Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан биохимигі және Нобель сыйлығының лауреаты (1905–1993)
Spanish biochemist and Nobel laureate (1905–1993)
Северо Очоа де Альборноз (Severo Ochoa de Albornoz; 24 қыркүйек 1905 – 1 қараша 1993) – испандық дәрігер және биохимик, 1959 жылы Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын Артур Корнбергпен бірге "дезоксирибонуклеин қышқылының (ДНК) биологиялық синтезінің механизмдерін" ашқандары үшін алған.
Severo Ochoa de Albornoz (seˈβeɾo oˈtʃoa ðe alβoɾˈnoθ; 24 September 1905 – 1 November 1993) was a Spanish physician and biochemist, and winner of the 1959 Nobel Prize in Physiology or Medicine together with Arthur Kornberg for their discovery of "the mechanisms in the biological synthesis of deoxyribonucleic acid (DNA)".
Білім және ерте өмір
Очоа Испанияның Луарка (Астурия) қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Северо Мануэль Очоа (оның құрметіне осы атпен аталыпты), заңгер және кәсіпкер, ал анасы Кармен де Альборноз болған. Очоа Альваро де Альборноздың (құлаған Екінші Испания Республикасының эмиграциядағы президенті және бұрынғы Сыртқы істер министрі) сіңілі баласы, ал ақын және сыншы Аврора де Альборноздың туысы еді. Очоа жеті жасқа келгенде әкесі қайтыс болды, содан кейін ол анасымен Малагаға көшіп, бастауыш мектептен жоғары мектепке дейін білім алды. Биологияға деген қызығушылығын испан неврологі және Нобель сыйлығының лауреаты Сантьяго Рамон и Кахальдың жарияланымдары оянды. 1923 жылы ол Мадрид университетінің медицина факультетіне түсті, онда Рамон и Кахальмен жұмыс істеуді үміттенеді, бірақ Рамон и Кахаль зейнеткерлікке шықты. Ол Педро Аррупе әкемен бірге оқыды, ал Хуан Негрин оның ұстазы болды – Очоаның биохимиялық мансабының бастауы. Очоа 1929 жылдың жазында медицина мамандығы бойынша бакалаврді бітіріп, одан әрі зерттеу тәжірибесі жинау үшін қайтадан шетелге баруға шешім қабылдады. Оның креатин және креатинин жөніндегі жұмысы 1929 жылы Берлиндегі Кайзер Вильгельм биология институтында Отто Мейерхофтың зертханасына шақыруға әкелді. Сол кезде институт биохимияның қарқынды дамып келе жатқан саласының «ошағы» болды, сондықтан Очоа Мейерхофтан басқа Отто Генрих Варбург, Карл Нойберг, Айнар Лундсгаард және Фриц Липман сияқты ғалымдармен кездесіп, әрекеттесу мүмкіндігіне ие болды. Мейерхоф физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығын он жылдан да аз бұрын алған еді. 1930 жылы Очоа Мадридке оралып, сол жылы қорғаған докторлық диссертациясын аяқтады. 1931 жылы жаңадан медицина ғылымдарының магистрі атанған ол Кармен Гарсия Кобианға үйленді. Олардың балалары болған жоқ. Содан кейін ол Лондондағы Ұлттық медициналық зерттеулер институтында докторантурадан кейінгі оқуын бастады, онда Генри Хэллетт Дейлмен бірге жұмыс істеді. Лондондағы зерттеулері глиоксалаза ферментін қамтыды және Очоаның мансабында екі маңызды өзгеріс болды. Біріншіден, бұл еңбек Очоаның ферменттерге өмір бойы қызығушылығының бастауын берді. Екіншіден, жоба аралық метаболизмді зерттеудің қарқынды дамуының алдында болды. Очоа Испаниядан кетіп, Майерхофтың қазіргі Хайдельбергке көшірілген Кайзер Вильгельм биология институтына оралды, онда Очоа зерттеу бағытының күрт өзгергенін байқады. 1930 жылғы сапарында зертханалық жұмыс «классикалық физиология» болды, Очоа оны «әр жерде бұлшық еттердің қозғалысын көруге болады» деп сипаттады. 1942 жылы ол Нью-Йорк университетінің медицина мектебінде медицина ғылымдарының ғылыми қызметкері болып тағайындалды, содан кейін биохимия кафедрасының (1945), фармакология кафедрасының (1946), биохимия кафедрасының (1954) профессоры және биохимия кафедрасының меңгерушісі болды. 1956 жылы ол америкалық азаматтыққа қол жеткізді. Очоа 1985 жылға дейін, ол демократиялық Испанияға қайтып келгенге дейін, РНК вирустарының протеин синтезі мен көбеюін зерттеуді жалғастырды, онда ол ғылыми кеңесші болды. Очоа 1978 жылы АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. Северо Очоа 1993 жылдың 1 қарашасында Мадридте қайтыс болды. Кармен Гарсия Кобиан 1986 жылы қайтыс болған еді. Оның өлімінен кейін испан актрисасы Сара Монтиел 1950-ші жылдары Северо Очоамен романтикалық қарым-қатынаста болғанын мәлімдеді, бұл туралы испандық El País газетіндегі сұхбатында былай делінген: «Менің өмірімнің үлкен махаббаты Северо Очоа болды. Бірақ бұл мүмкін емес махаббат еді. Жасырын. Ол үйленген, сонымен қатар оның зерттеу жұмыстары мен менің фильмдермен айналысуым үйлеспейтін».
Ochoa was born in Luarca (Asturias), Spain. His father was Severo Manuel Ochoa (who he was named after), a lawyer and businessman, and his mother was Carmen de Albornoz. Ochoa was the nephew of Álvaro de Albornoz (President of the Second Spanish Republic in exile and former Foreign Minister), and a cousin of the poet and critic Aurora de Albornoz. His father died when Ochoa was seven, and he and his mother moved to Málaga, where he attended elementary school through high school. His interest in biology was stimulated by the publications of the Spanish neurologist and Nobel laureate Santiago Ramón y Cajal. In 1923, he went to the University of Madrid Medical School, where he hoped to work with Ramón y Cajal, but Ramón y Cajal retired. He studied with father Pedro Arrupe, and Juan Negrín was his teacher: marking the beginning of Ochoa's biochemistry career. Ochoa completed his undergraduate medical degree in the summer of 1929 and decide to go abroad again to gain further research experience. His creatine and creatinine work led to an invitation to join Otto Meyerhof's laboratory at the Kaiser Wilhelm Institute for Biology in Berlin Dahlem in 1929. At that time the institute was a "hot bed" of the rapidly evolving discipline of biochemistry, and thus Ochoa had the experience of meeting and interacting with scientists such as Otto Heinrich Warburg, Carl Neuberg, Einar Lundsgaard, and Fritz Lipmann in addition to Meyerhof who had received the Nobel Prize in Physiology and Medicine less than a decade earlier. In 1930 Ochoa returned to Madrid to complete research for his MD thesis, which he defended that year. In 1931, a newly minted MD, he married Carmen García Cobián. They did not have any children. He then began postdoctoral study at the National Institute for Medical Research in London, where he worked with Henry Hallett Dale. His London research involved the enzyme glyoxalase and was an important departure in Ochoa's career in two respects. First, the work marked the beginning of Ochoa's lifelong interest in enzymes. Second, the project was at the cutting edge of the rapidly evolving study of intermediary metabolism. Ochoa left Spain and returned to Meyerhof's Kaiser Wilhelm Institute for Biology now relocated in Heidelberg, where Ochoa found a profoundly changed research focus. During his 1930 visit the laboratory work was "classical physiology," which Ochoa described as "one could see muscles twitching everywhere". In 1942 he was appointed research associate in medicine at the New York University School of Medicine and there subsequently became assistant professor of biochemistry (1945), professor of pharmacology (1946), professor of biochemistry (1954), and chair of the department of biochemistry. In 1956, he became an American citizen. Ochoa continued research on protein synthesis and replication of RNA viruses until 1985, when he returned to now democratic Spain where he was a science advisor. Ochoa was also a recipient of U. S. National Medal of Science in 1978. Severo Ochoa died in Madrid, Spain on 1 November 1993. Carmen García Cobián had died in 1986. Long after his death, Spanish actress Sara Montiel claimed that she and Severo Ochoa were involved in a romantic relationship in the 1950s, as stated in an interview in Spanish newspaper El País: "The great love of my life was Severo Ochoa. But it was an impossible love. Clandestine. He was married, and besides, him doing research and me doing films wasn't a good match."
Мұра
Мадрид автономиялық университетінде (UAM) 1970 жылдары жоспарланған жаңа ғылыми-зерттеу орталығы 1975 жылы ашылды (CBM) және оның қайтыс болғаннан кейін құрметіне Centro de Biología Molecular Severo Ochoa деп аталды. Мадридтің Леганес қаласында оның есімімен аталатын аурухана және оған қызмет көрсететін Мадрид метро станциясы – Северо Очоа ауруханасы бар. 117435 Северохоа астероиды да оның құрметіне аталған. 2003 жылы Испанияның Бас пошта мекемесі (Correos) Очоаның құрметіне 0,76 € номиналды пошта маркасын шығарды, ол Сантьяго Рамон и Кахальмен бірге испан медицинасының Нобель сыйлығын алған ғалымдардың жұп маркасы болды. 2011 жылдың маусым айында АҚШ пошта қызметі оны американдық ғалымдар коллекциясының бөлігі ретінде Мелвин Кальвин, Аса Грей және Мария Гопперт Майермен бірге құрметтеп марка шығарды. Бұл серияның үшінші томы еді. Туристік курорт Бенидормға бағытталған басты жол оның құрметіне Авенида Доктор Северо Очоа деп аталды.
A new research center in the Autonomous University of Madrid (UAM), that was planned in the 1970s, was finally open in 1975 (CBM) and named, after his dead, the Centro de Biología Molecular Severo Ochoa. In Leganés, Madrid, a hospital bears his name, as does the Madrid Metro station serving it, Hospital Severo Ochoa. The asteroid 117435 Severochoa is also named in his honor. In 2003 the Spanish General Post Office (Correos) issued a €0,76 postage stamp honoring Ochoa, as one of a pair featuring Spanish medical Nobel Prize winners alongside Santiago Ramón y Cajal. In June 2011, the United States Postal Service issued a stamp honoring him, as part of the American Scientists collection, along with Melvin Calvin, Asa Gray, and Maria Goeppert Mayer. This was the third volume in the series. The main road in to the tourist resort Benidorm is named Avenida Dr. Severo Ochoa in his honor.