Кіріспе

Тотори префектурасы (鳥取県) – Хонсю аралының Чугоку аймағында орналасқан Жапония префектурасы. Тотори префектурасы – Жапонияның ең сирек қоныстанған префектурасы, 2023 жылғы мәлімет бойынша халқы 538 525 адамды құрайды. Тотори префектурасы батысында Шимане префектурасымен, оңтүстік-батысында Хиросима префектурасымен, оңтүстігінде Окаяма префектурасымен және шығысында Хёго префектурасымен шектеседі. Тотори – Тотори префектурасының астанасы және ең ірі қаласы, ал басқа маңызды қалаларының ішінде Йонаго, Курайоши және Сакаиминато бар. Тотори префектурасында Жапониядағы ең үлкен құмды төбелер жүйесі – Тотори құмды төбелері мен Чугоку тауларының ең биік нүктесі – Дайсен тауы орналасқан.

Этимология

Жапон тіліндегі "Тоттори" сөзі екі канджи таңбасынан тұрады. Біріншісі - 鳥, "құс" деген мағынаны білдіреді, ал екіншісі - 取, "алу" дегенді білдіреді. Бұл аймақтағы алғашқы тұрғындар өте көп су құстарын аулап күнкөріс жасаған. Бұл атау алғаш рет "Нихон шокиде" император Суининнің билігінің 23-ші жылы (213 жыл) Изумодан келген Якуха Тана атты ақсақал императорға келген кезде айтылады. Императордың ұлы Хоматсу ваке 30 жасқа толғанға дейін сөйлей алмаған. "Якуха Тана императорға аққу сыйлады. Хоматсу ваке но Микото осы аққумен ойнап, соңында сөйлей бастады. Сондықтан Якуха Танаға жомарт сыйлық берілді және оған "Тоттори но Мияко" атағы берілді." (Астон аудармасы)

Ерте тарих

Тотори префектурасы Жапонияның тарихқа дейінгі кезеңінде өте ерте қоныстанды, мұны Жомон кезеңінің (б.з.д. 14 000 – 300 ж.) қалдықтары куәландырады. Префектурада Жапониядағы ең үлкен Яйои дәуірінің (б.з.д. 300 – 250 ж.) қонысы – Мукибанда Яйои қалдықтары орналасқан, ол Дайсен және Йонаго қалаларындағы Дайсен тауының төменгі беткейінде жатыр. Кофун кезеңіне (250 – 538 ж.) жататын көптеген кофун обалары префектураның әр жерінде таралған. 645 жылы Тайка реформалары кезінде қазіргі Тотори префектурасының аумағы Хоки және Инаба провинцияларына бөлінді.

Кейінгі тарих

Генпей соғысы (1180–1185) кезінде, Хэйан кезеңінің соңында Тайра және Минамото кландары арасындағы шайқаста, Тотори Тайраға қарсы күштердің базасына айналды, әсіресе Дайсен-дзи және Санбуцу-дзи деген екі храмда. Камакура дәуірінің басында (1185–1333) императорлық сарайды және түрлі храмдарды тікелей қолдау үшін шōэн иеліктері құрылды. Сенгоку дәуірінде (15-17 ғасырлар) аймақты бірден-бір кландар бақылады, олардың ең танымалдары Ямана кланы болды, бірақ 1600 жылы Секигахара шайқасынан кейін аймақ бейбіттендірілді. Токугава сёгунаты Икеда кланын Тотори қамалына орналастырды. Клан Едо дәуірінің (1603–1868) соңына дейін аймақты бақылауда ұстады, ал аймақтың ресурстары сёгунатты қаржылық және материалдық тұрғыдан қолдады.

Қазіргі тарих

Екі провинция 1868 жылғы Мейдзи қайта жаңғыруына дейін өз орнында қалды, ал Тоттори префектурасының шекарасы 1888 жылы белгіленді. Мисуми тауы 2004 жылы Тоттори қаласына біріктірілген Мочигазе бұрынғы аймағында орналасқан.

Демография

Жапондық халық санауы мәліметтері бойынша, Тотори Жапониядағы ең сирек халық тығыздығына ие префектура.

Экономика

Тотори префектурасы негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады және оның өнімдері Жапонияның ірі қалаларына жіберіледі. Оның атақты өнімдері – нэси (жапондық алма), нагаймо (тамыржеміс), жапондық пияз, неги және қарбыз. Префектура күріштің де ірі өндірушісі болып табылады.

Тіл

Тарихи тұрғыдан алғанда, аймақта кең тілдік әртүрлілік болған. Қазір Тотори префектурасында жапон тілінің стандартты Токио диалектісі қолданылса да, бірнеше басқа диалектілер де қолданылады. Олардың көпшілігі Батыс жапон диалектілеріне жатады, соның ішінде Чугоку және Умпаку диалектілері бар.

Префектуралық белгілер

Символ жапон тіліндегі "と" әрпінің алғашқы буынынан және ұшып бара жатқан құстың бейнесінен құралған. Ол Тоттори префектурасының бейбітшілігін, еркіндігін және өркендеуін символдайды. 1968 жылы Мейдзи дәуірінің басталуына 100 жыл толуына орай қабылданды.