Кіріспе

Ағылшын артисі Пол Зенон (шын аты Пол Коллинз) – ағылшын сахналық және теледидарлық сиқыршы, комедия актері, жүргізуші және жазушы. Ол сиқыр, ставкалар және практикалық әзілдер туралы үш кітаптың авторы, сонымен-ақ сиқыр мен сиқыршылар тарихы, эстрада өнері және ерекше ойын-сауықтар бойынша сарапшы. Оның мамандану тақырыптарына фокусник және қашу шебері Гарри Гудини, жалған қытай фокусник Чунг Линг Су және «Соғыс сиқыршысы» Джаспер Маскелин кіреді. Ол паранормальдық құбылыстар мен экстрасенстік қабілеттер туралы айғақтарға күдіспен қарайды. Зенон – Алтын Жұлдыз белгісімен Ішкі Сиқыр Шеңберінің мүшесі және 2015 жылы «Карлтон» комедиялық сыйлығының, 2017 жылы Сэр Кен Додтың атымен аталатын комедиялық сыйлығының, 2019 жылы Невилл Кингтің өмірлік жетістіктері үшін сыйлығының және 2019 жылы Дэвид Бергластың сиқыр өнеріне ең үлкен үлес қосқаны үшін сыйлығының иегері.

Мансап

Жасөспірім кезінде Зенон жазғы демалысын Блэкпулдағы «Сырлар үйі» аталған сиқыр және әзіл-қалжың дүкенінде өткізді. Дүкенді Билл Томпсон басқарды, ол Зенонның досы және ұстазы болды. Оның жеке театрлық қойылымы «Байланысқан сақиналар» осы оқиғаны, сондай-ақ Гудини мен оның жақын серігі Джим Коллинстің, оның әулеттік есімін де қамтиды. «Байланысқан сақиналар» Эдинбург және Брайтон Фриндж фестивальдерінде, Лондонның Вест-Эндіндегі Джермин-стрит театрында, «Құпия қоршау» (Waterloo Vaults) және 2017 жылғы Блэкпул сиқыршылар конвенциясында көрсетілді. Теңіз жағалауындағы қонақүйлерде алғашқы өнер көрсеткеннен кейін, бірнеше рет Hawkwind рок-тобының гастрольдерінде қолдау көрсетіп, Блэкпулдің Crackousrockanroll тобының жетекші әншісі болғаннан кейін, 19 жасында Зенон Еуропаны көшеде өнер көрсетуші ретінде аралап, сиқыр, от жеу және жұлдыз жорамалдықпен табысын арттырды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол жазғы маусымдарда және комедиялық клубтарда өнер көрсете бастады. Ол Германия, Гибралтар, Бенбекула, Хорватия, Босния, Сербия, Белиз, Аргентина, Фолкленд және Ассенсия аралдарында, сондай-ақ HMS Invincible әскери кемесінде британдық, БҰҰ және АҚШ әскерлері үшін гастрольдік қойылымдар ұйымдастырды. Зенон сексенінші жылдардың басынан бері әлем бойынша корпоративтік шараларда өнер көрсетіп, жүргізіп келеді, соңғы кезде Эдинбург, Брайтон, Лондон, Дублин, Корк, Аделаида, Мельбурн, Брисбен және Окленд сияқты халықаралық өнер және Фриндж фестивальдерінде қонақ ретінде де, өзінің жеке қойылымдарымен – «Алакөздік трюктар», «Көшеден, жолға», «Жаңалыстар кабинеті», «Байланысқан сақиналар», «Пол Зенонның тозақ от клубы», «Lounge Wizard» және «Байланысқан сақиналар» көрсетті. 2003 жылдан бері ол «La Clique» жаңа үлгідегі шоуының тұрақты актерлік құрамының мүшесі және Оливье сыйлығын жеңіп алған рингмейстері, сондай-ақ оның «La Soiree» атты туынды өндірісінде де жұмыс істейді. 1980 жылдан бері Зенон теледидарда орындаушы, жүргізуші және сарапшы ретінде пайда болды, соның ішінде Корольдік командалық өнер көрсетілімі, Channel 4 және ITV арналарында төрт жеке бағдарлама, Channel 4-тің «Countdown» бағдарламасындағы «Сөздік бұрышының» тұрақты қонағы болды (бүгінгі күнге дейін шамамен 120 рет қатысты). Ол Алтын жұлдыз мәртебесіне ие Ішкі Сиқыр шеңберінің мүшесі. Ол үш кітаптың авторы. 2012 жылы Зенон культтік комикс суретшісі Винс Реймен бірлесіп, ойын карталарының арнайы жиынтығын жасады: Z Ray Deck, олардың «Bicycle» брендінің бөлігі ретінде Америка Құрама Штаттарының Ойын карталары компаниясы басып шығарды. Зенон тікелей эфирде TedX Salford, Centre for Inquiry, Goldsmiths, Лондон университеті, Ratio Conference Bulgaria сияқты шараларда сөз сөйледі, ал 2014 жылы Манчестерде QED конференциясын өткізді. Сиқыр және комедиядағы мансабымен қатар, Зенон актерлік өнерге де қатысты; BBC балалар телеарнасындағы «Трики бизнес» сериалындағы алғашқы рөлдерінен бөлек, ол қысқа фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады, сондай-ақ өзінің алғашқы бір актерлік драмасы «Байланысқан сақиналар» романын жазып, өндіріп, Брайтон және Эдинбург фестивальдерінде қойды, ол «The Edinburgh Evening News», «The List» және «FringeReview» басылымдарынан 5 жұлдызды рецензия алды. 2016 жылы Зенон Лондонның Джермин-стрит театрында «Байланысқан сақиналар» қойылымымен Вест-Эндтегі жеке өнерін көрсетті. 2015 жылы ол Лондондағы The Magic Circle бас кеңсесінде өткен салтанатта комедияға арналған Карлтон сыйлығымен марапатталды. 2017 жылы Опера үйінде Блэкпул сиқыршылар конвенциясының гала-шоуында Кен Доддтың өзі Полге Сэр Кен Додд комедиялық сыйлығын табыс етті.

Теледидар

Зенонның алғашқы теледидарлық өнер көрсетулері 1980 жылы «Fun Factory» (Granada) және 1986 жылы «New Faces of '86» (ITV) болды. 1990/1991 жылдары Зенон BBC балалар драмасы «Қиын іс» (Tricky Business) екі сериясында Микки рөлінде ойнады. 1992/1993 жылдары ол BBC One арнасында «Трюктер мен іздер» (Tricks n Tracks) бағдарламасын жүргізіп, сонымен қатар сиқыр кеңесшісі қызметін де атқарды. 1993 жылы Пол «Magic You Can Do» атты туындыны жазып, өндіріп, саудаға ұсынды. Ол 1996-1998 жылдар аралығында үш маусымға созылған ITV ойын-шоуы «Жаңылған үй» (Crazy Cottage) құрамында жазушы, өндіруші және идея авторы болды. 1998 жылы Зенонға Channel 4 арнасының «Comedy Lab» эпизоды «Пол Зенон – Трюктер жасау» (Paul Zenon – Turning Tricks) берілді, осының нәтижесінде 1999 жылы оның алғашқы жеке бір сағаттық «Көшедегі сиқыр» (Street Magic) арнайы бағдарламасы жарық көрді. Одан кейін бір-бірінен кейін «Пол Зенонның қиын Рождествосы» (Paul Zenon's Tricky Christmas, C4, 1999), «Пол Зенонның сыйлықтары мен қулықтары» (Paul Zenon's Trick or Treat, C4, Прагада түсірілген, 2000) және «Пол Зенонмен ақ сиқыр» (White Magic with Paul Zenon, ITV1, Лапландияда түсірілген, 2003) сияқты арнайы бағдарламалар жарық көрді, онда ол сценарийші, жүргізуші және атқарушы продюсер ретінде жұмыс істеді. 2005 жылы ол ITV арнасында көрсетілген жасырын камерамен түсірілген «Пол Зенонның кек алу жасағы» (Paul Zenon's Revenge Squad) атты арнайы бағдарламаның сценарийін жазып, жүргізіп, атқарушы продюсерлік қызметін атқарды. 2004 жылдан бері ол Channel 4 арнасының «Сөздік бұрышы» (Dictionary Corner) бағдарламасына тұрақты қатысушы, сондай-ақ «The One Show» (BBC1), «The Culture Show» (BBC2), «The Story of Light Entertainment» (BBC2), «Magic» (BBC2), «Surviving D Day» (Discovery), «Crafty Tricks of War» (BBC2), «The Gadget Show» (C5), «The Big Stage» (C5), «It Shouldn't Happen to a TV Performer» (ITV1), «50 Greatest Magic Tricks», «Duck Quacks Don't Echo» (Sky1), «When Magic Goes Horribly Wrong» (C5), BBC News және «Mysteries at the Museum» (Travel Channel) бағдарламаларында да пайда болды.

Қайырымдылық

Ол The Wonderbus-тің негізін қалаушы, ол егде жастағы адамдарды үйлер мен қорғалған тұрғын үйлерден алып, тікелей ойын-сауық пен шараларды тамашалауға шығарады. 2008 жылдың жазында Лондондағы комедиялық клубта комедиант Стюарт Лидің қатысуымен өткен алғашқы қайырымдылық концертінен кейін, ол британдық театрларды комедианттар Гарри Хилл мен Ли Макпен бірге ұйымға қаражат жинау мақсатында гастрольдеді. 2009 жылы ол Лондон Палладиумында Дара О’Брайен, Шон Лок, Ли Мак және Дейв Спайки қатысқан қайырымдылық шоуын ұйымдастырып, жүргізді.

Скептицизм

Карьерасының басында Зенон болжаушы болып жұмыс істеді, содан бері паранормальды және табиғаттан тыс құбылыстарға қатысты ұзақ жылдардан бері скептик болып келеді. 2011 жылы ол Daily Mail газетінде психик Сали Морганның тыңдаушылары туралы ақпаратты құлаққап арқылы алуы мүмкін екенін айтқан мақала жазды. Бұл оқиғадан кейін көптеген адамдар радиостанцияға қоңырау шалып, Морганның Дублиндегі Гранд Канал театрындағы қойылымы кезінде, театр жарықтандыру бөлімінен естіген сөздерін қайталап айтқандарын мәлімдеді. Мақала жарияланғаннан кейін Зенон Морганның театр сахнасынан шығып, құлаққап шешіп алып жатқан видеосын көрді. Ол бұл жайтты This Morning (ITV1) телеарнасының тікелей эфирінде жариялады. Содан кейін Морган Facebook парақшасында былай деп мәлімдеді: «Мен құлаққап киемін және кие беремін. Бұл әдеттегі жағдай және маған сахналық режиссерден нұсқаулар мен белгілер алуға мүмкіндік береді. Нақты айтқанда, құлаққап арқылы сахналық режиссерден басқа ешқандай ақпарат алған емеспін». Морган «өзінің беделіне ауыр зиян келгені, сондай-ақ ренжігені, қиналғаны және ұялғаны» себептерін келтіре отырып, Associated Newspapers компаниясына шағымданып, олардың бірнеше мақалаларында жасаған айыптаулары үшін өтемақы талап етті. Daily Mail соңында келісім шарты бойынша аз сомада төлем жасауға келісіп, тыңдаушылар туралы ақпаратты алу үшін құлаққап қолданылған деген айыптаманы қайтарып алды. Зенон әлі де өзін психик деп дәріптегендердің ашық сыншысы болып табылады, әсіресе қабірден келген хабарларды алу туралы мәлімдемелерге қатысты. Ол Эдинбург скептиктері, Пабтағы скептиктер (әртүрлі), Сұраныс орталығы (Лондон), Голдсмитс, Лондон университеті және Болгариядағы Ratio конференциясы сияқты тікелей іс-шараларда, сондай-ақ көптеген радио және теледидар бағдарламаларында осы тақырыптағы көптеген пікірталастарға қатысты. 2014 жылдың сәуір айында ол Манчестерде QED конференциясын ұйымдастырды, сонымен қатар ашылу фильмінің авторы және түсіріліміне қатысты.