Жеймс Клавеллдің «Үстазға құрметпен» фильмі

Кіріспе

1967 жылғы Джеймс Клавеллдің британдық драмалық фильмі.

Телевизия үшін түсірілген "Серге, махаббатпен II" (1996) атты жалғасы үш онжылдықтан кейін шықты, онда Пуатье басты рөлін қайта ойнады.

Сюжет

Марк Тэккерэй, британдық Гвианадан Ұлыбританияға көшіп келген, 18 айлық жұмыс іздеуіне қарамастан инженерлік лауазымға қол жеткізе алмады. Ол Лондонның шығыс бөлігіндегі Норт-Кей орта мектебінде 12-сыныпқа уақытша мұғалім болып жұмысқа қабылданады, бұл оның аралық кезеңдегі жұмысы, өйткені ол мұғалімдік тәжірибесі жоқ. Мектептегі оқушылар басқа мектептерден қабылданбаған, ал Тэккерэй жақында қайтыс болған мұғалімнің орнын басады. Берт Денхам мен Памела Дейр бастаған оқушылар жаман мінез-құлық көрсетіп, вандализмнен бастап, жағымсыз әзілдерге дейін әрекет етеді. Тэккерэй сабырлылығын сақтайды, бірақ сыныптың пешінде бірдеңе күйіп жатқанын байқағаннан кейін ашуға ішенеді, ол қыздың гигиеналық төсегі болып шығады. Ол ұлдарды сыныптан шығарып, қыздарды жауапкершілік тартқандары үшін немесе немқұрайлылық танытқандары үшін "әдепсіз мінез-құлық" деп айыптайды. Тэккерэй оқушыларының оны ашуландыруына жол бергеніне өкінеді. Ол тәсілін өзгертіп, сыныпқа енді оқулықтардан оқымайтынын хабарлайды. Ол оларды ересектердей қарастырады және олардан да солай әрекет етуді күтеді. Олар оны "Мырза" немесе "Тэккерэй мырза" деп атаулары керек, ал қыздар "Қыз" деп, ұлдар тегімен аталады. Олар қалаған мәселені талқылауға құқылы. Ол сыныптың көбісін жеңіп алады, бірақ Денхам оны үнемі сынап бағалайды. Тэккерэй сыныптық сапарды Виктория және Альберт мұражайына және Оңтүстік Кенсингтондағы Табиғат тарихы мұражайына ұйымдастырады, ол жақсы өтеді. Кейіннен ол оқушысы Поттер мен дене шынықтыру мұғалімі мистер Белл арасындағы қақтығысты реттегеннен кейін қолдауын жоғалтады. Ол Поттерден Беллден кешірім сұрауын талап етеді, тіпті ол соңғысының қателік жасағанына сенсе де. Кейін сынып Тэккерэйді мектеп биіне шақырудан бас тартады. Аралас нәсілді оқушы Силздің анасы қайтыс болғаннан кейін сыныптастар гүл шоғын жинап, Тэккерэйдің сыйлығын қабылдаудан бас тартады. Оқушылар гүл шоғын Силздің үйіне жеке жеткізуден қорқады, өйткені "қоңыр" терілі адамның үйіне барғандары үшін көршілердің әңгімелерінен қауіптенді. Мектеп директоры Тэккерэйге "ересектер тәсілі" сәтсіз аяқталғанын және болашақ сапарлар тоқтатылғанын айтады. Тэккерэй директор жаңа тұрақты дене шынықтыру мұғалімін таба алғанша, ұлдарға дене шынықтыру сабақтарын өткізеді. Осы арада Тэккерэй пошта арқылы инженерлік жұмысқа қабылдану туралы ұсыныс алады. Памеланың анасы Тэккерэйден қызының үйдегі мінез-құлқы туралы сөйлесуін сұрайды. Алайда, бұл Памелаға ұнамайды, ол Тэккерэйдің оған құмар екенін ойлайды. Дене шынықтыру сабағы кезінде Денхам Тэккерэйді боксқа шақырады. Тэккерэй бастапқыда бас тартады, бірақ кейін келіседі. Денхам Тэккерэйдің бетіне зиянсыз соққылар береді, бірақ Тэккерэйдің бір соққысы Денхамның күн тіліне тигеннен кейін жекпе-жек кенеттен аяқталады, бұл Денхамды ауырсынудан бүгіп жібереді. Тэккерэй Денхамға көмектеседі, содан кейін спорт залынан зардапсыз шығып, сыныпты таң қалдырады. Тэккерэй Денхамның қабілетін мақтап, келесі жылы кіші оқушыларға бокс үйретуді ұсынады. Денхам таңғалып, сыныптастарына Тэккерэйге деген құрметін білдіреді. Тэккерэй олардың құрметін қайтарып, сынып биіне шақырылады. Кейін Силздің анасының жерлеу рәсіміне қатысқанда, Тэккерэй оның жеке таңдау және жауапкершілік туралы сабақтарының әсерін көріп, бүкіл сыныптың қатысқанын көріп, қатты толқыды. Биде Памела Тэккерэйді "Қыздар таңдауы" биіне серіктес болуға көндіреді. Одан кейін сынып Тэккерэйге "бізді еске алу үшін кішкентай сыйлық" сыйлайды. Тэккерэй қатты толқып, сөйлей алмай сыныпқа кетеді. Сабаққа шулы жұп кіреді. Олар Тэккерэйдің сыйлығын - күміс тостағанды және "Мырзаға, махаббатпен" деген жазуы бар, сыныптың аты-жөні жазылған карточканы мазақ етеді және келесі жылы оның класында болатындарын айтады. Олар кеткеннен кейін, Тэккерэй орнынан тұрып, инженерлік жұмыс ұсынысын жыртып тастайды, алдындағы жұмысына дайын екенін түсінеді. Содан кейін ол үстел үстіндегі гүлдестеден гүл алып, оны лапеліне қадап, кетеді.

Mark Thackeray, an immigrant to Britain from British Guiana, has been unable to obtain an engineering position despite an 18 month job search. He accepts a teaching post for Class 12 at North Quay Secondary School in the East End of London, as an interim position, despite having no teaching experience. The pupils there have been rejected from other schools, and Thackeray is a replacement for a teacher who recently died. The pupils, led by Bert Denham and Pamela Dare, behave badly: their antics range from vandalism to distasteful pranks. Thackeray retains a calm demeanour but loses his temper after discovering something being burned in the classroom stove, which turns out to be a girl's sanitary towel. He orders the boys out of the classroom, then reprimands all the girls, either for being responsible or passively observing, for what he says is their "slutty behaviour". Thackeray is angry with himself for allowing his pupils to incense him. Changing his approach, he informs the class that they will no longer study from textbooks. Until the end of term, he will treat them as adults and expects them to behave as such. He declares that they will address him as "Sir" or "Mr. Thackeray"; the girls will be addressed as "Miss" and boys by their surnames. They are also allowed to discuss any issue they wish. He gradually wins over the class, except for Denham who continually baits him. Thackeray arranges a class trip to the Victoria and Albert Museum and the Natural History Museum in South Kensington which goes well. He later loses some support after defusing a potentially violent situation between his student Potter and the gym teacher, Mr. Bell. He demands that Potter apologise to Bell, even if he believes the latter was wrong. The group later refuses to invite Thackeray to the class dance. When mixed race student Seales' white English mother dies, the class takes a collection for a wreath but refuses to accept Thackeray's donation. The students decline to deliver the wreath in person to Seales' house, fearing neighbourhood gossip for visiting a "coloured" person's house. The headmaster tells Thackeray that the "adult approach" has failed, and future outings are cancelled. Thackeray is to teach the boys' gym classes until the headmaster can find a new permanent gym teacher. Meanwhile, Thackeray receives an engineering job offer in the post. Pamela's mother asks for Thackeray to talk to her daughter about her behaviour at home. However, this annoys Pamela, whom Thackeray believes is infatuated with him. During a gym class, Denham challenges Thackeray to a boxing match. Thackeray initially declines but then reluctantly agrees. Denham delivers harmless blows to Thackeray's face, but the bout comes to an abrupt end after Thackeray’s lone punch is to Denham's solar plexus, which doubles Denham over in pain. Thackery attends to Denham and then exits the gym unhurt, to the amazement of the class. Thackeray compliments Denham's ability and suggests he teach boxing to the younger pupils next year. Denham, impressed, expresses his admiration for Thackeray to his classmates. Thackeray regains their respect and is invited to the class dance. Later, while attending the funeral of Seales' mother, Thackeray is touched to find that his lectures on personal choice and responsibility have had an effect, and the entire class has attended. At the dance, Pamela persuades Thackeray to be her partner for the "Ladies Choice" dance. Afterward, the class presents to Thackeray "a little present to remember us by." Too moved to speak, Thackeray retires to his classroom. A rowdy couple enters the classroom. They mock Thackeray's gift, a silver tankard and card inscribed "To Sir, with Love" signed by the departing class, and goad Thackeray that they will be in his class next year. After they leave, Thackeray stands and rips up the engineering job offer, reconciled to the work he has ahead of him. He then takes a flower from the vase on his desk, places it in his lapel, and leaves.

Өндіріс

Бастапқыда «Колумбия» Сидни Пуатье немесе Джеймс Клавеллді жұмысқа алуға құлшынбады, бірақ екеуі де фильмге қызығушылық танытты. (Клавелл, орындысымен, бірнеше жыл бұрын «Балалардың хикаясы» атты кітабын жариялаған еді.) Пуатье мен Клавелл фильмді аз гонорарға түсіруге келісті, егер Пуатье түскен табыстың 10%-ын, ал Клавелл 30%-ын алса. «Біз түсірілімге дайын болғанда, «Колумбия» зорлау немесе ірі төбелес салуды талап етті», – деді Пойтье агенті Мартин Баум. «Біз қарсы тұрып, бұл оқиғаның мейірімділікпен айтылатынын мәлімдедік және жеңіске жеттік». Уэппингтегі Шығыс шіркеуіне жақын орналасқан Сент-Джордж шіркеуінің жанындағы мектепте түсіруге рұқсат берілмеді. Фильмде шіркеудің мұнарасы көрінеді, ол сер (Sir) студентінің анасының қосылу рәсіміне қатысу үшін Рирдон көшесімен жол тартқанда. Halliwell's Film and Video Guide оны «сентименталды реализм емес» деп сипаттайды және Monthly Film Bulletin шолуын келтіреді (бұл британдық шығарылымымен бір уақытта жазылған болуы мүмкін), онда «жазық сценарий Оңтүстік Африка апельсиндерін бойкоттауға құмар жексенбілік мектеп мұғалімі жазғандай сезіледі» делінеді. Time Out Film Guide фильмнің «біз білетін мектеп өміріне ешқандай ұқсамайтынын» және «ұрылардың оқу жылының соңына дейін бір апта бұрын керемет түрде жақсы болуы (Пойтье мұғалімнің арқасында) күлкілі» екенін айтады. Фильмнің сезімталдығы туралы айтылған пікірлермен келісе отырып, оған орташа баға берген Virgin Film Guide былай дейді: «Бұл фильмді осыншалықты қызықты ететін нәрсе – Пойтье кейіпкерінің мифтік сипаты. Ол өзін нағыз адам ретінде көрсетеді, сонымен бірге адамгершілік, құрмет және адалдық туралы барлық білімді біріктіреді». Фильм премьераға шығып, бір ай бұрын қиын мектептер туралы «Жоғарғы қабаттан төменге» фильмі жарық көргенге дейін сәтті болды. Роман авторы Э.Р. Брейтуайт фильмді жек көреді, әсіресе романның нәсілдер аралық қарым-қатынасын жоққа шығарғандықтан, бірақ ол Брейтуайтқа авторлық гонорардан қамтамасыз етуге көмектесті. «Серге, махаббатпен» Rotten Tomatoes шолулар жинағында 28 шолу бойынша 89% «Жаңа» рейтингіге ие. Фильм АҚШ кассасында $42,432,803 жинады, $640,000 бюджетпен жалға берілгеннен $19,100,000 түсім алды. Марк Такеррей кейіпкері басты рөл болғанына қарамастан, фильм қазіргі заманда Пойтье бейнелеген «Сиқырлы негр» стереотипі үшін сынға ұшырады. Бейнелеуге қатысты сын кейіпкердің ақ қарсыластар үшін пікір алмасу алаңы және ақыл-ойы рөліндегі қызметіне бағытталды.

Initially, Columbia was reluctant to hire Sidney Poitier or James Clavell, despite the interest which both expressed toward doing the film. (Clavell, aptly enough, had published The Children's Story just a few years prior.) Poitier and Clavell agreed to make the movie for small fees, provided Poitier got 10% of the gross and Clavell got 30% of the profits. "When we were ready to shoot, Columbia wanted either a rape or a big fight put in," said Martin Baum, Poitier's agent. "We held out, saying this was a gentle story, and we won." adjacent to the north side of St George in the East church in Wapping, would not let the production film at that school. The spire of the church is visible in the film, when Sir walks up Reardon Street, en route to the funeral for the mother of his student. Halliwell's Film and Video Guide describes it as "sentimental non realism" and quotes a Monthly Film Bulletin review (possibly contemporary with its British release), which claims that "the sententious script sounds as if it has been written by a zealous Sunday school teacher after a particularly exhilarating boycott of South African oranges". The Time Out Film Guide says that it "bears no resemblance to school life as we know it" and the "hoodlums' miraculous reformation a week before the end of term (thanks to teacher Poitier) is laughable". Although agreeing with the claims about the film's sentimentality, and giving it a mediocre rating, the Virgin Film Guide asserts: "What makes [this] such an enjoyable film is the mythic nature of Poitier's character. He manages to come across as a real person, while simultaneously embodying everything there is to know about morality, respect and integrity." The film premiered and became a hit one month before another film about troubled schools, Up the Down Staircase, appeared. The novel's author, E. R. Braithwaite, loathed the film, particularly because of its omission of the novel's interracial relationship, although it provided Braithwaite with some financial security from royalties. To Sir, with Love holds an 89% "Fresh" rating on the review aggregate website Rotten Tomatoes based on 28 reviews. The film grossed $42,432,803 at the box office in the United States, yielding $19,100,000 in rentals, on a $640,000 budget,

Despite the character of Mark Thackeray being a leading role, the film has been criticised in modern times for Poitier's portrayal of the Magical Negro trope. Specific criticism of the portrayal was directed at the character's service as the sounding board and voice of reason for white antagonists.