Кіріспе
1935 жылы Сидни Франклиннің түсірген "Қараңғы періште" фильмі – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Англияда өмірге келген үш дос, Китти (Мерл Оберон), Алан (Фредерик Марч) және Джеральд (Герберт Маршалл) туралы оқиғаны баяндайтын 1935 жылғы фильм. Сценарийді Гай Болтонның пьесасы негізінде Лилиан Хеллман мен Мордаунт Шейрп жазды. Фильмді Сидни Франклин режиссерлік етті, Самуэль Голдуин продюсерлік етті, ал көрсетілімді United Artists жүзеге асырды. Сол пьесаның нұсқасының үнсіз фильмі де Голдуиннің өндірісімен 1925 жылы шықты, бірақ қазір ол жоғалып кеткен. "Қараңғы періште" фильмі "Оскар" сыйлығын "Ең үздік көркемдік безендіру" номинациясы бойынша жеңіп алды және "Ең үздік әйел актер" (Мерл Оберон) мен "Ең үздік дыбыс жазу" (Томас Т. Моултон) номинацияларына ие болды. Ақ түсті адам ретінде танылған, бірақ аралас нәсілді болған Оберон – "Оскар" сыйлығына "Ең үздік әйел актер" номинациясына ұсынылған алғашқы маори және азиялық текті актриса атанды.
The Dark Angel is a 1935 film that tells the story of three childhood friends, Kitty (Merle Oberon), Alan (Fredric March), and Gerald (Herbert Marshall) who come of age in England during the First World War. The script was written by Lillian Hellman and Mordaunt Shairp, adapted from the play by Guy Bolton. It was directed by Sidney Franklin, produced by Samuel Goldwyn, and released by United Artists. A silent film version of the same play, also produced by Goldwyn, was released in 1925 and is now a lost film. The Dark Angel won the Academy Award for Best Art Direction, and was nominated for Best Actress in a Leading Role (Merle Oberon) and Best Sound, Recording (Thomas T. Moulton). A mixed race woman who passed as white, Oberon became both the first Māori actress, and the first of Asian ancestry, to be nominated for Best Actress.
Сюжет
Китти Вэйн, Алан Трент және Джеральд Шеннон бала кезінен бері ажырамас дос болған. Алан мен Джеральд екеуі де Киттиге ғашық, ал ол өмірінің бар бойы Аланға құмар болған. Джеральд пен Алан Бірінші дүниежүзілік соғысқа шақырылады. Олар он күнге үйге оралады, осы уақыт ішінде Алан Киттиге үйлену ұсынысын жасайды, ол қуанышпен қабылдайды. Киттиге деген махаббатына қарамастан, Джеральд оларға батасын береді. Бірақ, жаңадан үйленген жұбайлардың бақыты қысқа ғана болады. Китти мен Алан үйлену рәсімін өткізу үшін біреуді іздейді, бірақ уақыт жеткіліксіз. Олар ресми түрде үйленудің қажеті жоқ деп шешіп, Алан соғысқа қайтқанға дейін бірге түн өткізуге келіседі. Алан мен Китти қонақүйден бөлме жалдап алады. Киттидің туысы Лоренс Аланның бөлмеге шампан мен гүлдерді алып бара жатқанын көріп, ол әйелмен бірге екенін біледі, бірақ ол Китти екенін сезбейді. Ертесі күні Лоренс Аланды кешегі түн туралы әңгімелеп, қысым көрсетеді. Джеральд бұл жағдайды дұрыс түсінбей, Алан Киттиге қиянат жасады деп ойлайды. Джеральд одан сұрағанда, Алан кешті Киттимен өткізгенін жасырады. Олардың некесіне нұқсан келтіруі мүмкін. Китти үшін ашуланған Джеральд Аланға үйіне қайтып, дұрыс үйлену үшін демалыс беруден бас тартады. Керісінше, Джеральд Аланды қауіпті тапсырмаға итермелейді. Алан ерікті түрде кетеді. Бірнеше айдан кейін Джеральд Киттиге оралады. Екеуі де Аланның жарылыстан қаза тапқанын ойлап, қайғырады. Бірге олар Джеральдтың қате түсінігін анықтап, Аланның өліміне екеуінің де кінәлі екенін түсінеді. Қайғыға батқан олар бір-біріне жақындап, сезімдері дамиды. Ал, Алан өлмеген екен. Ол көзі көрмей, неміс ауруханасында емделіп, отбасысы оны таба алмауы үшін «Роджер Крейн» деген есімді қабылдайды. Сэр Джордж Бартон, соқыр науқастарға көмектесетін, оларды емдеп қана қоймай, жаңа өмірге бейімделуіне де көмектесетін дәрігер, Аланның, Китти мен Джеральдтың суретін тауып, Аланның өткенінен қашу үшін есімін өзгерткенін түсінеді. Сэр Джордж «Роджерді» арнайы даярланған күтімшімен бірге босатады. Алан Киттиге қайтуды жоспарлайды, бірақ соңғы сәтте ойынан бас тартады, себебі оны жаны ашырды және оның оған тек міндетінен туындаған қамқорлықпен қарайтынына сенді. Ол қаладан шығып, қонақүйде тұрады. Ол қонақүй иесінің балалары Бетти, Джо және Джинджермен дос болады. Олармен достығынан шабыттанған ол балаларға арналған кітаптар жазып, сәттілікке жетеді, содан кейін жеке хатшысы бар өз үйіне көшеді. Сэр Джордж әлі «Роджер» ретінде өмір сүріп жатқан Аланға барады және газетте Китти мен Джеральдтың үйленетіні туралы хабарды көреді. Оларды Аланның суретінен танып, Аланның Киттиге әлі де ғашық екенін түсінеді. Сэр Джордж олармен байланысады. Джеральд Роджер Крейн есімін танымайды, бірақ оның кім екенін біледі. Джеральд пен Китти Аланды көруге барады, ол олардан соқырлығын жасыруға тырысады. Бастапқыда олар оның көре алмайтынын түсінбейді, ал Китти Алан одан алыс кетіп, енді оны сүймейді деп ойлайды. Достасқанша ажырасуды қалап, оған қолын созады, бірақ ол оны көре алмайды. Ол оның өзін қабылдамағанын ойлап кетеді, бірақ Джеральд шындықты түсініп, оны үйге қайтаруға шақырады. Аяқ дыбысын естіген Алан хатшысы бөлмеде деп ойлап, онымен сөйлесе бастайды. Китти Аланның соқыр екенін түсінеді. Ол бұған мән бермей, оның қасына жүгіріп келеді. Олар бір-біріне деген махаббатын білдіреді. Джеральд оларды қайта қауыстыру үшін жалғыз қалдырады.
Қабылдау
Бұл 1935-1936 жылдары британдық кассада 12-ші ең танымал фильм болды. 1935 жылғы 6 қыркүйекте шыққан "Нью-Йорк Таймс" газетінде Андре Сеннуальд фильмді "сентиментальді романстағы шаттыққа толы оқиға" деп атады. (Гай Болтонның пьесасының өте сауатты экранға бейімделуі, (күлкі) көз жастың және артық сезімталдықтың барлық мүмкіндіктерін ескермей, оқиғаны сезіммен және тамаша талғаммен баяндайды. Егер сіз операторларды танитын болсаңыз, суреттің керемет айқындығы Грегг Толандтың еңбегі екенін тез білесіз. Егер сіз бірнеше қалта матасын алып келсеңіз, (бұл) соғыс романтикасына деген сентиментальді саяхатты қызықтырады. Ол қайғылы да тәтті, батыл да құрбандыққа дайын. Көрген адам мен оның екі досының қайта қосылуы – оқиғаның мәнді тұсы. Көрген адам қонақтарын күтіп, ауруын жасыру үшін бөлмедегі әрбір бөлшекке назар аударып, оларды қарсы алу үшін күрделі дайындық жасайды. Ол алдауынан құтылуға жақын келеді, бірақ күтпеген бір егжей-тегжейлі нәрседе өзін аша береді. Бұл – өте күшті драматикалық жағдай, ал фильм оны әдемі және тиімді шешеді. Марш және Маршалл мырзалар соңғы айлардағы ең жақсы рөлдерін орындады, ал мисс Оберон шеберлікпен және сезіммен ойнады. "Смилин Тура" атты бұрынғы сезімтал шедеврдің режиссері Сидни Франклин фотофильмді ерекше жылы эмоциялық тұманға орап, оны өте жақсы басқарады. Бұл фильм маусымның ең танымал фильмдерінің бірі болуға тиіс. 1935 жылғы 1 қарашада шыққан "Маклинс" журналында Энн Росс былай деп жазды: "Егер фильмнің соңына дейін жылап қалмасаңыз, бұл продюсерлер мен режиссердің кінәсі емес. Олар "Сізді жылатып, одан ләззат аламыз" деген жабайы ниетпен шабуыл жасамайды. Керісінше, барлық нәрсе ең сыпайылықпен және қарапайымдықпен жасалады, барлық қатысушылар, мүмкіндігінше көп көз жасын шығаруға бел буса да, оны жасап жатқанда ұсталғаннан қорқады. Сізді ең көп қиындыққа салып, көз жасты шығаратын тұс – қаһарманды бұрынғы сүйіктісі тауып, ол әлі де көре алатынын көрсететін сәт. Бұл басынан соңына дейін азапты болса да, қызықты, өйткені операция жақсы жағдайда, мейірімді және қабілетті жағдайда жүргізілген кезде қызықты болуы мүмкін. 8-ші "Оскар" сыйлықтарында Ричард Дей үздік көркемдік режиссерлік жүлдесін жеңіп алды. Мерл Оберон үздік әйел актері номинациясына ұсынылды, ал Томас Т. Моултон үздік дыбыс жазу номинациясына ұсынылды. Rotten Tomatoes 49 рецензия бойынша 94% рейтинг берді, консенсус бойынша: "Күшті актерлік шеберлігімен жарқылдаған "Қараңғы періште" Бірінші дүниежүзілік соғыстың фондық жағдайында жасалған әдемі махаббат оқиғасын ұсынады".
In the November 1, 1935, issue of Maclean's, Ann Ross observed: “If his picture doesn’t have you sobbing before it is over it isn’t the fault of the producers and director. They don’t go at it, to be sure, in the savage spirit of We’re going to make you cry and like it. On the contrary, the whole thing is managed with the greatest tact and modesty, as though everyone concerned, while determined to wring as many tears as possible, was a little ashamed to be caught doing it The point most likely to break you down is where the hero is discovered by his former sweetheart and pretends that he still has his sight—a trying moment which is handled with great considerateness by Miss Oberon and Mr. March. It’s all reasonably interesting, agony though it is from start to finish; rather as an operation might be interesting when conducted in nice surroundings under circumstances as merciful and competent as possible.”
At the 8th Academy Awards, Richard Day won Best Art Direction. Merle Oberon was nominated for Best Actress, and Thomas T. Moulton was nominated for Best Sound Recording. Rotten Tomatoes gives the film a rating of 94% from 49 reviews with the consensus: "Led by a trio of powerful performances, The Dark Angel offers a well crafted love story set against the backdrop of World War I."
Ұсынылған қайта жасау
1962 жылы Росс Хантер Джон Ли Махиннің сценарийі бойынша фильмді қайта түсіретінін, ал басты рөлді Рок Хадсон сомдайтынын хабарлады. Оқиға Корея соғысынан кейінгі кезеңде Жапонияда өрбитін болды. Хантер фильм құқығы үшін 100 мың доллар төлегенін және фильмнің соңғы он минутына ғана сүйенгенін мәлімдеді. Алайда, фильм ешқашан дамытылмады.