам Буллс Атлетик Парк, Дурхам Буллс командасының үйі, Tampa Bay Rays командасының AAA лигасындағы филиалы, сол жақтағы "Blue Monster" деп аталатын 10 метрлік қабырғаға ие. Пионер Лигасының Missoula PaddleHeads командасының үйі Allegiance Field-тегі Ogren Park-тың оң жағында 27 фут (8 м) алаңы бар, ол үй тақтасынан 87 метр қашықтықта орналасқан. Паркте үй тақтасынан 94 метр қашықтықтағы ұқсас қабырға бар, бірақ оның биіктігі соншалықты жоғары емес. Pittsburgh Pirates командасының үйі PNC Park-та 21 фут (6 м) оң жақтағы қабырға бар, ол Pirates командасының Даңқ залынан шыққан оң жақтағы ойыншы Роберто Клементеге құрмет көрсетеді, ол #21 киген. Asheville Tourists командасының үйі McCormick Field-тың оң жақтағы қабырғасының биіктігі 11 метр. Page Stadium, Loyola Marymount University бейсбол командасының алаңында, сол жақтағы Жасыл монстрдің көшірмесі бар. Джон Ф. Фицджеральд экспрес-жолы, Бостонның орталығы арқылы өтетін 93-ші мемлекетаралық экспрес-жолының бөлігі, қазір "Big Dig" деп аталатын құрылыс жобасының нәтижесінде жер астында орналасқан. Көп жылдар бойы көгалданған тіреулермен ұсталған жоғары экспрес-жол болды және оны "Бостонның басқа Жасыл монстры" деп мазақтады. San Francisco Giants командасының үйі Oracle Park-та Уилли Мейстің құрметіне 7 метрлік оң жақтағы қабырға орнатылған; оның биіктігі оның зейнеткерлік киім нөміріне сәйкес келеді. Cleveland Guardians командасының үйі Progressive Field-та 6 метрлік сол жақтағы қабырға бар, оны "кішкентай жасыл монстр" деп атайды. 1994 жылдан 2003 жылға дейін AA класы New Haven Ravens командасының үйі болған Bush Field, қазір оны Yale University командасы ғана пайдаланады, орталық алаңда 11 метрлік жасыл металл қабырға бар, онда тек қолмен басқарылатын табло ғана емес, сонымен қатар Fenway-дің Жасыл монстры сияқты түсті шамдармен доптар, соққылар және ауттар көрсетіледі.