Кіріспе

As – Бельгияның Лимбург провинциясында орналасқан муниципалитет. 2006 жылдың 1 қаңтарындағы жағдайы бойынша As-тың жалпы халқы 7 497 адамды құрады. Жалпы ауданы 22,07 км² болса, халық тығыздығы шаршы километрге 340 адамнан келеді.

Тарих

1971 жылы муниципалитет екі ауылдың – Ас және Ниль-би-Ас – бірігуінен құрылды. Екеуі де Демер және Мез өзендері арасындағы Кампин үстіртінде орналасқан Босбек бұлағының жанында жатыр. Бұл құрғақ аймақта су көзіне жақын орналасқан елді мекендердің орналасуы ауылдардың аттарына себеп болды: "Ас" – судың ("Аска") ежелгі атауы, ол бастапқыда Босбек бұлағын, кейіннен ауылдың өзін білдірді. Археологиялық қазбалар ертедегі тас дәуірінен қалған, мысқал тастан жасалған заттарды қоса, ертедегі қоныс іздерін көрсетті. Бұл аймақта б.з. дейінгі 500 жылдан бері адамдар тұрған, мұны Генк пен Ас арасындағы даладағы зират куәландырады. Римдіктер Тунгереннен Венлоға дейін Мюнстербильзен және Ас арқылы жол салды. Қазіргі өзен жағалаундағы жол және Ниль мен Дорнеге қарайтын жолдар римдік жолдың бағытын қайталайды. Дегенмен, құмды топырақ жеткілікті түрде құнарлы болмағандықтан, римдіктер бұл аймақта қоныс танбады. Рим империясы құлағаннан кейін франктар бұл аймаққа басып кіріп, Аста қоныстанды. Меровингтер зираты Астың 500-700 жылдар аралығында маңызды ауыл болғанын көрсетеді. Аймақ сегізінші ғасырдан бастап христиан дініне көшті, ал алғашқы шіркеу қазіргі Сент-Альдегонд шіркеуі орналасқан жерде салынды. Шіркеу алғаш рет 1108 жылғы хатта айтылған, онда Льеж князь-епископы Отберт Рольдук аббаттығына "Римст, Генк, Ас және Геллик шіркеулерінен түскен кірістер туралы" хабарлады. Ниль алғаш рет 1253 жылғы жарғыда еске алынған, онда Берглон графы Арнольдқа Нильмен бірге Дилсен вилласын және Стоккем қамалын берген. 1299 жылы Берглон графы Арнольд ван Гелликті Ас пасторы етіп тағайындағаны жазылған. 1303 жылы аббатханаға Ас ауылына тұрақты жалға алу құқығы берілді. Алайда, Ниль тұрғындары діни қажеттіліктері үшін 1721 жылға дейін Дилсенге тәуелді болды, содан кейін Дилсен пасторы Бекс Нильді тәуелсіз приход ретінде құрды. Бекстің туысы Адам Делекомминне Нильдің алғашқы пасторы болды. Ерте орта ғасырдан бастап емен және қайың ормандары егіншілік және далалық жерлерге кеңейту үшін көбірек кесілді. Қазіргі кездегі шағын елді мекендердің ең көнесі – Оэлинде. 1901 жылы Аста алғашқы көмір кеніші табылды, бұл аймақтың өнеркәсіптік дамуына әкелді. Қазір Ас – кең далалық және орманды аймақтармен шектесетін, негізінен тұрғын үйлерден тұратын муниципалитет.