Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрын жақсы сериялық жұмыстағы шығармашылық банкроттық.
Creative bankruptcy in a previously good serial work
"Акуланы секіру" идиомасы – шығармашылық туынды немесе ұйым өз мақсатының шегіне жетіп, бастапқы идеясымен үйлеспейтін немесе оны күйрететін жаңа ойларды енгізе бастаған кезде қолданылатын термин. Бұл тіркес 1985 жылы радиоведушісі Джон Хайн америкалық "Бақытты күндер" ситкомының бесінші маусымындағы 1977 жылғы бір эпизодына жауап ретінде пайда болды. Эпизодта Фонзи (Генри Винклер) су шаңғысымен келе жатып тірі акуланың үстінен секіреді.
The idiom "jumping the shark" or "jump the shark" is a term that is used to argue that a creative work or entity has reached a point in which it has exhausted its core intent and is introducing new ideas that are discordant with, or an extreme exaggeration of, its original purpose. The phrase was coined in 1985 by radio personality Jon Hein in response to a 1977 episode from the fifth season of the American sitcom Happy Days, in which the character of Fonzie (Henry Winkler) jumps over a live shark while on water skis.
Шығу тегі
Болашақ радиоведуші Джон Хайн және Мичиган университетіндегі бөлмелесі Шон Коннолли 1985 жылы ABC телеарнасындағы "Бақытты күндер" ситкомының 5-ші маусымы, 3-ші бөліміне жауап ретінде бұл фразаны ойлап тапты, ол алғаш рет 1977 жылдың 20 қыркүйегінде көрсетілді. Эпизодта басты кейіпкерлер Лос-Анджелеске сапар шегеді, онда су шаңғысымен сырғанатын Фонзи (Генри Винклер) өзінің батылдығын көрсету үшін жүзу шорты мен әйгілі былғары күртесін киіп, қоршалған акуланың үстінен секіреді. Бұл трюк Винклердің су шаңғысымен сырғанау дағдысын көрсету мақсатымен жасалды. 2006 жылы Хайн өзінің Jump The Shark, Inc. компаниясын "бір миллион доллардан асатын" сомаға сатты.
Future radio personality Jon Hein and his University of Michigan roommate Sean Connolly coined the phrase in 1985 in response to season 5, episode 3, "Hollywood: Part 3" of the ABC TV sitcom Happy Days, which was originally broadcast on September 20, 1977. In the episode, the central characters visit Los Angeles, where a water skiing Fonzie (Henry Winkler) answers a challenge to his bravery by wearing swim trunks and his trademark leather jacket, and jumping over a confined shark. The stunt was created as a way to showcase Winkler's real life waterskiing skills. Hein sold his company, Jump The Shark, Inc., for "over $1 million" in 2006.
Рон Хауард
2006 жылы "Интервьюлар: Теледидардың ауызша тарихы" барысында Рон Ховард (Ричи Каннингем) "Бақытты күндер" эпизодының, "Акуланың үстінен секіру" фразасын қалай шабыттандырғаны туралы айтты: "Дони Мостпен бірге сценарийді қарап отырғанымызды есімде. Дони қатты қиналды. Ол: "Біздің шоу қандай деңгейге түсіп кетті. Бұл тіпті қызық та емес, ал Фонзи акуланың үстінен секіріп бара жатыр" деді. Мен оған: "Донни, біз рейтингі жоғары шоумыз, тыныштал. Бір-бірінен кейін керемет эпизодтар жасау қиын. Фонзидің акуланың үстінен секіруі күлкілі де, тамаша болады" дедім. Бұл эпизод шығармашылық тұрғыдан біздің ең жақсы эпизодымыз емес екенін ойладым, бірақ бұл өте жақсы трюк деп санаймын және олар неге осыны істегісі келгенін түсіндім. Ең есте қаларлығы, мен өзім қайық айдап, Генридің керемет су шаңғышысы екенін көрдім. Бірақ "акуланың үстінен секіру" идеясы туралы есте сақтау керек, шоу одан кейін де көп жылдар бойы үлкен табысқа жетті. Сондықтан бұл қызықты сөз тіркесі, мен осы эпизодты анықтағандарына қуамын (әрине, бәлкім біраз қиындықтар тудырған шығар), бірақ менің ойымша, одан кейін де көп жақсы жұмыстар жасалды және көрермендер оған жақсы жауап берді."
In 2006, during his contribution to The Interviews: An Oral History of Television, Ron Howard (Richie Cunningham) talked about the Happy Days episode that inspired the phrase:"I remember Donny Most and I sitting there, looking at the script. Donny was really upset. He said, 'Oh man look at what our show has kind of devolved into. It's not even very funny, and you know Fonz is jumping over a shark' and I kept saying 'Hey Donny we're a hit show, relax. You know it's hard to have great episodes one after another. Fonzie jumping over a shark, it's gonna be funny and great ' I remember thinking that creatively this was not our greatest episode, but I thought it was a pretty good stunt, and I understood why they wanted to do it. And what I remember the most is, it was fun actually driving the speedboat which I did a bit of, noticing that Henry was really a pretty good water skier But the thing that has to be remembered about the jumping the shark idea, is that the show went on to be such a massive success for years after that. So, it's kind of a fun expression, and I get a kick out of the fact that they identified that episode (because granted maybe it was pushing things a little too far), but I think a lot of good work was still done after that show, and audiences seemed to really respond to it."
Фред Фокс кіші .
2010 жылы «Лос-Анджелес Таймс» газетінде жарияланған мақаласында, кейіннен «шарк джамп» деген тіркес туындаған эпизодты жазған, «Бақытты күндер» сериалының бұрынғы авторы Фред Фокс-кіші: ««Бақытты күндер» сериалының сол эпизоды өз тағдырына лайық болды ма? Жоқ, олай емес. Кез келген сәтті шоулардың аяқталуы заңды, бірақ бұл «Бақытты күндер» үшін ерте еді». Фокс сол эпизодтың сәттілігіне («30 миллионнан астам көрерменмен үлкен жетістік») және сериалдың жалғасқан танымалдылығына да назар салды.
In a 2010 Los Angeles Times article, former Happy Days writer Fred Fox Jr., who wrote the episode that later spawned the phrase, said "Was the [shark jump] episode of Happy Days deserving of its fate? No, it wasn't. All successful shows eventually start to decline, but this was not Happy Days time." Fox also points not only to the success of that episode ("a huge hit" with over 30 million viewers), but also to the continued popularity of the series.
Генри Винклер
2019 жылы NPR радиосына берген сұхбатында Генри Винклер (Фонзи) Терри Гроссқа осы трюктің қалай пайда болғанын, жас кезінде жазғы лагерьде су шаңғысынан сабақ бергендігімен байланыстырды. Сонымен қатар, Винклер 2018 жылы TheWrap сайтына берген сұхбатында бұл фразадан "ұялмайтынын" айтты. Ол былай деді: "Газеттерде акуладан секіру туралы жазылып, менің былғары күртемем мен шолақ шалбарымда су шаңғысы тебетіп жүрген суретім жарияланатын. Сол кезде менің аяқтарым өте әдемі еді. Сондықтан мен: "Маған бәрібір" дедім. Содан кейін біз тағы төрт-бес жыл көшбаспыз". Оның "Арест дамуы" (Arrested Development) сериалындағы Барри Цукеркорн кейіпкері екінші маусымның 13-шы эпизодында акуладан секіріп өткенде, Винклер "осы туралы кітап жазылды, үстел ойыны шықты және бұл фраза бүгінге дейін қолданылып келеді [және] мен, мүмкін, әлемде акуладан екі рет секірген жалғыз актермін – бір рет "Бақытты күндерде", бір рет "Арест дамуында" деп мақтан тұтты". Сондай-ақ, ол ауылдық білім беру саясаты, компанияны сатып алуға жасалған ерекше әрекеттер және республикалардың демократия мен империяға құлдырауы туралы ойларын айтты.
In a 2019 interview with NPR, Henry Winkler (Fonzie) told Terry Gross that the origin of the stunt began with the fact that he had been a water skiing instructor as a teenager at a summer camp. In addition, Winkler told TheWrap in 2018 that he is "not embarrassed" by the phrase. He stated that "newspapers would mention jumping the shark and they would show a picture of me in my leather jacket and swim shorts water skiing. And at that time I had great legs. So I thought, 'I don't care.' And we were No. 1 for the next four or five years." As his character Barry Zuckerkorn (in the sitcom Arrested Development) hopped over a shark in Episode 13 of the second season, Winkler also noted that there "was a book, there was a board game and it is an expression that is still used today [and] I'm very proud that I am the only actor, maybe in the world, that has jumped the shark twice—once on Happy Days, and once on Arrested Development." and views on rural education policy, the anomalous pursuit of a company acquisition, and the decline of republics into degraded democracy and empire.
Мысалдар
2011 жылдың қыркүйегінде республикалық президенттік үміткер Мишель Бахман адам папиллома вирусына (ВПЧ) қарсы вакцина "ақыл-естілік кемістігіне" әкеледі деген әңгімені қайталады; бұл саяси комментатор Раш Лимбоуды радио бағдарламасында былай деуге итерді: "Мишель Бахман бүгін қате жіберіп алуы мүмкін. Жарайды, қате жібермеді – бүгін ол өте шектен шығып кетті". 2018 жылдың қаңтар айында саяси сарапшы Кит Олберман "Ойыншылар трибунасы" спорт журналистикасы сайтындағы киберспортшылардың жариялануын сынап, олар "балалар ойындары ойнайтын жасөспірімдердің мақалаларын жариялап, өте шектен шықты" деді, бұл Doublelift деген League of Legends ойыншысының мақаласына жауап ретінде айтылды. 2021 жылдың мамыр айында CNBC жаңалықтарының жүргізушісі Карл Квинтанилла Элон Масктың Tesla, Inc. компаниясына назар аудармай, криптовалюталарды қолдауымен өте шектен шығып кеткенін айтты, себебі компания нарықтық үлесін жоғалта бастады және акцияларының құны төмендеді.
In September 2011, Republican presidential candidate Michele Bachmann repeated an anecdote claiming that the HPV vaccine causes "intellectual disability"; this prompted political commentator Rush Limbaugh to say on his radio show, "Michele Bachmann, she might have blown it today. Well, not blown it—she might have jumped the shark today." In January 2018, political commentator Keith Olbermann criticized the inclusion of esports players on the sports journalism website The Players' Tribune, saying that they "have jumped the shark by publishing pieces by snotty random kids playing children's games" in response to an article by Doublelift, a League of Legends player. In May 2021, CNBC news anchor Carl Quintanilla proposed that Elon Musk had jumped the shark with his advocacy of cryptocurrencies instead of focusing on Tesla, Inc., as it began to lose market share and its stock price began to plunge.
Тоңазытқышты ядролық қарумен
2008 жылы TIME журналы "акуланы секіру" үлгісімен жасалған "тоңазытқышты нысанаға алу" деген терминді анықтады. Журнал бұл терминді "көңіл көтермейтін жалғасымен Голливуд франшизасын құлдырату" деп түсіндірді. Бұл фраза төртінші "Индиана Джонс және кристалл бас сүйегінің патшалығы" фильміндегі бір көріністен туындаған. Көріністе Индиана Джонс атом бомбасының жарылысынан қорғану үшін қорғасынмен қапталған тоңазытқышқа кіріп аман қалады. Жарылыс айналасын толығымен жоқ етеді, бірақ тоңазытқышты басты кейіпкердің зардапсыз қашуы үшін жеткілікті қашықтыққа ұшырып жібереді. Бұл көрініс ғылыми тұрғыдан негізсіз деп сынға ұшырады. Фильмнің премьерасынан кейін екі күн ішінде "тоңазытқышты нысанаға алу" фразасы кеңінен таралды, бұл соған ұқсас сенімге келмейтін фильмдердегі көріністерді сипаттады. Режиссер Стивен Спилберг кейіннен бұл көрініс "менің ақымақ идеям" екенін айтты және бұл фразаның поп-мәдениеттің бір бөлігі болғанына қуанды, ал фильмнің атқарушы продюсері Джордж Лукас Джонстың жарылыстан аман қалуға мүмкіндігі болғанын айтып, осындай еңбекті мойындады.
In 2008, TIME identified a term modeled after "jump the shark": "nuke the fridge". Specifically applicable to film, the magazine defined the term: "to exhaust a Hollywood franchise with disappointing sequels." The phrase derives from a scene in the fourth Indiana Jones film, Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, in which Indiana Jones survives an atomic bomb detonation by fitting himself into a lead lined refrigerator to shield himself from the explosion. The blast completely annihilates its surroundings but sends the refrigerator flying a sufficient distance away for the protagonist to escape unharmed. The scene was criticized as being scientifically implausible. Within two days of the film's premiere, the phrase "nuke the fridge" had gone viral, describing film scenes that similarly stretched credulity. Director Steven Spielberg later said the scene was "my silly idea" and was glad to have been part of the pop culture phrase, while the film's executive producer George Lucas took similar credit believing that Jones would have had an even chance of surviving the explosion.