Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ерлер арасындағы тұңғыш крикет әлем чемпионаты
Inaugural men's Cricket World Cup tournament
1975 жылғы крикет әлем чемпионаты (ресми түрде «Пруденциал кубогы-75» деп аталды) – ерлер арасындағы алғашқы крикет әлем чемпионаты және бір күндік халықаралық (ODI) крикет тарихындағы тұңғыш ірі турнир. Халықаралық крикет кеңесі (ICC) ұйымдастырған бұл турнир 1975 жылдың 7 маусымы мен 21 маусымы аралығында Англияда өтті. Турнирдің демеушісі – Prudential Assurance Company болды, және оған сегіз ел қатысты: сол кездегі алты тесттік команда – Австралия, Англия, Үндістан, Жаңа Зеландия, Пәкістан, Батыс Индия – және сол кездегі екі жетекші қауымдасқан ел – Шри-Ланка және Шығыс Африка. Командалар төрттен тұратын екі топқа бөлінді, әр команда өз тобындағы әрбір командамен бір рет ойнады; әр топтан ең үздік екі команда жартылай финалға өтті, ал осы матчтардың жеңімпаздары финалда кездесті. Әр матч командаға 60 оверден тұрады және дәстүрлі ақ киіммен, қызыл доппен ойналды; барлық матчтар күндіз басталды және күндіз аяқталды. А тобында Англия мен Жаңа Зеландия ең үздік екі команда болды, ал В тобында Батыс Индия Австралиядан озып, төрт команда жартылай финалға өтті. Австралия Англияны, ал Батыс Индия Жаңа Зеландияны жеңгеннен кейін, турнирге фаворит ретінде келген Батыс Индия Лордстағы финалда Австралияны 17 ұпаймен жеңіп, әлем чемпионатының алғашқы жеңімпазы атанды. Жаңа Зеландияның соққышы Гленн Тернер 333 ұпаймен турнирдің үздік ұпай жинаушысы болды, ал австралиялық доп тастаушы Гари Гилмор тек соңғы екі матчта ойнағанына қарамастан 11 қақпаны алып, үздік доп тастаушы атанды.
The 1975 Cricket World Cup (officially called the Prudential Cup '75) was the inaugural men's Cricket World Cup, and the first major tournament in the history of One Day International (ODI) cricket. Organised by the International Cricket Conference (ICC), it took place in England between 7 June and 21 June 1975. The tournament was sponsored by Prudential Assurance Company and had eight participating countries: the six Test playing teams of the time – Australia, England, India, New Zealand, Pakistan, the West Indies – and the two leading Associate nations at the time – Sri Lanka and East Africa. The teams were divided into two groups of four, with each team playing each other in their group once; the top two from each group qualified for the semi finals, with the winners of these matches meeting in the final. Each match consisted of 60 overs per team and was played in traditional white clothing and with red balls; all were played and ended in daylight. England and New Zealand finished as the top two teams in Group A, while the West Indies finished top of the Group B table ahead of Australia as the four teams qualified through to the semi finals. After Australia defeated England and the West Indies defeated New Zealand in the semi finals, the West Indies which came into the tournament as favourites, defeated Australia in the final at Lord's by 17 runs to become the first World Cup winners. New Zealand batsman, Glenn Turner was the top run scorer for the tournament with 333 runs, whilst Australian bowler Gary Gilmour was the top wicket taker with 11 wickets despite only playing in the final two matches.
Өмірбаян
Халықаралық деңгейдегі алғашқы көпжақты крикет жарысы 1912 жылы Англияда өткен үшбұрышты турнир болды. Онда сол кездегі үш тест ұлты – Англия, Австралия және Оңтүстік Африка қатысты. Ауа райының қолайсыздығы мен халықтың қызығушылығының төмендігіне байланысты бұл концепция кейіннен тоқтатылды. Бірінші бір күндік матч 1962 жылы өтті, онда төрт ағылшын округтік крикет командасы шектеулі оверлердегі іріктеу турнирінде ойнады. Нортгемптоншир командасы Лестерширді бес қақпамен жеңіп, жеңіске жетті. Шектелген оверлер форматы 1966 және 1967 жылдары Англияда демеушілер «Крикет әлем кубогы» деп таныстырған турнирде қолданылды, онда Англия, әлем құрамасы және келуші командалар (1966 жылы Батыс Индия және 1967 жылы Пәкістан) бақ сынасты. Іс-шараның жарнамалауы сол елде өткен 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатының ықпалында болды. 1966 жылғы «Крикет әлем кубогын» Англия жеңіп алды, ал 1967 жылғы турнирде жеңіс әлем құрамасына бұйырды. «Cricketer» журналындағы бір мақалада Пәкістан мен әлем құрамасы арасындағы осы «Үшбұрышты турнирдегі» соңғы матчқа көп көрермен келмегені және оған толыққанды мән берілмегені айтылды: «Көбірек жұртшылықтың қатысуы өкінішті болды. Олар демалыстан ләззат алған болар». 1971 жылға дейін алғашқы ресми бір күндік халықаралық (БХХ) матч Мельбурн крикет алаңында (МКГ) Австралия мен Англия арасындағы 1970–71 жылғы Ащы серияның үшінші тестінің орнына өтті. Бұл матчтың алғашқы үш күнінде нөсер жаңбыр жауды. Матч 40 оверден тұратын, әр оверде 8 доптан берілетін форматта өтті. Англия 39.4 оверде 190 ұпай жинағаннан кейін, Австралия 42 доп қалғанда нысананы жеңіп алды. Екі жылдан кейін Лордс стадионында өткен 1973 жылғы Әйелдер крикет әлем чемпионатында 1975 жылы ерлер турнирін өткізу жоспары жасалды. Турнирде сол кездегі барлық тест ұлттары екі топтық кезеңге қатысуы тиіс болды, әр топтан ең үздік екі команда іріктеу кезеңіне өтеді, ал финал Лордста өтеді.
The first multilateral cricket competition at international level was the 1912 Triangular Tournament in England. This was played between the three test nations at the time – England, Australia and South Africa. The concept was later dropped because of inclement weather and a lack of public interest. The first one day match to occur was in 1962 when four English county cricket teams filled in a gap to play in a limited overs knockout competition. It was won by Northamptonshire who defeated Leicestershire by five wickets. The limited over format had been used in what sponsors marketed as a 'World Cricket Cup' in England in 1966 and 1967, contested between England, a Rest of the World XI, and a touring team (the West Indies in 1966 and Pakistan in 1967). The marketing of the event was clearly influenced by the hosting of the 1966 FIFA World Cup in the same country. The 1966 'World Cricket Cup' was won by England, that in 1967 by the Rest of the World. A report in the Cricketer implied that the last such match in this "Triangular Tournament", between Pakistan and the Rest of the World was neither well attended nor taken entirely seriously: "It was a pity that a larger crowd was not present Sobers took the Cup and the World Xl took the gold medals. They must have enjoyed their holiday". It was not until 1971 that the first official One Day International (ODI) took place at the Melbourne Cricket Ground (MCG) as a replacement for the third test of the 1970–71 Ashes series between Australia and England. This was due to a deluge of rain that had affected the match for the first three days of the test. The match was a forty over match with each over being eight deliveries. After England made 190 from 39.4 overs, Australia chased the target at a steady rate to secure the match with 42 balls remaining. Two years later at Lord's during the 1973 Women's Cricket World Cup, plans were made for a men's tournament to take place in 1975. The tournament was planned to involve all the Test nations at the time in two group stages with the top two in each group qualifying for the knockout stage with the final at Lord's.
Дайындықтар
Бірінші Крикет әлем чемпионатына қадам басқан Ладброкс букмекерлік компаниясы Батыс Индияны 9–4 еселімен фаворит деп атады. Одан кейін Англия 11–4 еселімен, ал үшінші және төртінші орындарды Пакистан мен Австралия иеленді. Шығыс Африка тікелей ставкада 1500–1 еселімен соңғы орында болды. Турнир басталар алдында көптеген командалар ағылшын графтық клубтарымен жолдама матчтарында ойнап, ағылшын жағдайларына бейімделді, көбінесе ұлттық командалар жеңіс оддарынан көтерілді. Тек Шығыс Африка, Шри-Ланка және Үндістан ғана турнир алдында кем дегенде бір жолдама матчында жеңіліске ұшырады. Австралия Канадада ойнап, Шығыс Канададан жеңіліп, Торонтомен тең түсті, содан кейін Англияға аттанды. Әлем чемпионатына 8 күн қалғанда, ICC бірауызды шешім қабылдады: егер доп соққышының басынан асып кетсе, оның жылдам, қысқа тастау салдарынан кең доп деп есептеледі.
Heading into the first Cricket World Cup, the Ladbrokes betting agency had the West Indies as the favourites at 9–4. This was followed by England at 11–4 with Pakistan and Australia in third and fourth respectively. East Africa was last in the betting odds at 1500–1. Before the tournament, most of the teams played in warm up matches against English county sides to get used to the English conditions with most of the national teams getting wins. Only East Africa, Sri Lanka and India lost at least one warm up match before the tournament. Australia played in Canada, losing to Eastern Canada and drawing with Toronto, before heading to England. Eight days before the World Cup, the ICC declared in a unanimous decision that any of the balls that went over a batsman's head would be called wide due to the fast short pitched bowling.
Қорытынды
Ойынның ашылу турындағы матчтар 7 маусымда төрт ойынмен өтті. Лордс стадионындағы матчта Англия командасы 60 оверлік матчта 334 ұпай жинап, командалық рекордты жаңартты. Денис Амисс 147 доптан 137 ұпай жинады, ал Кит Флетчер мен Крис Олд әрқайсысы 50-ден астам ұпай жинап, оған көмектесті. Жауап ретінде Сунил Гаваскар барлық иннинг бойы 36 ұпай ғана жинады, бұл оның жаттығу ойыны болғанын Гулабрай Рамчанд айтты. Австралия командасы Хединглиде өткен матчта Пәкістанды 73 ұпаймен жеңіп, турнирдегі алғашқы жеңісін тойлады. Бұл Денис Лиллидің бес викетке ие болуының нәтижесінде болды, ол Пәкістанның жеңіс үмітін құлатты, олар 181/4 есебінен 205 ұпайға толыққандай құлады. Бұрын Росс Эдвардс Австралия үшін 80 ұпай жинап, соңғы 13 оверде 94 ұпай жинауға көмектесті, нәтижесінде Австралия 60 оверде 278/7 есебін көрсетті. Қалған екі матчта Батыс Индия және Жаңа Зеландия оңай жеңіске жетті. Гленн Тернер бүкіл Жаңа Зеландия иннингі бойында крестте болды және 171 ұпай жинап, Жаңа Зеландияның Шығыс Африканы 181 ұпаймен жеңуіне көмектесті. Батыс Индия Шри-Ланканы 9 қақпамен жеңіп, бір күндік матчта 100 ұпайдан аз жинаған алғашқы команда болды. Операцияға байланысты екі ойыншысының қатыспағанына қарамастан – Асиф Иқбал – және емтиханға байланысты – Имран Хан – Пәкістан екінші турдағы ойындарда ойыншылардың жоқтығына алаңдамады, команда 60 оверде 266/7 жинады, капитан Маджид Хан 60 ұпаймен Пәкістан үшін ең көп ұпай жинады. Жауап ретінде Батыс Индия 8 қақпаға 166 ұпайға құлады, оның ішінде Бернард Жульен, Клайв Ллойд және Кит Бойс үш викетке 10 ұпай ғана жинады. Бірақ соңғы қақпа жұбы Дерик Мюррей мен Энди Робертс ойынды жеңіске жеткізді, Батыс Индия соңғы оверде бір қақпамен жеңіске жетті. B тобындағы басқа матчта Австралия екінші жеңісін тойлады, бірақ бәрі де тегіс болмады, австралиялық капитан Ян Чаппелл сұхбатында ағылшын БАҚ Джефф Томсонның допсыз мәселесіне байланысты Австралияның жоспарларын бұзуға тырысып жатқанын айтты, Чаппелл: "Мен Англияда мұндай нәрсені бұрын да көрдім" деді. Ойын алаңында Алан Тернер жүздік соқты, Австралия 328 ұпаймен аяқтады, ал Шри-Ланка 52 ұпай жетпей қалды. The Daily Telegraph газетінің Джон Мейсонның айтуынша, олардың қысқа доптарымен екі Шри-Ланкалық ойыншыны ауруханаға жіберген жаңа жанкүйерлері болмауы мүмкін. А тобында Англия мен Үндістан екі сенімді жеңіске жетті. Трент-Бриджде Кит Флетчер 131 ұпай жинап, Англия құрамасының бірінші ойыншысы атанды, ол Англияны екінші жеңіске жеткізіп, топтық кестеде 80 ұпаймен жеңіс алып, көшбасшылыққа шықты. А тобындағы екінші матчта 720 көрермен Үндістанның 10 қақпамен жеңіске жеткенін көрді, Мадан Лал Үндістан үшін үш викет алды, нәтижесінде Шығыс Африка 120 ұпайға толыққандай құлады. Матчқа төрт күн бұрын билеттер сатылып болғандықтан, Батыс Индия B тобында кім жеңіске жететінін анықтау үшін Австралиямен кездесті. Доп ауада қозғалғанда, Род Марш пен Росс Эдвардс жұбы Австралияны 61/5 есебінен құлағаннан кейін 99 ұпаймен серіктестікпен 192 ұпайға жеткізді. Жауап ретінде Батыс Индия 7 қақпамен жеңіске жетті, Альвин Калличарран 78 ұпай жинады, оның ішінде Деннис Лиллинің тоғыз доптан 31 ұпай жинады, нәтижесінде Батыс Индия B тобында бірінші орынды иеленді. Пәкістан турнирді Трент-Бриджде Шри-Ланканы 192 ұпаймен жеңіп аяқтады, Захир Аббас, Маджид Хан және Садық Мохаммад 50-ден астам ұпай жинады. А тобында Жаңа Зеландия Гленн Тернердің 114 ұпайдан тұратын ұтылмаған иннингінің арқасында Үндістанды төрт қақпамен жеңіп, жартылай финалдағы орнын сақтап қалды, ол жол бойында он екі төрттік соқты. А тобындағы басқа матчта Англия Шығыс Африканы 196 ұпаймен жеңіп алды, Англия Денис Амисс пен Барри Вуд арасындағы 158 ұпайлық серіктестіктің арқасында 60 оверде 290/5 ұпай жинады, ал Джон Сноу бастаған боулинг шабуылы (12 оверде 4 қақпаға 11 ұпай) Шығыс Африкалықтарды 52.3 оверде 94 ұпайға толыққандай құлатты. Тек Рамеш Сети ғана 32 овер бойында 30 ұпай жинап, қарсылық көрсетті.
The opening round of matches took place on 7 June with four matches being played. The match at Lord's saw England deliver the highest score by a team in the 60 over match with 334 runs being scored. Dennis Amiss top scored for the English with 137 from 147 balls helped by Keith Fletcher and Chris Old who each recorded a half century. In response, Sunil Gavaskar batted through the entire innings for only 36 runs in which Gulabrai Ramchand thought that he was doing some batting practice. Australia opened their campaign with a win against Pakistan at Headingley with a 73 run victory. This was due to Dennis Lillee's five wicket haul which brought Pakistan's hope of a win crashing down as they collapsed from 181 for four to be all out for 205. Earlier, Ross Edwards top scored for Australia with 80 as he aided the Australians in getting 94 runs from the last 13 overs to bring Australia to 278 for seven from their 60 overs. The other two matches saw easy wins for the West Indies and New Zealand. For Glenn Turner, he occupied the crease during the whole New Zealand innings as he top scored with 171 as New Zealand won by 181 runs over East Africa. The West Indies took a nine wicket victory over Sri Lanka who became the first team to score under 100 runs in a One Day International. Despite missing two players due to operation – Asif Iqbal – and examinations – Imran Khan – Pakistan was not fazed by the missing players in the second round of games with the team scoring 266 for seven from their 60 overs with standing captain Majid Khan top scoring for Pakistan with 60. In response, the West Indies fell to 166 for eight which included a period of three wickets for only 10 runs as Bernard Julien, Clive Lloyd and Keith Boyce all losing their wickets. But the last wicket pair of Deryck Murray and Andy Roberts stole the match away as the West Indies won by a wicket off the final over. The other match in Group B saw Australia claim their second victory, but it was not all smooth with the Australian captain Ian Chappell remarking in an interview that the English media was trying to unsettle Australia's plans due to the Jeff Thomson no ball problem with Chappell saying: "I've seen this sort of thing before in England". On the field, Alan Turner scored a century as Australia ended with 328 with Sri Lanka falling 52 runs short as John Mason from The Daily Telegraph stated that they might not have many new admirers with their short ball stuff sending two Sri Lankan batsman to hospital. Group A saw two convincing wins to England and India. At Trent Bridge, Keith Fletcher top scored for England with 131 as he guided the English to their second victory and going to the lead of the group table with an 80 run win over New Zealand. The other match in Group A saw 720 spectators observe India record a 10 wicket victory with Madan Lal taking three wickets for India in which East Africa fell only 120. With the match sold out four days in advance, the West Indies took on Australia to see who would finish top of Group B. With the ball swinging in the air, the pair of Rod Marsh and Ross Edwards guided Australia to 192 with a 99 run partnership for the sixth wicket after Australia fell to 61/5. In response, the West Indies went on to take a seven wicket victory with Alvin Kallicharran top scoring with 78, which included a period of 31 runs of nine Dennis Lillee deliveries as the West Indies finished top of Group B. Pakistan ended their tournament with a 192 run victory over Sri Lanka at Trent Bridge with half centuries to Zaheer Abbas, Majid Khan and Sadiq Mohammad. In Group A, New Zealand sealed their spot in the semi finals with a four wicket victory over India off the back of a century from Glenn Turner as he hit twelve fours on his way to an unbeaten innings of 114. The other match in Group A saw England clinch a 196 run victory over East Africa; England scored 290/5 from their 60 overs off the back of a 158 run opening partnership between Dennis Amiss and Barry Wood before a bowling attack led by John Snow (taking 4 for 11 from his 12 overs) ran through the East Africans, who were bowled out for 94 in 52.3 overs. Only Ramesh Sethi offered much resistance, lasting for 32 overs to score 30.
Нокаут кезеңі
Крикет әлем чемпионатының нокаут кезеңі финалға шығу үшін екі жекелей шығару раундынан тұрды. Егер жаңбыр салдарынан матч кешігіп қалса, матчты аяқтау үшін екі қосалқы күн қарастырылған. Екінші жартылай финал Вест-Индия және Жаңа Зеландия командалары арасында "Овал" стадионында өтті. Бірінші соққыны жасаған Жаңа Зеландия командасы түскі үзіліске дейін 92 ұпайға бір ғана қақпаны жоғалтты. Алайда, түскі үзілістен кейін 158 ұпайға дейін құлдырап, Джефф Хоуарт 51 ұпаймен Жаңа Зеландия үшін ең көп ұпай жинады, ал Бернард Джулиен төрт қақпанымен ең көп қақпа алды. Ойынды жеңіп алу үшін Альвин Калличарран (72 ұпаймен ең көп ұпай жинаған) мен Гордон Гриндж (55 ұпай) арасындағы екінші қақпаға 125 ұпайлық серіктестік бес қақпамен жеңіске негіз салды. Ричард Коллиндж 12 оверде 28 ұпайға 3 қақпа алып, Вест-Индия үшін қиындық туғызған жалғыз боулер болды.
The knockout stage of the Cricket World Cup consisted of two single elimination rounds leading to a final. If the match was delayed due to rain there were two reserve days to play out the match. The second semi final was between the West Indies and New Zealand at The Oval. Batting first, New Zealand reached 92 for only one loss at the lunch break. After lunch though, they collapsed to 158 with Geoff Howarth top scoring for New Zealand with 51, while Bernard Julien was the top wicket taker with four wickets. In the run chase, a 125 run second wicket partnership between Alvin Kallicharran (top scoring with 72) and Gordon Greenidge (55 runs) laid the foundation for a five wicket victory with Richard Collinge being the only bowler to be troublesome for the West Indies with figures of three for 28 runs from his twelve overs.
Финал
21 маусымдағы финалдық матч үш күн бұрын толығымен сатылып бітті. Вест-Индия командасы матчтың фавориті саналғандықтан, Иан Чаппел олардан бірінші болып таяқ ұстауды сұрады, олар 60 оверде 8 қақпаға 291 ұпай жинады. Росс Эдвардстың ортаңғы қақпадан жіберген мүмкіндігінен кейін, Клайв Ллойд Вест-Индия үшін 102 ұпаймен ең көп ұпай жинады. Гари Гилмор 48 ұпайға 5 қақпаны құлатып, Австралия құрамасының үздік боулері болды. Жауап ретінде Иан Чаппел жартылай ғасырлық жинап, Австралия үшін негіз қалады, бірақ Вив Ричардстың үш рет ойыннан шығаруы Австралияға қысым жасады, нәтижесінде олар 9 қақпаға 233 ұпаймен құлдырады.
The final match on 21 June was sold out three days beforehand. With the West Indies being favourites for the match, they were asked by Ian Chappell to bat first and would go on to score 291 for eight wickets from 60 overs. After being given a second chance from a Ross Edwards dropped chance at mid wicket, Clive Lloyd went on to top score for the West Indies with 102. Gary Gilmour was the best of the Australian bowlers with five wickets for 48 runs. In response, Ian Chappell scored a half century to set up the foundation for Australia before three run outs from the hands of Viv Richards put the pressure on Australia as they collapsed to 233 for nine.
Статистика
Жаңа Зеландиялық Гленн Тернер 1975 жылғы турнирді ең көп ұпай жинаған ойыншы ретінде аяқтады. Ол төрт ойында 333 ұпай жинады, оның ішінде Шығыс Африкаға қарсы жеңілмей 171 ұпай жинады, бұл турнирдегі ең жоғары көрсеткіш болды. Екінші орында ағылшын ойыншысы Дэннис Амисс, ал топ үштікті пакистандық Маджид Хан аяқтады. Австралиялық ойыншы Гэри Гилмор турнирде ең көп қақпа алған ойыншы болды – ол екі ойында 11 қақпа алды, оның ішінде жартылай финалда Англияға қарсы 14 ұпаймен 6 қақпа алды. Бернард Джулиен мен Кит Бойс (екеуі де Вест-Индиядан) турнирде 10 қақпадан алып, екінші орынды бөлісті.
Glenn Turner of New Zealand ended the tournament as the leading run scorer for the 1975 edition with his 333 runs coming in four games which included an unbeaten 171 against East Africa, which was also the highest score of the tournament. In second place was English player Dennis Amiss with Pakistan's Majid Khan rounding out the top three. Australian player Gary Gilmour was the tournament's leading wicket taker with 11 wickets from his two games, which included the best tournament figures in the semi finals when he took six wickets for 14 against England. Bernard Julien and Keith Boyce (both from the West Indies) finished in second place, both getting 10 wickets for the tournament.