Кіріспе

Метеоролог – метеорология саласында жұмыс істейтін, Жер атмосферасының құбылыстарын, соның ішінде ауа райын түсіну немесе болжау мақсатында зерттеулер жүргізетін ғалым. Метеорологиялық құбылыстарды зерттейтіндер зерттеуші метеорологтар, ал математикалық модельдер мен білімді күнделікті ауа райы болжамын дайындау үшін пайдаланатындар ауа райы болжаушылары немесе операциялық метеорологтар деп аталады. Метеорологтар мемлекеттік мекемелерде, жеке консультациялық және зерттеу қызметтерінде, өнеркәсіптік кәсіпорындарда, коммуналдық қызметтерде, радио және теледидар станцияларында, сондай-ақ білім беру саласында жұмыс істейді. Оларды ауа райы туралы хабарларды эфирге шығаратын, метеорология саласында минималды білімі бар журналистерден бастап, толыққанды метеорологтарға дейінгі білімі бар хабаршылармен шатастырмау керек.

Оқыту

Метеоролог болу үшін адам метеорология мамандығы бойынша кем дегенде бір жоғары оқу орнын бітіруі керек. АҚШ-та болжаушыларды Ұлттық ауа райы қызметі немесе жеке фирмалар университет бітіргеннен кейін жұмысқа алады және жұмыс барысында оқытылады, ал зерттеушілер өздерінің біліктілігіне сәйкес жұмысқа алынады. Кейбір елдерде, мысалы АҚШ-та, колледж немесе университет деңгейінде метеорология және коммуникация мамандығы бойынша түлектерді медиа метеорологтары ретінде жұмысқа алудың үшінші жолы бар. Олар тек коммуникация дәрежесі бар ауа райы хабаршыларынан ерекшеленеді.

Кейбір танымал метеорологтар

Франсис Бофорт, оның есімін алған жел шкаласын ойлап тапқан. Вильгельм Бьеркнес, қазіргі заманғы метеорологияның негізін қалаушы, Берген метеорология мектебін құрған, онда зерттеушілер орта ендіктегі дауылдардың фронталдық теориясы мен циклогенезін анықтады. Якоб Бьеркнес, бұрынғысының ұлы, Норвегия мектебінде оқыған және Эль-Ниньо құбылысын зерттеген. Ол соңғысын Оңтүстік осцилляциясымен байланыстырды. Дэниел Дрейпер, ауа райын өлшеудің бірқатар маңызды құрылғыларын ойлап тапқан, оның ішінде желдің бағыты мен жылдамдығын өздігінен тіркейтін құралдар, құрғақ және ылғал шам термометрлері, гигрограф, өздігінен тіркейтін жаңбыр өлшегіш, күн термометрі және салмақ өлшегіш сынаптық барограф. Джордж Хэдли, алғаш рет жердің айналу әсерін түсіндіріп, пассат желдері мен атмосфера айналымын сипаттаған. Анна Мани, үнді физигі және метеорологы, метеорологиялық құралдар саласында үлкен үлес қосып, зерттеулер жүргізіп, күн сәулесі, озон және жел энергиясын өлшеу туралы көптеген мақалалар жариялаған. Сверре Петтерсен, Норвегия метеорология мектебінің мүшесі және кейін Джеймс Стаггтың Нормандияға қону операциясының үш жетекшісінің бірі. Джеймс Стагг, RAF метеорологы, 1944 жылдың 6 маусымындағы тыныштық күйін болжаған метеорологтардың үш тобына жауапты болды, бұл Нормандияға қонуға мүмкіндік берді. Карл Густав Россби, швед метеорологы, жер атмосферасындағы қанағатты ағындардағы және батыс желдеріндегі толқындарды анықтап, сипаттаған. Бұл толқындар Россби толқындары немесе планеталық толқындар деп белгілі. Россби 1956 жылдың 17 желтоқсанындағы «Time» журналының мұқабасында осы салаға қосқан үлесі үшін жарияланды. Американдық метеорологиялық қоғамның ең жоғары наградасы, Россби де 1953 жылы иеленген (Карл Густав Россби зерттеу медалі) оның есімімен аталған. Тед Фуджита, жапон метеорологы, торнадолар мен төмен қарайтын жел ағындары туралы зерттеулерімен және Фуджита шкаласын ойлап табуымен танымал. Ол алдымен Нагасакиге тасталған ядролық бомбаны зерттеді, бұл оның болашақта төмен қарайтын жел ағындары туралы зерттеулеріне көмектесті. Ол көптеген торнадо оқиғаларын егжей-тегжейлі зерттеді, торнадолардың қалай пайда болатыны және күшті болатыны туралы толық сипаттама берді. Джош Вурман, метеорология саласындағы зерттеуші, мысалы, VORTEX2 жобасының жетекші ғалымы. Сондай-ақ ол Discovery Channel-дің Storm Chasers телесериалында метеоролог болып жұмыс істейді.