Кіріспе

Британдық бизнесмен

Уильям Нокс Д'Арси (11 қазан 1849 – 1 мамыр 1917) – британдық австралиялық бизнесмен, Персияда (Иран) мұнай және мұнай-химия өнеркәсібінің негізін салушылардың бірі. 1901 жылы Д'Арси концессиясына қол қойылды, ол Д'Арсиге Персияда мұнай, табиғи газ, асфальт және озокеритті іздеуге, өндіруге және сатуға рұқсат берді.

Ерте өмір

Ол Ньютон-Абботта, Девон, Англияда дүниеге келді және заңгердің ұлы болды. 1866 жылға дейін Вестминстер мектебінде оқыды, содан кейін әкесі банкрот болғаннан кейін отбасы Австралияға көшіп, Квинсленд штатының Рокхэмптон қаласына қоныстанды. Д’Арси оқуын жалғастырып, құқық таңдады, кейіннен әкесінің ісіне қосылды. Ол жақсы жетістіктерге қол жеткізіп, бастапқыда жерге инвестиция жасауға кірісті. 1872 жылдың 23 қазанында Параматтадағы Сент-Патрик соборында Рокхэмптондық Елена Биркбекке үйленді. Елена 1840 жылы Мексикада, Дамиана де Барре Вальдес пен Сэмюэл Биркбектің жалғыз қызы болып дүниеге келді. Сэмюэл Биркбек – АҚШ-тың Иллинойс штатынан келген кен инженері, ол Мексикада күміс кенінің басқарушысы болған. Ол Англиядан шыққан Биркбектер әулетінен тараған, бұл квакер отбасы білім саласына үлкен қызығушылық танытқан.

Австралия мен Жаңа Зеландиядағы тау-кен өндірісі

1882 жылы ол Уолтер Расселл Холл және Томас Скарратт Холлмен бірге Томас, Фредерик және Эдвин Морганмен синдикат құрып, Квинсленд штатында, Рокгемптоннан оңтүстікке қарай 24 миль (39 км) жердегі Айронстоун тауында (кейін Морган тауы деп аталды) кен шығарды. Морган тауында маңызды кен қоры табылды. 1886 жылдың қазан айында синдикат «Маунт Морган» алтын өндіру компаниясына айналып, Д’Арси директор болып тағайындалды және компанияның ең ірі акционері атанды. Ол жеке өзінің атынан 125 000 акцияны, ал 233 000 акцияны сенімгерлікпен иеленді. Бір кезде акциялардың құны бір данасы 17 фунт стерлингке жетіп, олардың жалпы сомасы 6 миллион фунт стерлингті құрады (қазіргі шақта бұл сома £-қа тең). Компания сондай-ақ, Жаңа Зеландияның Орталық Отаго аймағындағы Матакануидегі бай алтын кенін «Маунт Морган Слюисинг» еншілес компаниясы арқылы өңдеді.

Кейінгі өмірі

Кейінгі өмірінде Миддлсекс округындағы Стэнмор-холлда тұрды. Оны 1888–91 жылдары Брайтвен Биньон кеңейтті. Бильярд бөлмесі мен жаңа асхана салынды. Содан кейін ол Уильям Моррис пен Эдвард Берн-Джонсқа «Киелі Граальды іздеу» атты гобелендер топтамасын тапсырыс берді, олар холлда көрсетілді, бірақ қазір әртүрлі жерлерге таратылған. Ол сонымен қатар Фрэнк Дикси мен Фредерик Гудоллтың картиналарына ие болды. 1917 жылдың 1 мамырында 67 жасында қайтыс болды. Д’Арси 2012 жылы Квинсленд бизнес лидерлерінің Даңқ залына енгізілді.