Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Намур (намыʁ;; Namen; ) — Бельгияның Валония аймағындағы қала және муниципалитет. Бұл Намур провинциясының және Валонияның астанасы болып табылады, Валония Парламенті, Валония Үкіметі және олардың басқару органдары осы қалада орналасқан. Намур Самбр және Мёз өзендерінің қосылған жерінде жатыр және үш аймақты қамтиды: солтүстікте – Хесбай, оңтүстік-шығыста – Кондроз және оңтүстік-батыста – Самбр мен Мёз аралығы. Шарлеруа қаласы батысқа қарай орналасқан. Қолданылатын тіл – француз тілі. Муниципалитет құрамына келесі кіші муниципалитеттер кіреді: Биз, Белград, Бонин, Буж, Чемпион, Когнеле, Дауссулькс, Дейв, Эрпент, Флавинне, Гелбрессе, Джамб, Ливс-сюр-Мёз, Лойерс, Малон, Марш-ле-Дам, Намур қаласының өзі, Наннин, Сент-Сервайс, Сент-Марк, Суарле, Темплюкс, Ведрин, Вэпион және Вирде.
Capital of Namur province and Wallonia, Belgium
Namur (namyʁ; ; Namen ; ) is a city and municipality in Wallonia, Belgium. It is the capital both of the province of Namur and of Wallonia, hosting the Parliament of Wallonia, the Government of Wallonia and its administration. Namur stands at the confluence of the rivers Sambre and Meuse and straddles three different regions – Hesbaye to the north, Condroz to the south east, and Entre Sambre et Meuse to the south west. The city of Charleroi is located to the west. The language spoken is French. The municipality consists of the following sub municipalities: Beez, Belgrade, Boninne, Bouge, Champion, Cognelée, Daussoulx, Dave, Erpent, Flawinne, Gelbressée, Jambes, Lives sur Meuse, Loyers, Malonne, Marche les Dames, Namur proper, Naninne, Saint Servais, Saint Marc, Suarlée, Temploux, Vedrin, Wépion, and Wierde.
Ерте тарих
Қала кельт дәуірінде маңызды сауда орталығы ретінде қалыптасты, Арденн аймағы арқылы шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік сауда жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Римдіктер Юлий Цезарь жергілікті Адуатуци тайпасын жеңгеннен кейін осы аймақта бекінді. Намур ерте орта ғасырларда, меровингтер билігінде, екі өзеннің қосылған жеріндегі таулы жерге қамал немесе цитадель салғанда маңызға ие болды. 10 ғасырда ол жеке графтыққа айналды. Қаланың дамуы біркелкі болмады, себебі Намур графтары тек Мездің солтүстік жағалауында ғана құрылыс салуға мүмкіндік алды. Оңтүстік жағалау Лиеж епископтарына тиесілі болды және Ямб қаласына айналып, Намурдың шағын қалашығына дейін баяу дамыды. 1262 жылы Намур Фландрия графының қол астына өтті, ал 1421 жылы Бургундия герцогы Филипп Жақсы оны сатып алды. 1640 жылдары Намур Испан Нидерландының құрамына кіргеннен кейін, оның цитаделі күшті нығайтылды. 1692 жылы Францияның Людовик XIV қалаға шабуыл жасап, оны басып алып, Францияға қосып алды. Оның танымал әскери инженері Вобан цитадельді қайта жаңартты. Француз билігі ұзаққа соқпады, өйткені Оранж-Нассаудың Вильгельм III 1695 жылы Ұлы Одақ соғысы кезінде үш жылдан кейін Намурды қайта басып алды. 1709 жылғы Барьер келісімі бойынша голландтар Намурды гарнизонмен қамтамасыз ету құқығын алды, бірақ 1713 жылғы Утрехт келісімі бұрынғы Испан Нидерландының билігін Австрияның Габсбург үйіне берді. Осылайша, австриялықтар қалаға билік жүргізсе де, цитадель голландтардың бақылауында болды және олардың кезеңінде қайтадан жаңартылды. Генерал Жан Батист Сайрус де Валенс басқаруымен жасалған колонна 1792 жылдың 19 қарашасында Бірінші коалиция соғысы кезінде қаланы қоршауға алды. 12 күннен кейін, 1 желтоқсанда қала қарсыластарына берілді, ал оның 3000 сарбазынан тұратын толық гарнизоны тұтқынға алынды. Франция 1794 жылы аймаққа қайтадан шабуыл жасап, Намурды басып алып, қатаң тәртіп орнатты. 1815 жылы Наполеон жеңілгеннен кейін Вена конгресі қазіргі Бельгияны Нидерланд Біріккен Корольдігіне қосты. Бельгия 1830 жылы Бельгия революциясынан кейін Нидерландыдан бөлініп шықты, ал Намур жаңа үкімет кезінде маңызды гарнизондық қала болып қала берді. Цитадель 1887 жылы үшінші рет қайта салынды.
The town began as an important trading settlement in Celtic times, straddling east–west and north–south trade routes across the Ardennes. The Romans established a presence after Julius Caesar defeated the local Aduatuci tribe. Namur came to prominence during the early Middle Ages when the Merovingians built a castle or citadel on the rocky spur overlooking the town at the confluence of the two rivers. In the 10th century, it became a county in its own right. The town developed somewhat unevenly, as the counts of Namur could only build on the north bank of the Meuse the south bank was owned by the bishops of Liège and developed more slowly into the town of Jambes (now effectively a suburb of Namur). In 1262, Namur fell into the hands of the Count of Flanders, and was purchased by Duke Philip the Good of Burgundy in 1421. After Namur became part of the Spanish Netherlands in the 1640s, its citadel was considerably strengthened. Louis XIV of France invaded in 1692, capturing the town and annexing it to France. His renowned military engineer Vauban rebuilt the citadel. French control was short lived, as William III of Orange Nassau captured Namur only three years later in 1695 during the War of the Grand Alliance. Under the Barrier Treaty of 1709, the Dutch gained the right to garrison Namur, although the subsequent Treaty of Utrecht of 1713 gave control of the formerly Spanish Netherlands to the Austrian House of Habsburg. Thus, although the Austrians ruled the town, the citadel was controlled by the Dutch. It was rebuilt again under their tenure. General Jean Baptiste Cyrus de Valence's column laid siege to the city on 19 November 1792 during the War of the First Coalition and, after 12 days, the city surrendered on 1 December and its whole garrison of 3,000 men was taken prisoner. France invaded the region again in 1794, annexing Namur and imposing a repressive regime. After the defeat of Napoleon in 1815, the Congress of Vienna incorporated what is now Belgium into the United Kingdom of the Netherlands. Belgium broke away from the Netherlands in 1830 following the Belgian Revolution, and Namur continued to be a major garrison town under the new government. The citadel was rebuilt yet again in 1887.
20 және 21 ғасырлар
Бірінші дүниежүзілік соғыста Намур 1914 жылы Германияның Бельгияға басып кіруінің маңызды нысанасы болды, олар Мёз өзені арқылы Францияға жол ашуды көздеді. 1914 жылдың 21 тамызында немістер Намур қаласын ескертусіз бомбалады. Осы оқиғада бірнеше адам қаза тапты. Ішінде қамалуға мүмкін емес деп есептелген қамал үш күнге созылған шайқастан кейін түсті. 2010 жылы Валония Парламенті оның аймақтық орталық екенін ресми растады.
In World War I, Namur was a major target of the German invasion of Belgium in 1914, which sought to use the Meuse valley as a route into France. On August 21, 1914, the Germans bombarded the town of Namur without warning. Several people were killed. Despite being billed as virtually impregnable, the citadel fell after only three days' fighting Its position as regional capital was confirmed by the Parliament of Wallonia in 2010.
Экономика
Намур – Самбра және Муа аңғарында орналасқан, Валонияның өнеркәсіптік даму осында шоғырланған маңызды сауда және өнеркәсіптік орталық. Ол машина жасау, былғары тауарлары, металл және фарфор өндірісімен айналысады. Оның теміржол станциясы Брюссель мен Люксембург қаласын байланыстыратын солтүстік-оңтүстік бағытындағы, сондай-ақ Лилль мен Льежді байланыстыратын шығыс-батыс бағытындағы маңызды түйін болып табылады. Муа өзені арқылы қаланың ортасынан өтетін өзен кемелері де жүріп тұрады.
Namur is an important commercial and industrial centre, located on the Walloon industrial backbone, the Sambre and Meuse valley. It produces machinery, leather goods, metals and porcelain. Its railway station is also an important junction situated on the north–south line between Brussels and Luxembourg City, and the east–west line between Lille and Liège. River barge traffic passes through the middle of the city along the Meuse.
Мәдениет және көрікті жерлер
Намур Валония федералды аймағының астанасы ретінде жаңа мәртебе алды. Арденн тауларының басында орналасқан қала танымал туристік орталыққа айналды, оның оңтүстік ауданында Муа өзенінің сол жағалауында казино орналасқан. Қаланың ең танымал нысаны – қазір демилитаризацияланған және жұртшылыққа ашық Намур цитаделі. Намур сонымен қатар 18 ғасырға тән, Әулие Обейнге арналған соборға және ЮНЕСКО-ның Мәдени мұра тізіміне енген Бельгия мен Францияның белфорларының бір бөлігі болып табылатын белфорға ие. Нотр-Дам сестері монастырында Гуго д’Оньидің Мозан өнерінің шедеврлері сақталған, қазіргі уақытта олар Музей де Анциан (Rue de Fer көшесінде) көрмесінде ұсынылған. Тағы да басқа жерлерде археологиялық музей және Фелисиан Ропсқа арналған музей бар. Намурдың ерекше дәстүрі – 1411 жылдан бері Намурдың палуандары ұйымдастырып келе жатқан қаңқа үстінде күрес. Жыл сайын қыркүйек айының үшінші жексенбісінде өткізілетін «Алтын қаңқа үшін күрес» (Combat de l'Échasse d'Or) – жылдың ең маңызды жарысы. Екі команда – Мелан және Аврес, ортағасырлық киім киіп, қаланың орталық алаңдарының бірінде күреседі. 2021 жылдан бері Намур қаңқа үстіндегі күресі ЮНЕСКО-ның Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының тізіміне енгізілген. Намур 1831 жылы құрылған, бұрынғы атауы Facultés universitaires Notre Dame de la Paix, FUNDP болған, беделді Намур университетіне ие. Лувен университеті (UCLouvain) қаладағы UCLouvain Namur университеттік ауруханасы (CHU UCLouvain Namur) арқылы бірнеше мекемеге ие, ол провинцияның ең ірі жұмыс берушісі болып табылады. 1986 жылдан бері Намур қаласында Намур халықаралық француз тіліндегі кинофестивалі өтеді. Намур қаласында жыл сайын джаз (Nam'in'Jazz) және рок (Verdur Rock) фестивальдері ұйымдастырылады. Жергілікті футбол командасының аты – Union Royale Namur. Жергілікті бейсбол командасының аты – Намур періштелері. Жыл сайын өткізілетін Намур велокроссы, UCI велокросс әлем кубогінің бөлігі болып табылады. 1950 жылдан 2007 жылға дейін Бельгияның мотокросс Гран-приі тамыз айының әрбір бірінші жексенбісінде цитадель маңындағы қиын жарыс трассасында өткізілді. Жоэль Роберт, Роджер Де Костер, Эрик Геборс және Стефан Эверс сияқты бельгиялық мотокросс жұлдыздарын қолдау үшін 20 000 мен 50 000 көрермен жиналды. Намур трассасы әйгілі мәртебеге ие болды және Формула-1 автокөлік жарысының мәртебесіне ие Монако мотокростың Монакосы деп аталды. Намур маңындағы көрікті жерлерге Маредсус аббаттығы, Флорефф аббаттығы және Анневуи қамалы мен оны қоршаған Анневуи бақтары кіреді.
Namur has taken on a new role as the capital of the federal region of Wallonia. Its location at the head of the Ardennes has also made it a popular tourist centre, with a casino located in its southern district on the left bank of the Meuse. The town's most prominent sight is the Citadel of Namur, now demilitarised and open to the public. Namur also has a distinctive 18th century cathedral dedicated to Saint Aubain and a belfry classified by UNESCO as part of the Belfries of Belgium and France which are listed as a World Heritage Site. The Couvent des Soeurs de Notre Dame used to contain masterpieces of Mosan art by Hugo d'Oignies, currently presented in the Musée des Arts Anciens (Rue de Fer). Elsewhere there is an archeological museum and a museum dedicated to Félicien Rops. An odd Namurois custom is the joust on stilts (dating back to 1411) practiced by the stiltwalkers of Namur. The annual Combat de l'Échasse d'Or (Fight for the Golden Stilt), held on the third Sunday in September, is the most important joust of the year. Two teams, the Mélans and the Avresses, dress in medieval clothes while standing on stilts and do battle in one of the town's principal squares. Since 2021, Namur stilt jousts are registered on the UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity. Namur possesses a distinguished university, the University of Namur (previously known as the Facultés universitaires Notre Dame de la Paix, FUNDP), founded in 1831. The University of Louvain (UCLouvain) also has several facilities in the city through its UCLouvain Namur University Hospital (CHU UCLouvain Namur), the provinces' largest employer. Since 1986 Namur has been home to the Namur International Festival of French Speaking Film. A jazz (Nam'in'Jazz) and a rock (Verdur Rock) festival both take place in Namur annually. The local football team is named Union Royale Namur. The local baseball team is named Namur Angels. The annual Namur cyclo cross race, part of the UCI Cyclo cross World Cup, takes place on the hills around the citadel. From 1950 to 2007, the Belgian Motocross Grand Prix was held every first weekend in August on a challenging race circuit around the citadel. Between 20,000 and 50,000 spectators gathered to support the Belgian motocross stars such as; Joël Robert, Roger De Coster, Eric Geboers & Stefan Everts. The Namur circuit achieved iconic status and was known as the Monaco of the Motocross World Championships in reference to the prestigious Formula One automobile race. Sights near Namur include Maredsous Abbey, Floreffe Abbey, and Annevoie Castle with its surrounding Jardins d'Annevoie.
Демография
Түпкілік тобыЖыл2023%Бельгиялықтар, бельгиялық тегі бар77,25068.19%Бельгиялықтар, шетелдік тегі бар24,59921.71%Қоңсы ел3,3752.98%ЕО-27 (қоңсы елдерді қоспағанда)5,3264.7%ЕО-27 елінен тыс15,89814.03%Бельгиялық емес азаматтар11,43710.1%Қоңсы ел2,1631.91%ЕО-27 (қоңсы елдерді қоспағанда)2,3712.09%ЕО-27 елінен тыс6,9036.09%Барлығы113,286100%
Group of originYear2023Number%Belgians with Belgian background77,25068.19%Belgians with foreign background24,59921.71%Neighboring country3,3752.98%EU27 (excluding neighboring country)5,3264.7%Outside EU 2715,89814.03%Non Belgians11,43710.1%Neighboring country2,1631.91%EU27 (excluding neighboring country)2,3712.09%Outside EU 276,9036.09%Total113,286100%