Кіріспе

Бүкіләлемдік коммерциялық емес консорциум OASIS ұйымы

Құрылымдық ақпараттық стандарттарды дамыту ұйымы (OASIS; /oʊ/'/eɪ//.//s//ɪ//s/) – компьютерлік қауіпсіздік, блокчейн, заттар интернеті (IoT), төтенше жағдайларды басқару, бұлтты есептеу, құқықтық деректер алмасу, энергия, контент технологиялары және басқа да салалардағы ашық стандарттар мен ашық кодты жобаларды әзірлеу, үйлестіру және енгізумен айналысатын коммерциялық емес консорциум.

Тарих

OASIS 1993 жылы «SGML Open» деген атпен құрылды. Ол бастапқыда Стандартталған жалпылама таңбалау тілі (SGML) құралдарын жеткізушілердің сауда бірлестігі ретінде, негізінен білім беру арқылы SGML-ді таратуды бірлесіп ілгерілету үшін құрылды. Сонымен қатар, CALS кесте моделінің сипаттамаларын жаңарту, фрагменттерді алмасу және объектілерді басқару сияқты техникалық жұмыстардың да бір бөлігі атқарылды. 1998 жылы индустрия XML-ге көшкен кезде, SGML Open өзінің басымдығын SGML-ден XML-ге ауыстырып, атын OASIS Open деп өзгертті. Бұл өзгеріс XML-ді қамтуға және техникалық жұмыс пен стандарттардың кеңейтілген ауқымын көрсетуге бағытталған болатын. Консорциумның қызметінің бағыты да (XML өздігінен көп назар аудартқандықтан) таратуды ілгерілетуден техникалық сипаттамаларды әзірлеуге көшті. 2000 жылдың шілдесінде жаңа техникалық комитеттерді құру процесі бекітілді. Процесс қабылданғаннан кейін техникалық комитеттердің құрылу, жұмыс істеу және жұмыстың барысы реттелді. Процесс қабылданған кезде бес техникалық комитет болды, ал 2004 жылға қарай олардың саны 70-ке жуықтап қалды. 1999 жылы OASIS-ке БҰҰ-ның бизнес стандарттары комитеті UN/CEFACT электрондық бизнес үшін жаңа сипаттамаларды бірлесіп әзірлеу туралы ұсыныс жасады. 1999 жылдың қарашасында алғашқы кездесуін өткізген «ebXML» деп аталған бірлескен бастама үш жылға жоспарланды. Бастапқы мақұлдамаға сәйкес Венада өткен соңғы отырыста UN/CEFACT және OASIS қалған жұмысты екі ұйым арасында бөлісуге және жұмысты үйлестіру комитеті арқылы үйлестіруге келісті. 2004 жылы OASIS толыққанды ebXML сипаттамаларын ISO TC154-ке ұсынды, онда олар ISO 15000 ретінде мақұлданды. Консорциумның бас кеңсесі Массачусетс штатының Вобурн қаласында орналасқан және басқа компаниялармен ортақ пайдаланылады. 2020 жылдың желтоқсанында OASIS 400 TradeCenter Drive мекенжайына көшті. Алдыңғы кеңселер 25 Corporate Drive, 103-ші кеңсе және 35 Corporate Drive, 150-ші кеңсе, екеуі де Берлингтон, Массачусетс қаласында орналасқан.

Мүшелер

Консорциумға қосылу үшін жарна төлеу қажет, ол мүшелік санатына қарай жыл сайын жаңаруы тиіс. Консорциумға Dell, IBM, ISO/IEC, Cisco Systems, KDE e. V., Microsoft, Oracle, Red Hat, The Document Foundation, университеттер, мемлекеттік мекемелер, жеке тұлғалар және басқа, көбінесе белгілі емес компаниялардың қызметкерлері кіреді.

Патентті жариялау туралы дау

Көптеген ашық стандарттарды әзірлейтін ұйымдар сияқты, мысалы, ECMA, OASIS 2005 жылдың ақпанында өзінің саясатына Ақылы және кемсітушіліксіз лицензиялау (RAND) туралы ережені қосты. Бұл лицензиялау шарттары жасырын түрде енгізілгендіктен және патент иелерінен лицензиялық төлемді талап ететін стандарттарды жариялауға мүмкіндік бергендіктен, даулар жылдам туды. Бұл жағдай осы стандарттардың тегін/ашық кодтағы нұсқаларын жасау мүмкіндігін толығымен жоюы мүмкін. Сонымен қатар, үлес қосушылар бастапқыда өздерінің патентерін роялтисіз пайдалануға ұсыныс білдіріп, кейін стандарт қабылданғаннан кейін бірлік бойынша төлем алуға көшуі мүмкін. 2005 жылдың 11 сәуірінде «Нью-Йорк Таймс» газеті IBM компаниясының OASIS ұйымына барлық патенттерін тегін бергенін хабарлады. Бағдарламалық құқық саласындағы сарапшы Ларри Розен, OASIS өз саясатына RAND тармағын тым жасырын қосып, наразылық толқынына бастаған жетекші, бұл бастаманы құптады және OASIS басқа компаниялар сияқты осы саясатты қолдануын тоқтатады деп үміттенеді. Тарих оның қате екенін көрсетті, өйткені RAND саясаты әлі де күшінде және басқа коммерциялық компаниялар OASIS-ке қатысты осындай тегін мәлімдеме жасаған жоқ. 2001 жылдан 2008 жылға дейін OASIS президенті және бас директоры болған Патрик Ганнон, компания стандартты пайдаланып, ол бекітілгеннен кейін авторлық төлемді талап етуі мүмкін деген қауіпті азайта түсті: «Егер бұл опция ешкім қолданбаса, онда қандай зиян?» Сэм Хайзер, қазір тоқтатылған OpenOffice.org жобасының бұрынғы маркетинг жетекшісі, мұндай патенттердің ашық стандартқа қатысты кері әсер ететінін және орынсыз екенін түсіндірді. Ол сондай-ақ IBM және Microsoft компанияларының өздерінің стандарттау жұмыстарын W3C-ден OASIS-ке ауыстырып жатқанын, мүмкін болашақта өздерінің патенттік портфелін пайдалану мақсатында айтты. Хайзер бұл RAND өзгерісін OASIS саясатына Microsoft компаниясының ықпалымен байланыстырды. RAND термині теориялық тұрғыдан кез келген қатысушы компанияға болашақта өз патентерін пайдалануға мүмкіндік береді. Бірақ бұл түзету, мүмкін, консорциумға көбірек компанияларды тарту және потенциалды қатысушылардың үлесін ынталандыру үшін енгізілген болуы мүмкін. Microsoft сияқты ірі компаниялар консорциумға кіру үшін қысым көрсетіп, мұндай шарт болмаса, стандартты қабылдамау немесе саботаждау қаупін тудыруы мүмкін.

Сын

Дуг Махуг Microsoft-та жұмыс істеген кезде (Office Open XML-дің жарнамалаушысы, бұл OASIS-тің ISO/IEC 26300, яғни ODF v1.0 форматымен бәсекелесетін Microsoft құжат форматы) "көптеген елдер OASIS-тің ISO/IEC 26300 бойынша ұсынылған қателерге жауап беру жылдамдығына және SC 34 мүшелерінің ODF-ті күтіп-жөндеуге қатысу мүмкіндігінің болмауына наразылық білдірді" деді. Бірақ OASIS ODF техникалық комитетінің тең төрағасы Роб Уэйр сол кезде "ODF техникалық комитеті Жапониядан басқа ешқандай ISO/IEC ұлттық органынан ешқандай қате туралы хабарлама алмады" деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ, жапондық Мурата Мокото алғашқы қате туралы есепті ұсынғаннан кейін түзетулерді дайындауға қанағаттанғанын қосты. Ол жеке блогында Microsoft-ты ODF және OpenXML туралы Wikipedia мақалаларының дұрыстығын жақсарту және өзгерту үшін адамдарды тартуда айыптады, соның салдарынан ODF-ті қабылдау қауіпті болып көрінуге тырысты.