Кіріспе

Халықаралық спорттық турнир

1983 жылғы Криккет әлем кубогы (ресми түрде Пруденциал Кубогы '83) – Криккет әлем кубогы турнирінің үшінші нұсқасы. Ол 1983 жылдың 9-25 маусымы аралығында Англия мен Уэльсте өтті және жеңімпаз – Үндістан құрамасы болды. Турнирде сегіз ел қатысты. Англия, Үндістан, Пәкістан және Вест-Индия жартылай финалға өтті. Алдын ала матчтар әрқайсысы төрт командадан тұратын екі топта өтті, және әр ел өз тобындағы басқа командалармен екі рет кездесті. Әр топтан ең үздік екі команда жартылай финалға жолдама алды. Матчтар бір иннингке 60 оверден тұрды және дәстүрлі ақ киіммен, қызыл доптармен ойналды. Барлық матчтар күндіз өткізілді. Сонымен қатар, 1983 жылғы ICC Prudential World Cup туралы «83» атты көркем фильм түсірілді, онда Ранвир Сингх Капил Дев рөлінде ойнады.

Формат

Турнирдегі сегіз команда төрттен екі топқа бөлінді, және әр команда өз тобындағы командалармен екі рет ойнады. Әр топтан ең үздік екі команда жартылай финалға өтті, ол жекелей іріктеу турнирі ретінде өткізілді. Барлық ойындар бір тараптан 60 оверден тұрады, және күндізгі-түндегі матчтар болған жоқ.

Орындар

Ойын орныҚалаСыйымдылығыМатчтарЛордс крикет алаңыЛондон30,0003Трент БриджНоттингем15,3503ХединглиЛидс14,0003ОвалЛондон23,5003Эдгбастон крикет алаңыБирмингем21,0003Округтік крикет алаңыДерби9,5001Округтік крикет алаңыБристоль16,0001Округтік крикет алаңыТаунтон6,5001Округтік крикет алаңыЧелмсфорд6,5001Сент-Хеленнің регби және крикет алаңыСванси, Уэльс4,5001Грейс РоудЛестер12,0001Олд Траффорд крикет алаңыМанчестер19,0003Округтік крикет алаңыСаутгемптон7,0001Жаңа жолВорчестер4,5001Невилл алаңыРояль Тунбридж Уэллс6,0001

Топтық кезең

Бұрынғы әлем чемпионаттарынан айырмашылығы, топтық кезең қос раундтық форматта өтті. А тобында Англия, Пәкістан, Жаңа Зеландия және Шри-Ланка, ал В тобында Батыс Индия, Үндістан, Австралия және Зимбабве командалары бақ сынасты. Кейінгі әлем чемпионаттарынан айырмашылығы, барлық ойындарды теледидардан тікелей эфирде көрсетуге бағытталған форматтармен, матчтар бірнеше аренада бір уақытта өтті, ойындар әр екінші күні өткізілді және жаңбыр болған жағдайда резервтік күн қарастырылды, бірақ матчтардың тек үшеуіне екінші күн қажет болды. А тобында Англия 106 ұпаймен жеңіске жетіп, Овалда Жаңа Зеландияны жеңіп, 322/6 ұпай жинады, бұл нәтижеге Аллан Лэмб пен Майк Гаттинг арасындағы 16 оверлік 115 ұпайлық серіктестік ықпал етті. Пәкістан да жеңіске жетіп, Шри-Ланканы 50 ұпаймен ұтты, бірақ турнир бойы Имран Ханның жарақат алып, доп тастай алмауына байланысты қиындықтарға тап болды, олар 60 оверде 338/5 ұпай жинады. Англияның екінші топтық матчы да жеңіспен аяқталды, Дэвид Гоуэрдің 130 ұпайы (бес алтылық және 12 төрттік) арқасында Шри-Ланкаға қарсы 47 ұпаймен жеңіске жетті. Темдеу арада Жаңа Зеландия Абдул Қадырдың 12 оверде 4/21 нәтижесіне қарамастан, Пәкістанды 52 ұпаймен ұтты. Содан кейін Англия Лордста Пәкістанды 8 қақпаға жеңіп, он овер бұрын жеңіске жетті, ал Ричард Хэдлидің 5/25 нәтижесі Шри-Ланканы 206 ұпайға тоқтатып, Жаңа Зеландия 20 овер бұрын жеңіске жетті. Англияның топтық кезеңдегі жалғыз жеңілісі төртінші турда Жаңа Зеландияға қарсы болды, бұл ойын Жаңа Зеландия иннингінің соңғы добында шешілді. Пәкістан Шри-Ланканы жеңіп, Абдул Қадыр (5/44) тағы да көзге түсті. 18 маусымдағы матчтардың бесінші турында Англия Грейм Фаулер мен Крис Таваре арасындағы 115 ұпайлық бірінші қақпа серіктестігінің арқасында жартылай финалға өтуін қамтамасыз етті, бұл серіктестік Пәкістанның 232 ұпайының жартысына жуығын құрады. Темдеу арада Жаңа Зеландия нокаут кезеңіне өтуді қамтамасыз ете алмады, төмен ұпайлы ойында Шри-Ланкаға жеңіліп қалды. Ойынның соңғы турында Англия Шри-Ланканы 9 қақпаға жеңіп, финалдық кестеге ешқандай әсер етпеді. Жаңа Зеландия мен Пәкістан арасындағы матч екінші іріктеушіні анықтайтын болды. Жаңа Зеландияның кез келген жеңісі біліктілігі үшін жеткілікті болар еді, ал Пәкістан жеңіске жету ғана емес, сонымен қатар Жаңа Зеландияның орташа ұпай көрсеткішін басып өту үшін жеткілікті айырмашылықпен жеңуі керек еді. Пәкістанның 11 ұпаймен жеңісі жеткілікті болды, Захир Аббас жеңілмеген 103 ұпай жинап, Жаңа Зеландия соққыға ұшырады. В тобында турнирдің бірінші сенсациясы орын алды, Зимбабве "Уисден" журналының мәліметінше, "соңғы екі әлем чемпионаттарындағы кез келген оқиғадан да үлкен таңғажайып" деп сипатталған Австралияны жеңіп алды. Дункан Флетчер 69* ұпай жинап, ойынның үздік ойыншысы атанды. В тобының екінші матчында Үндістан да тағы бір "сенсация" жасады, титул иесі Батыс Индияны 34 ұпаймен жеңіп, 47 доп бұрын 228 ұпайға тоқтатып, Батыс Индияның әлем чемпионаттарындағы алғашқы жеңілісі болды, өйткені олар 1975 және 1979 жылғы турнирлерде бірде-бір матчтан жеңіліссіз басымдыққа ие болды. 11 маусымда өткен екінші турдың жаңбырлы ауа райы төмен ұпайларға әкелді. Батыс Индия Австралияға қарсы екі күнге созылған иннингтерінде 252/9 ұпай жинады, ал жауап ретінде Австралия 30.3 оверде 151 ұпайға тоқтады, бұл күш-жігерге Грейм Вуд Майкл Холдинг соққысынан кейін ауыр ми шайқалуымен ауруханаға жеткізілді. Үндістан сол кезде Зимбабвені 5 қақпаға жеңіп алды. Екі күннен кейін Австралия Үндістанды 162 ұпаймен жеңіп, ойынның үздік ойыншысы Тревор Чаппел 131 доптан 110 ұпай жинады, ал Кен Макли 6/39 нәтиже көрсетті. Сол күні өткен екінші матч та бір жақты болды, Батыс Индия Дункан Флетчер тағы бір жеңілмеген жарты жүздік соққанмен, 60 оверде Зимбабвені 217/7 ұпайына тоқтатып, Гордон Гриндж мен Ларри Гомес арасындағы үшінші қақпаға 195 ұпайлық серіктестікпен жеңіске жетті. Қайта матчтағы алғашқы ойында Батыс Индия Вив Ричардстың 119 ұпайының арқасында Үндістанды 66 ұпаймен жеңіп алды. Турнирде екінші рет қарсылас ойыншысы жарақат алып, ойынды жалғастыра алмады, бұл жолы Дилип Венгсаркаровтың аузына Малкольм Маршаллдың соққысы тиді. Австралия турнирдегі есебін теңестіру үшін Зимбабвені 32 ұпаймен жеңіп алды. 18 маусымдағы Үндістан мен Зимбабве арасындағы матчты "Уисден" журналы "крикеттің бұл түріндегі ең керемет иннингтердің бірін қамтитын тамаша матч" деп сипаттады, өйткені Капил Дев 9/4 есебімен Үндістанмен шайқасқа кіріп, көп ұзамай 17/5-ке айналды, 175 ұпай жинады. Батыс Индия жартылай финалға бір матч қалды, Гриндж пен Ричардс арасындағы екінші қақпаға 124 ұпайлық серіктестік арқасында Австралияны 7 ұпаймен жеңіп алды. Бұл Батыс Индия мен Зимбабве арасындағы матчты мәнсіз етті, Батыс Индия он қақпаға жеңіп, он бес овер бұрын жеңіске жетті. В тобының соңғы матчында Австралия мен Үндістан арасында біліктілік үшін күрес болды. Алайда, Үндістан 247 ұпай жинағаннан кейін, ең жоғары ұпай 40 болды және 37 экстра ұпай болды, Австралия 129 ұпайға тоқтады, Мадан Лал мен Роджер Бинни әрқайсысы төрт қақпадан алды.

Жартылай финалдар

22 маусымда Олд Траффордта өткен бірінші жартылай финалда Англия жеребе тартқанда, соққыға түсуді таңдады. Англиялық соққышылар көп допты қате соқты және жиі ракетадан пайдаланды, себебі Үндістанның шектеулі боулингі Англияны 213 ұпайға жеткізді (барлығы шығыс, 60 овер). Грэм Фаулер (59 доптан 33 ұпай, 3 төрттік) ең көп ұпай жинады, ал Капил Дев 11 оверде 35 ұпайға 3 қақпа алды, Мохиндер Амарнатх және Роджер Бинни әрқайсысы екі қақпадан алды. Жауап ретінде Яшпал Шарма (115 доптан 61 ұпай, 3 төрттік, 2 алтылық) және Сандип Патил (32 доптан 51 ұпай, 8 төрттік) жартылай ғасырлық ұпай жинады, нәтижесінде Үндістан 54.4 оверде мақсатына жетіп, бұрынғы турнирдің күміс жүлдегерлерін 6 қақпамен жеңді. Мохиндер Амарнатх (92 доптан 46 ұпай, 4 төрттік, 1 алтылық) өзінің жан-жақты өнері үшін маттың үздік ойыншысы атанды, ол бұрынғы боулингтік жетістігіне (12 оверде 2/27) 46 ұпай қосты. Екінші жартылай финалда Пәкістан мен Вест-Индия командалары The Oval стадионында күш сынасты. Вест-Индия жеребе тартқанда, Пәкістанды соққыға шақырды, оларды 184 ұпайға (8 қақпа, 60 овер) шектеді. Мохсин Хан (176 доптан 70 ұпай, 1 төрттік) Вест-Индияның қатал боулингіне қарсы 50 ұпайдан асып өтті (ол 50 ұпайға жеткен жалғыз пакистандық соққышы болды). Малькольм Маршалл (3/28) және Энди Робертс (2/25) ерекше көзге түсті. Вест-Индияның ойыны Вив Ричардстың тамаша ойынына (96 доптан 80 ұпай, 11 төрттік, 1 алтылық) негізделді, ол маттың үздік ойыншысы атанды, ал Ларри Гомес (100 доптан 50 ұпай, 3 төрттік) жеңілмеген жартылай ғасырлық ұпай жинады, нәтижесінде қорғаушы чемпиондар мақсатына тек екі қақпаны жоғалтып жетті.

Финал

Финалда Үндістан жеребе тастап, Батыс Үндістанға қарсы бірінші ұрыс бастады. Тек Кришнамахари Шрикант (57 доптан 38 ұпай) және Мохиндер Амарнатх (80 доптан 26 ұпай) ғана айтарлықтай қарсылық көрсетті, ал Робертс, Маршалл, Джоэл Гарнер және Майкл Холдинг Гоместің қолдауымен Үндістандықтардың қатарын қиратты. Соңғы ойыншылардың күтпеген қарсыласуы Үндістанға 183 (барлығы 54.4 овер) жинауға мүмкіндік берді. Сандип Патил мен Мадан Лал ойынды сақтап алып, Үндістанды маңызды сәтте 150 ұпайдан асырды, нәтижесінде 183 ұпай жинады. Егер осы екі ойыншы болмағанда, Үндістанның ұпай көрсеткіші төмен болар еді. Үндістандық боулинг ауа райы мен алаң жағдайларын тиімді пайдаланып, Батыс Үндістанды 52 оверде 140 ұпайға тоқтатып, 43 ұпаймен жеңіске жетті, крикет тарихындағы ең сенімді жеңістердің бірін тіркеді. Бұл әлем чемпионатының финалында сәтті қорғалған ең төменгі көрсеткіш рекорды болып қала береді. Амарнат пен Мадан Лал үш-үштен викет алды. Вив Ричардс Батыс Үндістан құрамасының ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды, 28 доптан 33 ұпай алды. Кант ең үнемді боулер атанды, ол екі оверде 0 ұпай жіберді. Амарнат өз өнерімен тағы да «Ойынның үздік ойыншысы» наградасын жеңіп алды. 1983 жылы «Жылдың үздік ойыншысы» аталымы тағайындалмады.

Танымал мәдениетте

2021 жылы шыққан «83» атты үнді биографиялық фильмі Үндістан құрамасының әлем чемпионатындағы жеңісін көрсетеді. Фильмде Үндістан капитаны Капил Девтің рөлін үнді актері Ранвир Сингх ойнады. «1983» – 2014 жылы түсірілген үнді малаялам тіліндегі фильм, оның сюжетінің негізі 1983 жылғы Крикеттен әлем чемпионаты болып табылады. Ол Капил Девтің басшылығымен Үндістан алғаш рет әлем чемпионатын жеңген 1983 жылғы естеліктері мен Рамешанның (Нивин Паули ойнаған) өміріне шолу жасайды.