Кіріспе

Тайланд провинциясы

Сухотай (สุโขทัย) – Тайландтың жетпіс алты провинциясының (чангват) бірі және солтүстік Тайландтың төменгі бөлігінде орналасқан. Ілесіндегі провинциялар – Фрае, Уттарадит, Фицанулок, Камфаенг Пет, Так және Лампанг. Сухотайды «бақыттың шығанағы» деп аударуға болады.

Топонимика

Қазіргі Сухотай провинциясы, бұл аймақты бір кезде билеген Сухотай патшалығының атымен аталады. Ал Сухотай патшалығы өз атын санскрит тіліндегі sukha (सुख 'бақыт') және udaya (उदय 'шығу', 'пайда болу') деген сөздерден алған, яғни 'бақыттың шығуы' немесе 'бақыттың таңы' деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Сукхотай – 13 ғасырда Кхмер империясының шекарасында құрылған қала. Нақты жылы белгісіз, бірақ Көркем өнер басқармасы мәліметтері бойынша 1238 және 1257 жылдар аралығында құрылған. Фохун Си Интаратхит құрған бұл қала, кхмерлерді жеңгеннен кейін алғашқы толық тәуелсіз тай (сиам) мемлекеті болды. Сукхотай үшінші патшасы Рамкамхаенг тұсында алтын ғасырға ие болды, ол кхмерден алынған тай әліпбиін жасады, ол негізінен бүгінгі күнгі әліпбимен бірдей. Ол сонымен қатар саясат, монархия және дін негізін қалады, сондай-ақ оның ықпал аймағын кеңейтті. Кейін Сукхотай көптеген патшалармен басқарылды. Провинция ең көп Сукхотай патшалығының астанасы – Сукхотай тарихи қаласымен танымал. Ол қазіргі Жаңа Сукхотай қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан. Сукхотайдан алыс емес жерде Си Сатханалай тарихи паркі мен Кампенг Пет тарихи паркі орналасқан. Екеуі де бұрынғы Сукхотай мемлекетінің қалалары және бір уақытта болған. 1438 жылы Сукхотай мемлекеті Аюттая мемлекетіне біріктірілді. Алғашында Саванхалок деп аталған провинция 1939 жылы Сукхотай деп өзгертілді.

Тіл

Сухотай тұрғындары әлі күнге дейін тай тілінің Сухотай диалектісінде өзара сөйлейді. Бұл тіл Сухотай Корольдігі құрылған шақтан бері, яғни 700 жылдан бері қолданылып келеді. Сухотай диалектісі орталық тай тілінен әуен мен сөздік қоры жағынан ерекшеленеді және қазіргі тай тілінің ата-бабасы саналатын прото-тай тілінің әуен құрылымымен ұқсас деп саналады. Облыстың солтүстік бөлігіндегі Си Сатханалай және Тунг Салиам аудандарының тұрғындары негізінен Хам Муанг тілінде (солтүстік тай тілі немесе Лан На деп те аталады) сөйлейді.

Таңбалар

Облыстық мөрде Манагхасила Асана тағында отырған Ұлы Рам Камахенг патша бейнеленген. Рамкамхенг патша тұсында Сухотай патшалығы гүлденді. Облыс ағашы – Afzelia xylocarpa. Облыс гүлі – лотос (Nymphaea lotus). Облыс ұраны: "Ұлттық мұра мен мақтаныш көзі, тай алфавитінің туған жері, Лой Кратонг мерекесінің оттық шашулары, буддизмді сақтау, құнды Тинь-Джок матасы, ежелгі алтын ыдыстар, Ұлы Рамкамхенгтің анасының қасиетті суреті, бақыттың шығысы".

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай: Сухотай провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және провинциядағы 21 муниципалдық (thesaban) аудан бар. Сухотай, Саванхалок және Си Сатханалай қала (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Тағы 18 ауылдық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аудандарды 69 ауылдық әкімшілік ұйымы (SAO - ongkan borihan suan tambon) басқарады.

Ауа

Сухотай әуежайы Саванхалок ауданында, қала орталығынан шамамен алыс орналасқан. Сухотай мен Бангкок арасында күн сайын рейстер орындалады.

Автобус

Сухотай автобус бекетінен Бангкок пен Чиангмайға дейін кондиционерлі автобустар үнемі қатынайды, жол бойындағы ірі қалаларда тоқтайды. Кондиционерсіз автобустар облыс ішіндегі қалаларға саяхаттау үшін пайдаланылады.

Басқа

Жаңа қалада қысқа сапарлар үшін тук-туктер мен мотоцикл таксилері танымал.

Туризм

Сухотай провинциясы ең белгілі тарихи қаласы Сухотаймен танымал, ол Сиамның алғашқы астанасы және Рамкхаманг патшаның негізін салған қаласы. Провинцияның храмдары мен ескерткіштері жақсы жағдайға келтірілді, ал Сухотай тарихи паркі қазір ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген. Басқа қызықты орындарға Рамкхаманг ұлттық мұражайы, Рамкхаманг ұлттық паркі, Си Сачанлай тарихи паркі, Хао Луанг ұлттық паркі және Корольдік сарай мен Ват Махатат жатады.