Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швейцариялық француз мүсіншісі Джеймс Прадье (туған Jean Jacques Pradier, pʁadje; 23 мамыр 1790 – 4 маусым 1852) – Женевада туған француз мүсіншісі, ең белгілісі неоклассикалық стильдегі туындыларымен танылған.
Swiss French sculptor
James Pradier (born Jean Jacques Pradier, pʁadje; 23 May 1790 – 4 June 1852) was a Genevan born French sculptor best known for his work in the neoclassical style.
Өмір және жұмыс
Женевада (сол кезде Женева Республикасы) туған Прадье, Тулузадан шыққан протестант отбасының ұлы болды. 1807 жылы ол ағасы Шарль Симон Прадьемен бірге гравюра шебері болып жұмыс істеу үшін Парижге кетті. 1808 жылдан бастап ол Эколь дез Бо-Арт мектебінде оқыды. Ол Рим сыйлығын жеңіп алып, 1814-1818 жылдары Вилла Медичиде Римде оқуға мүмкіндік алды. Прадье 1819 жылы Салонға тұңғыш рет қатысып, білікті суретші ретінде жылдам танымал болды. Ол Парижде Жан-Огюст Доминик Ингрестен сабақ алды. 1827 жылы ол Сәндік өнер академиясының мүшесі және Сәндік өнер мектебінің профессоры болды.
Born in Geneva (then the Republic of Geneva), Pradier was the son of a Protestant family from Toulouse. He left for Paris in 1807 to work with his elder brother, Charles Simon Pradier, an engraver, and also attended the École des Beaux Arts beginning in 1808. He won a Prix de Rome that enabled him to study in Rome from 1814 to 1818 at the Villa Medici. Pradier made his debut at the Salon in 1819 and quickly acquired a reputation as a competent artist. He studied under Jean Auguste Dominique Ingres in Paris. In 1827 he became a member of the Académie des beaux arts and a professor at the École des Beaux Arts
Көптеген замандастарынан айырмашылығы, Прадье өзінің мүсіндерін аяқтауды өзі қадағалады. Ол Альфред де Мюссе, Виктор Гюго, Теофиль Готье және жас Густав Флобер секілді романтик ақындармен дос болды. Оның шеберханасы суретшілердің бас қосылатын орны болды, оған 1833 жылы Виктор Гюгоның сүйіктісі болған Джульетта Друэ жетекшілік етті. Друэмен арадағы қарым-қатынас аяқталғаннан кейін Прадье 1833 жылы француз химигі Жан Пьер Жозеф д’Арцедің қызы Луиза д’Арцеге (1814-1885) үйленді. Олардың үш баласы болды: Шарлотта (1834 жылғы 27 шілдеде туған), Джон (1836 жылғы 21 мамырда туған) және Тереза (1839 жылғы 3 шілдеде туған). Луиза Прадье көптеген жандармен байланысқа түсуімен және күрделі қаржылық жағдайымен Флаубердің «Мадам Бовари» романын жазуына шабыттандырды. Прадье мүсіндерінің салқын неоклассикалық беткі жағы мифологиялық тақырыптарымен жасырылатын эротизмге толы. 1834 жылғы Салонда Прадьедің «Сатыр мен Бакханта» мүсіні үлкен сенсация тудырды. Кейбіреулер мүсіншінің және оның сүйіктісі Джульетта Друэнің есімдерін танитындарын айтты. Луи-Филипптің консервативті үкіметі оны сатып алудан бас тартқан кезде граф (кейіннен ханзада) Анатолий Николаевич Демидов оны сатып алып, Флоренциядағы сарайына апарды, бірақ көп жылдар өткен соң ол Францияда, Лувр коллекциясының бөлігі ретінде қойылды. Прадьедің басқа да танымал мүсіндері – Триумф аркасының шпильдеріндегі Даңқ фигуралары, Мадлендегі сәндік фигуралар және Париздегі Инвалидтер күмбезінің ішіндегі оның он екі Жеңісі. Туған Женевасы үшін ол 1838 жылы Рон өзеніне құятын Лак-Леман көліндегі шағын Руссо аралында орнатылған Женевалық Жан Жак Руссоның мүсінін жасады. Ірі масштабты мүсіндерден басқа, Прадье Франсуа Дезире Фромент Мюрисепен бірлесіп «Ренессанс романтизмі» стиліндегі әшекей бұйымдарын жасады. Джеймс Прадье Пер-Лашез зиратында жерленген. Оның студиясының көп бөлігін оның қайтысынан кейін Женева қалалық мұражайы сатып алды.
Unlike many of his contemporaries, Pradier oversaw the finishing of his sculptures himself. He was a friend of the Romantic poets Alfred de Musset, Victor Hugo, Théophile Gautier, and the young Gustave Flaubert. His workshop was a meeting place for artists, presided over by his mistress, Juliette Drouet, who became Victor Hugo's mistress in 1833. After the liaison with Drouet ended, Pradier married Louise d'Arcet (1814 1885), daughter of the French chemist Jean Pierre Joseph d'Arcet, in 1833. They had three children: Charlotte (born 27 July 1834), John (b. 21 May 1836), and Thérèse (b. 3 July 1839). Due to her numerous lovers and her complicated financial lfe, Louise Pradier was among the inspirations for Flaubert when he wrote Madame Bovary. The cool neoclassical surface finish of Pradier's sculptures is charged with an eroticism that their mythological themes can barely disguise. At the Salon of 1834, Pradier's Satyr and Bacchante created a scandalous sensation. Some claimed to recognize the features of the sculptor and his mistress, Juliette Drouet. When the prudish government of Louis Philippe refused to purchase it, Count (later Prince) Anatoly Nikolaievich Demidov bought it and took it to his palazzo in Florencethough many years later it would finally be on display in France, part of the Louvre's collection. Other famous sculptures by Pradier are the figures of Fame in the spandrels of the Arc de Triomphe, decorative figures at the Madeleine, and his twelve Victories inside the dome of the Invalides, all in Paris. For his native Geneva he completed the statue of the Genevan Jean Jacques Rousseau erected in 1838 on the tiny Île Rousseau, where Lac Léman empties to form the Rhône. Aside from large scale sculptures, Pradier collaborated with François Désiré Froment Meurice, designing jewelry in a 'Renaissance Romantic' style. James Pradier is buried in the Père Lachaise cemetery. Much of the contents of his studio were bought after his death by the city museum of Geneva.