Кіріспе

Тайланд провинциясы

Лопбури (ลพบุรี, ) – Тайландтың орталық аймағындағы провинция. Провинция 11 әкімшілік ауданға бөлінген, ал Мюанг Лопбури ауданы – оның орталығы. 750 000-нан астам халқы бар Лопбури Тайландтың 36-шы үлкен аумағы және 32-ші ең көп халқы бар провинциясы болып табылады. Оның іргелес аудандары: Пхетчабун, Чайяфум, Нахон-Ратчасима, Сарабури, Пхра-Нахон-Си-Аюттая, Анг-Тонг, Синг-Бури және Нахон-Саван. Лопбури тарихи маңызы зор провинция, онда көптеген тарихи ескерткіштер, артефакттар мен ежелгі қоныстар табылды. Бұрын Лопбури Лаво деп аталатын, бұл атау Лавапури (қазіргі Лахор) қаласының құрметіне берілген, ол Рамның екінші ұлының есімімен аталған. Бұл мемлекеттің билігі абсолютті монархтың қолында болған.

Тарих

Лопбури тарихының көп бөлігінде Лаво деп аталған, бұл қала, мүмкін, тарихқа дейінгі дәуірден бастау алады. Лаво атауы 6-11 ғасырлардағы Дваравати дәуіріндегі ежелгі Мон патшалығы – Лаво патшалығының астанасынан шыққан. Жеңімпаз кхмерлер билік еткен кезеңде қалада көптеген әсерлі ғибадатханалар салды. Лопбури бір кездері тәуелсіздікке қол жеткізген болуы мүмкін, себебі ол 1115 және 1155 жылдары Қытайға тәуелсіз елшіліктер жіберді. 1289 жылы тағы бір елшілік Қытайға жіберілді, бірақ көп ұзамай Тай патшалығының Сукхотай және кейіннен Аюттаяның құрамына кірді. Аюттая дәуірінде Раматибоди I патша Фра Рамесуанды (кейін Рамесуан патша) Лопбуриде билік ету үшін Упараджа ретінде жіберді. 1666 жылы Нарай Ұлы патша Лопбури өзенінің шығыс жағалауында жаңа сарай салуға бұйрық берді және Аюттаяға голландтардың қауіп төндіруіне байланысты Лопбуриді елдің екінші астанасы етіп белгіледі. Нарай патша қайтыс болғаннан кейін қала дерлік тастаналды және қирап кетті. 1856 жылы Чакри әулетінің патшасы Монгкут Нарай патшаның сарайын қайта жаңартуға бұйрық берді. Қала 1937 жылы қайтадан маңызға ие болды, ол кезде фельдмаршал Плейк Фибунсонгхрам Лопбуриді Таиландтағы ең ірі әскери база ретінде таңдады және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Таиландтың жаңа астанасы болуы мүмкін еді.

География

Лопбури Чао-Прая өзені аңғарының шығыс жағында, Лопбури өзені мен Па-Сак өзендерінің арасында орналасқан. Облыстың аумағының 30 пайызы, оның ішінде Та Вунг ауданының көп бөлігі, Муанг Лопбури және Бан Ми аудандарының оңтүстік-батыс бөліктері өте төменгі аллювиалды жазық болып табылады. Қалған 70 пайызы аралас жазықтар мен төбелерден тұрады, ал Пхетчабун таулары провинцияның шығыс шекарасын Қорат платосына қарай құрайды. Орманды жерлердің жалпы ауданы облыс аумағының 14,8 пайызын құрайды.

Климат

Лопбури провинциясында тропикалық саванна климаты (Кеппен климаттық жіктелу санаты Aw). Қыстары құрғақ және жылы. Температура мамыр айына дейін көтеріледі. Муссон маусымы мамырдан қазанға дейін созылады, күндіз ауыр жаңбыр жауады және температура біршама салқындаса да, түндер жылы болады. Климаттық статистика: Сәуір айындағы ең жоғары температура 41,4 °C (106,5 °F), ал желтоқсан айындағы ең төменгі температура 10,2 °C (50,4 °F). Ең жоғары орташа температура 36,8 °C (98,2 °F), ал ең төменгі орташа температура 20,6 °C (69,1 °F). Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1125 миллиметр, ал қыркүйек айында жаңбырлы күндердің орташа саны 17,6. Қазан айындағы күндізгі ең көп жауын-шашын мөлшері 203,4 миллиметр.

Таңбалар

Облыстық мөрде Вишну кхмер храмы Пхра Пранг Сам Йодтың алдында бейнеленген. Лопбури облысының гербінде Фра Нарай бейнеленген, ал фонда – "Үш мұнаралы киелі орын" аталған Пхра Пранг Сам Йод. Бұл 1664 жылы Аюттаяға голланд теңіз блокадасы қаупі төнген кезде, король Нарай қаланы қосалқы астана ретінде пайдалану үшін нығайтқанын көрсетеді. Облыстың ағашы және гүлі – оқ ағашы. Облыстың ұраны: Король Нарайдың сарайы мен Фра Кан киелі орнының ұлттық қазыналары, әйгілі Пранг Сам Йот, Дин Со Фонг Марл қаласы, танымал Па Сак Чоласит тоғаны және Ұлы Король Нарайдың алтын жері.

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай Лопбури провинциясында бір әкімшілік ұйым (оңкан борхан суан чаңват) және 23 муниципалды (тесабан) аймақ бар. Лопбури, Хао Сам Йот және Бан Ми қала (тесабан муянг) мәртебесіне ие. Тағы 20 аудандық муниципалитет (тесабан тамбон) бар. Муниципалды емес аймақтар 102 ауылдық әкімшілік ұйымдары (ААҰ) (оңкан борхан суан тамбон) арқылы басқарылады. Маймыл буфет фестивалі (เทศกาลโต๊ะจีนลิง): Жыл сайын қараша айында ежелгі кхмер ғибадатханасы Пхра Пранг Сам Йот және оған жақын Пхра Кан киіз үйінің маңында тұратын макакалар тобы үшін буфет ұйымдастырылады, олар провинцияның символындай болып табылады. Алғаш рет 1989 жылы ұйымдастырылды. Хао Вонг Пхра Чанға шығу фестивалі (ประเพณีขึ้นเขาวงพระจันทร์): Хок Самронг ауданында орналасқан провинцияның ең биік төбесі – Хао Вонг Пхрачанның (жарым ай төбесі) 3790 сатыбына көтеріліп, Иеміз Будданың аяқ іздерінің көшірмесіне және төбеде орналасқан Будда мүсіндеріне құрмет көрсету үшін жасалатын қажылық сапар. Бұл фестиваль әдетте Қытай Жыл басы кезінде өтеді және қытай текті тайлықтардың арасында ерекше танымал.