Кіріспе

Таиландтың билік ететін әулеті – Чакри әулеті (ราชวงศ์, ) – Таиланд Корольдігінің қазіргі билік ететін әулеті. Әулет басшысы – мемлекет басшысы болып табылатын патша. Бұл әулет 1782 жылы Раттанакосин дәуірі мен Бангкок қаласының негізі қаланғаннан бері Таиландты билеп келеді; бұл Таксин Тонбуридің билігі аяқталғаннан кейін, Сиам астанасы Бангкокқа көшкеннен соң болды. Патшалық үйді Синь-мон тегінен шыққан Аюттая әскери жетекшісі Рама I құрған. Таққа отырғанға дейін Рама I көп жыл бойы Чакри, азаматтық канцлер лауазымын атқарды. Әулетті құрғанда патша өзінің әулетіне «Чакри» деген атты таңдады. Әулеттің эмблемасы – Вишну және Шива құдайларының аспан қарулары саналатын диск (Чакра) және үш тіс (Тришула) белгілерінен тұрады, ал тайлық монарх олардың рухының жанында деп есептеледі. Әулеттің қазіргі басшысы – Маха Ваджиралонгкорн, ол 2016 жылдың 1 желтоқсанында патша деп жарияланды, бірақ әкесі Бумибол Адульядедждің қайтысынан кейін 2016 жылдың 13 қазанынан бастап кері күшпен билік ете бастады. Әулеттің қазіргі орны – Ұлы сарай. 2019 жылдың 4 мамырында, сенбі күні Бангкокте Ваджиралонгкорнның дәстүрлі салтанатты рәсіммен таққа отыруы болды.

Патшалық отбасы

Қазіргі Таиландтың патшалық отбасы Махидол (ราชสกุลมหิดล) әулетіне жатады, ол Чакри әулетінің кіші тармағы. Әулетті ханзада Махидол Адульядеж (1891–1929) мен ханшайым Шринагиндра (1900–1995) құрды. Ханзада патша Чулалонгкорн мен оның әйелі патшайым Саванг Вадхананың ұлы болды. Ханзада сондай-ақ патша Ваджирарудх пен патша Праджадипоктың жартылай бауыры болды. Патша Ананда Махидол (ханзада Махидолдың үлкен ұлы) қайтыс болғаннан кейін 1946 жылы патшалық таққа ханзаданың кіші ұлы Бумибол Адульядеж отырды. 1949 жылы король өзінің алыс туысы, Мом Ражавонгсе Сирикит Китиякарамен (Мон Чао Наккхатра Мангала Китиякараның қызы, патша Чулалонгкорнның немересі) үйленді. Бумиболдың орнына 2016 жылдың 13 қазанында оның ұлы Маха Ваджиралонгкорн келді, ал 2016 жылдың 1 желтоқсанында патша деп жарияланды.

Патшалық үйлер

Патша Рама I-нің бауырлары (аға-інілері мен апа-сіңлілері) Жоқ. Тай тегі 1 Нариндранкура Нриинтранггуру Принц Тонгжин, Принц (Кромма Луанг) Наринтра Роннарес 2 Девахастин (басқа жазу: Тефасадин) เทพหัสดิน Принц Тоң, Принц (Кромма Луанг) Дева Хариракса 3 Монтрикуль Монтригул Принц Джу, Принц (Кромма Луанг) Питакса Монтри 4 Иссаранкура Ишранггуру Принц Кес, Принц (Кромма Кун) Иссаракса 5 Нариндракұла Нриинтранггуру Принцесса Ку, Принцесса (Кромма Луанг) Нари Дхеви 6 Чештанкура Джехтуггуру Принц Ла, Принц (Кромма Луанг) Чакра Джесада

Патша Рама I-нің ұрпақтары Жоқ. Тай тегі 1 Индрангура Интранггуру Принц Туптим, Принц (Комма Муэн) Интрапипит 2 Даббакула Таппакул Принц Туп, Принц (Кромма Муэн) Чита Бхакди 3 Суриякул Суриякул Принц Сурия, Принц (Кромма Пра) Рам Исарес 4 Чатракул Чаттракул Принц Чатра, Принц (Кромма Муэн) Суринтра Ракса 5 Пхунгбун Пхунгбун Принц Кристорн, Принц (Кромма Луанг) Ракса Рансарес 6 Таракара Даракор Принц Даракара, Принц (Кромма Муэн) Шри Сутеп 7 Дуангчакра Дуангчакра Принц Дуангчакра, Принц (Кромма Муэн) Нұронг Кахаракса 8 Судасна Сутасн Принц Сутасана, Принц (Кромма Муэн) Кристорн Вичит

Патша Рама II-нің ұрпақтары Жоқ. Тай тегі 1 Малакул Малакул Принц Махамала, Принц (Кром Прайа) Бумраап Порапукса 2 Абхаранакул Апхаранакул Принц Абхорн 3 Клауаймай Клауаймай Принц Клауаймай, Принц (Кромма Муэн) Сунтхорн Типбоди 4 Кусума Кусума Принц Кусума, Принц (Кромма Муэн) Сепсунтхорн 5 Тежативонгсе Дечативонгсе Принц Мунг, Принц (Кром Сомдет Пра) Дежадисорн 6 Паномван Паномван Принц Паномван, Принц (Кромма Пра) Пипит Покпубентра 7 Кунджара Кунчара Принц Гунчара, Принц (Кромма Пра) Питакса Тевесра 8 Ренунандана Ренунандана Принц Рену 9 Ниямисара Ниямисара Принц Ньем 10 Динакара Тинакор Принц Тинакорн, Принц (Кромма Луанг) Бхуванет Наринтарарит 11 Байдурья Пайдури Принц Байдурья, Принц (Кромма Муэн) Санит Нарентра 12 Махакул Махакул Принц Тое, Принц (Кромма Луанг) Махиса Варинтарамрес 13 Ваджириванса Ваччиривонгсе Принц Кланг, Принц (Кромма Пра) Тевес Вачаринтр 14 Чумсаенг Чумсаенг Принц Чумсанг, Принц (Кромма Луанг) Саппасилпа Прича 15 Санидвонгс Санитвонгс Принц Нуам, Принц (Кромма Луанг) Вонгса Дирадж Снид 16 Моракот Моракот Принц Моракот, Принц (Кромма Кун) Сатия Сатапорн 17 Ниларатна Нилратна Принц Нилратна, Принц (Кромма Муэн) Алонгкот Китприча 18 Арунвонгсе Арунвонгсе Принц Арунвонгсе, Принц (Кромма Луанг) Ворасакда Писал 19 Капитха Капитха Принц Капитха, Принц (Кромма Муэн) Бубал Бориракса 20 Прамоджа (басқа жазу: Прамой) Прамой Принц Прамой, Принц (Кромма Кун) Ворачакра Дхаранубхап

Патша Рама III-нің ұрпақтары Жоқ. Тай тегі 1 Сиривонгсе Сиривонгсе Принц Сиривонгсе, Принц (Кромма Муэн) Матая Питакса 2 Комен Комен Принц Комен, Принц (Кромма Муэн) Четха Дибентра 3 Ганечара Канечара Принц Канежорн, Принц (Кромма Муэн) Амарендхара Бодинтара 4 Нгон Рат Нгонрот Принц Нгонрот 5 Латавалья Ладавалля Принц Ладавалля 6 Чумсай (басқа жазу: Чумсай, Юмсай) Чумсай Принц Чумсай, Принц (Кромма Кун) Раджасиха Викром 7 Пиякара Пиякар Принц Пиак 8 Урайбонгсе Урайпхонг Принц Урай, Принц (Кромма Муэн) Адулялаксана Сомбат 9 Арноб Аронп Принц Анноп, Принц (Кромма Муэн) Удомратна Раси 10 Ламьонг Ламьонг Принц Ламьонг 11 Супарна Субан Принц Субарн, Принц (Кромма Кун) Бхуванаи Наруэбентрадибал 12 Синхара Синхара Принц Синхара, Принц (Кромма Луанг) Бодинтара Пайсалобхон 13 Джамбунуд Чомпунуч Принц Чомпунуч, Принц (Кромма Кун) Чареонпол Пулсвасти

Патша Рама IV-нің ұрпақтары Жоқ. Тай тегі 1 Чакрабанду Джакрапан Принц (Чао Фа) Чатуронрасми, Принц (Крома Пра) Чакрабатдибхонгсе 2 Бханубанду Пханупан Принц (Чао Фа) Бханурангси Савангвонгсе, Принц (Кром Прайа) Бханубандувонгсе Варадедж 3 Читтрабонгс Читтрапхонг Принц Читчароен, Принц (Кром Прайа) Нарисара Нувадтивангс 4 Нававонгса (басқа жазу: Напавонгсе, Нопавонгсе) Нопавонгсе Принц Нобавонгсе, Принц (Кромма Муэн) Махайсуан Сивавилас 5 Супратиштха Супрадит Принц Супрадиштха, Принц (Кромма Муэн) Вишнунат Нибхадхара 6 Критакара (басқа жазу: Кридакара, Кридакорн) Кридагор Принц Крида Бхинихан, Принц (Крома Пра) Наретраворит 7 Гаганаанга Какканангка Принц Гаганаанга Юкала, Принц (Крома Луанг) Пичит Приечакара 8 Сукхасвасти Суксвасти Принц Суксвасти, Принц (Крома Луанг) Адисара Удомдей 9 Двивонгс Твивонгс Принц Дави Давальяларп, Принц (Крома Муэн) Бхутаресара Дхамонгсакди 10 Тхонгьяй Тхонгконг Принц Тхонгконг Коньяй, Принц (Крома Луанг) Прачакса Силпаком 11 Кшемасанта Кесомсан Принц Кашемсанта Собхага, Принц (Крома Луанг) Брахма Варануракса 12 Камаласана Камаласан Принц Камаласана Лерсан, Принц (Крома Муэн) Радсакди Самосорн 13 Кшемасри (басқа жазу: Кашемсри, Касемсри) Кесомсри Принц Кашемсри Субхайок, Принц (Крома Муэн) Тивакаравонгсе Правати 14 Сридхаваджа Сридит Принц Срисиддхи Тхонгжая, Принц (Крома Кун) Сиридхадж Санггас 15 Тхонгтхем Тхонгтхам Принц Тхонгтхам Давальявонгсе, Принц (Крома Луанг) Саппасатара Субхакидж 16 Юмбала Чумпола Принц Чумбала Сомподж, Принц (Крома Луанг) Саппасиддхи Прасонга 17 Девакула Тевакул Принц Деван Утайвонгсе, Принц (Кром Прайа) Девавонгсе Варопакарн 18 Свастикула Свастикул Принц Свасти Правати, Принц (Крома Пра) Сомата Аморнбанду 19 Чандрадатта Чандрадхат Принц Чандрадхат Чудхадхар, Принц (Крома Муэн) Вивидхаварн Приеча 20 Джаянкура Чайянгкуру Принц Джайянучит, Принц (Крома Муэн) Понгсадисара Махиб 21 Вараварна Вораванна Принц Вораваннакара, Принц (Крома Пра) Нарадип Прапанпонгсе 22 Тисакула (басқа жазу: Дискул) Дискул Принц Дисворакумарн, Принц (Кром Прайа) Дамронг Раджанубхап 23 Собханга Сопханг Принц Шри Саовабанга 24 Сонакул Сонакул Принц Сонабандхит, Принц (Крома Кун) Питаяларб Пруэтидхада 25 Вадханавонгс Ваттанавонгс Принц Вадхананувонгсе, Принц (Крома Кун) Марупонгса Сирипаттана 26 Свастиватана Свастиват Принц Свасти Собхана, Принц (Крома Пра) Свасти Вадханависидха 27 Джаянта Чайянт Принц Джаянта Монгкол, Принц (Крома Муэн) Махисара Раджаруетай

Патша Рама V-нің ұрпақтары Жоқ. Тай тегі 1 Китиякара Китиякара Воралаксана ханзада, Чантхабури ханзадасы (Кромма Пра) 2 Рабибадхана Рапипатхан Ханзада Рапи Пхаттанасак, Раджабури ханзадасы (Кромма Луанг) 3 Павитра Правит Ханзада Правит Вадханодом, Прачин ханзадасы (Кромма Луанг) 4 Чираправаті Чираправаті Ворадей ханзада, Накорн Джайсри ханзадасы (Кромма Луанг) 5 Абхакара Апхакара Киартивонгсе ханзада, Чумпон ханзадасы (Кромма Луанг) 6 Парибатра Брипат Ханзада Парибатра Сукумбандху, ханзада (Кромма...)

Вице-патшалық үйлер

Маха Сура Сингханат No. Ұрпақтары. Тай тегі 1Асуни อสุนี ханзадасы Асуни, ханзада (Комма Муен) Сенитеп 2Санкхадат สังขทัต ханзадасы Сунгкатат, ханзада (Кромма Кун) Наранучит 3Падмасинаха ปัทมสิงห์ ханзадасы Буа 4Нирасинха นีรสิงห์ ханзадасы Нер

Анурак Девештің ұрпақтары No. Тай тегі 1Pālakavangsa ปาลกะวงษ์ ханзада Пан, ханзада (Крамма Муен) Наратевесра 2Seniwongse เสนีย์วงศ์ ханзада Данг, ханзада (Кромма Луанг) Сени Бориракса

Маха Сенанурак No. Ұрпақтары. Тай тегі 1Исрасенаа อิศรเสนา ханзада Понгса Исаресара, ханзада (Кромма Муен) Касатрия Срисакдидже 2Панянкасенаа บรรยงกะเสนา ханзада Прайонг, ханзада (Кромма Кун) Дибесра Баворн 3Бяггхасенаа พยัคฆเสนา ханзада Sua 4Бхумrindra ภุมรินทร์ ханзада Бхумариндара 5Рансисенаа รังสิเสนา ханзада Яи 6Сахавудаสหาวุธ ханзада Чумсаенг 7Югандараยุคันธร ханзада Юкандара, ханзада (Кромма Муен) Анантакарн Рити 8Сисанкхаสีสังข์ ханзада Сейсанка 9Раяникараรัชนีกร ханзада Ражником 10Ронгтхронгรองทรง ханзада Ронгтонг, ханзада (Кромма Муен) Сиддхи Сукхумкарн

Сакдипхонласеп No. Ұрпақтары. Тай тегі 1Анужасакдиอนุชศักดิ์ ханзада Нудж 2Камбуกำภู ханзада Камбу 3Кесараเกสะรา ханзада Кесра, ханзада (Кромма Муен) Анубхап Писалсакда 4Исрасакдиอิศรศักดิ์ ханзада (Чао Фа) Исаронгса 5Нандисакдиนันทิศักดิ์ ханзада Реунг Канонг

Пинклао No. Ұрпақтары. Тай тегі 1Наваратна (басқа жазуы: Navaratana, Navarat) นวรัตน ханзада Наоваратна, ханзада (Кромма Муен) Сатитая Дхамронгсакда 2Сударросสุธารส ханзада Сударрос 3Тошанияโตษะณีย์ ханзада Тосини 4Vararatnaวรรัตน์ ханзада Вораратна, ханзада (Кромма Муен) Писал Баворасакда 5Бханумасаภาณุมาศ ханзада Бханумас 6Хастиндраหัสดินทร์ ханзада Хасдиндара, ханзада (Кромма Муен) Бориракса Нариндараритти 7Нандаванนันทวัน ханзада Нантаван 8Югандхаранандаยุคนธรานนท์ ханзада Юкундара 9Чарунрочнаจรูญโรจน์ ханзада Чарунрож Руенгсри, ханзада (Кромма Муен) Чараспхон Падипан 10Проммесพรหมเมศ ханзада Проммес 11Сайсананสายสนั่น ханзада Сайсанан

Вичайчан No. Ұрпақтары. Тай тегі 1Вилайавонгсวิไลยวงศ์ ханзада Вилай Воравилас 2Канчанавичаиกาญจนวิชัย ханзада Канджанопас Расми, ханзада (Кромма Муен) Чарнвижайя Баворнйос 3Раджаниรัชนี ханзада Раджани Чамчарас, ханзада (Кромма Муен) Бидиалонгкорн 4Калианавонгсกัลยาณวงศ์ ханзада Калаяна Правати, ханзада (Кромма Муен) Кавипо Суприя 5Судассанияสุทัศนีย์ ханзада Сутасна Нибхадорн 6Варавудхиวรวุฒิ ханзада Воравудхи Абара Раджакумар 7Ручавижайяรุจจวิชัย ханзада Руджа Ворачави 8Висутдхиวิสุทธิ ханзада Бавора Висутхи