Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық теннисші
British tennis player
Ерте өмір
Уэйд 1945 жылғы 10 шілдеде Ұлыбританияның Борнмут қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Дурбан архидиаконы болған. Уэйд бір жасқа толғанда ата-анасымен бірге Оңтүстік Африкаға көшіп кетті. Сол жерде ол теннис ойнауды үйренді. 15 жасында отбасы Англияға қайтып келді, ол Тунбридж Уэллс қыздар гимназиясында және Борнмут қаласындағы Талбот Хит мектебінде білім алды. 1961 жылы ол Уимблдон округінің қыздар гимназиясының теннис командасы құрамында болды. Ол Сассекс университетінде математика және физика мамандықтарын оқып, 1966 жылы тәмамдады.
Wade was born in Bournemouth, England, UK, on 10 July 1945. Her father was the archdeacon of Durban. At one year old, Wade moved to South Africa with her parents. There, she learned how to play tennis. When she was aged 15, the family moved back to England, and she went to Tunbridge Wells Girls' Grammar School and Talbot Heath School, Bournemouth. In 1961, she was on the tennis team of Wimbledon County Girls' Grammar School. She studied mathematics and physics at the University of Sussex, graduating in 1966.
Теннис мансабы
Уэйдтің теннис карьерасы әуесқойлар дәуірінің соңы мен Ашық дәуірдің басталуына дейін созылды. 1968 жылы әуесқой ретінде ол Боурнмут қаласында өткен алғашқы ашық теннис жарысында – Британдық ашық турнирінде жеңімпаз атанды. Ол 300 фунттық бірінші жүлдеден бас тартып, тек жол шығыстарын төлеуді қалады. Бес айдан кейін, кәсіби теннисші болғаннан кейін, ол бірінші АҚШ ашық турнирінде әйелдер арасындағы жекелей сында жеңіске жетті (қазіргі шақта бұл $6,000-ға тең ақшалай сыйлық), финалда Билли Джин Кингті жеңді. Оның екінші ірі турнирдегі жеңісі 1972 жылы Австралия ашық турнирінде болды, онда ол австралиялық Эвонн Гулагонгты 6–4, 6–4 есебімен жеңді. 1973 жылы туған күніне орай сыйлықтаған құрметті ордендері бойынша ол Британ империясы орденінің мүшесі болып тағайындалды. Уэйд 1977 жылы Уимблдонды жеңіп алды. Ол Уимблдонда 16-шы рет ойнап тұрған болатын, және жартылай финалда титулдың қорғаушысы Крис Эвертті 6–2, 4–6, 6–1 есебімен жеңіп, алғаш рет финалға өтті. Финалда ол Бетти Стовеге үш сетте жеңіске жетіп, 32 жасқа толуына тоғыз күн қалғанда чемпион атанды. 1977 жыл Уимблдон чемпионаттарының 100 жылдығымен және Елизавета II-нің күміс тойымен бірге келіп, ол 1962 жылдан бері алғаш рет финалға келді. Уэйд Маргарет Смит Кортпен бірге әйелдер арасындағы төрт ірі қос турнирінде жеңіске жетті – екеуі АҚШ ашық турнирінде, біреуі Австралия ашық турнирінде және біреуі Франция ашық турнирінде. 1983 жылы 37 жасында ол Румыниялық Вирджиния Рузичимен бірге Италия ашық турнирінде әйелдер арасындағы қос сында жеңіске жетті. Мансабында Уэйд 55 кәсіби жекелей турнирде жеңіске жетті және $1,542,278 доллар ақшалай сыйлық жинады. Ол 1967 жылдан 1979 жылға дейін әлемнің үздік 10 теннисшісінің қатарында болды. Оның мансабы барлығы 26 жылға созылды. 1985 жылғы теннис маусымының соңында ол жекелей сындардан, ал 1986 жылдың соңында қос сындардан қанағаттанды. Ол Уимблдонда 26 рет ойнады, бұл рекордтық көрсеткіш; оның 24 реті әйелдер арасындағы жекелей сында болды.
Wade's tennis career spanned the end of the amateur era and the start of the Open Era. In 1968, as an amateur, she won the inaugural open tennis competition – the British Hard Court Open at Bournemouth. She turned down the £300 first prize, choosing to play for expenses only. Five months later, after turning professional, she won the women's singles championship at the first US Open (and prize money of $6,000 $ today), defeating Billie Jean King in the final. Her second Major tennis singles championship came in 1972 at the Australian Open when she defeated Australian Evonne Goolagong in the final 6–4, 6–4. She was appointed a member of the Order of the British Empire (MBE) in the 1973 Birthday Honours for services to lawn tennis. Wade won Wimbledon in 1977. It was the 16th year in which she had played at Wimbledon, and she secured her first appearance in the final by beating the defending champion Chris Evert in the semifinal 6–2, 4–6, 6–1. In the final, she beat Betty Stöve in three sets to claim the championship, nine days before her 32nd birthday. 1977 was the 100th anniversary of the founding of the Wimbledon Championships as well as the Silver Jubilee year of Elizabeth II, who attended the final for the first time since 1962. Wade also won four Major women's doubles championships with Margaret Smith Court – two of them at the US Open tennis tournament, one at the Australian Open, and one at the French Open. In 1983, at the age of 37, she won the Italian Open women's doubles championship with Virginia Ruzici of Romania. Over her career, Wade won 55 professional singles championships and amassed $1,542,278 dollars in career prize money. She was ranked in the world's top 10 continuously from 1967 to 1979. Her career spanned a total of 26 years. She retired from singles competition at the end of the 1985 tennis season, and then from doubles at the end of 1986. She played at Wimbledon on 26 occasions, an all time record; 24 of those times were in the women's singles.
Теннистен кейін
1981 жылдан бастап, ойыншы мансабынан толық қол үзбеген күйі, Уэйд Би-би-си үшін теннис жарыстарын жамылған репортер болып жұмыс істеді. 1982 жылы ол Уимблдон комитетіне сайланған тұңғыш әйел атанды. Уэйд 1986 жылғы туған күніне орай британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды, бұл оның газеттендірілген тенниске қосқан үлесі үшін жасалған құрмет. 1989 жылы Уэйд Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Халықаралық Теннис Даңқы залының мүшесі болды.
Since 1981, while she was still playing, Wade has been a reporter on tennis events for the BBC. In 1982, she became the first woman to be elected to the Wimbledon Committee. Wade was appointed an Officer of the Order of the British Empire (OBE) in the 1986 Birthday Honours for services to lawn tennis. In 1989, Wade was inducted into the International Tennis Hall of Fame in Newport, Rhode Island.
Жеке өмір
Уэйдтің баласы жоқ және ол ешқашан үйленбеген. Ол: "Егер мен ертерек жақсы нәтижелер көрсетсем, және мансабым ертерек өрге жұмыс істесе, содан кейін сөніп қалса, мен мүлдем басқаша өмір сүрген болар едім" деген. Ол көбінесе Нью-Йорк пен Лондонның Челси ауданында тұрады. 1973 жылы Тауэр көпірінде орнатылған 17 фут биіктіктегі «Дельфинмен қыз» фонтанының мүсінін жасау үшін суретші Дэвид Уинн одан поза берген.
Wade has no children and has never married. She has said "If I'd done better earlier, and my career had been at its peak earlier and I'd faded, I would probably have had a totally different life." She lives mostly in New York and in Chelsea, London. She posed for sculptor David Wynne for the 17 foot high fountain Girl with a Dolphin, installed at Tower Bridge in 1973.