Кіріспе

Америкалық сиқыршы және актер (1946–2018)

Ричард Джей Поташ (26 маусым 1946 – 24 қараша 2018) Қол шеберлігімен қатар, карта трюктері, карта тастау, есте сақтау қабілеттері және сахналық сөздерімен танымал болды. Ол сондай-ақ сиқыр және оның тарихы туралы көп жазды. Оның актерлік жұмыстарына "Престиж", "Испан тұтқыны", "Таңқыр адамдар", "Жауын-кернеу", "Бұғыл түндер", "Ертең ешқашан келмейді", "Жүректердің сыны", "Мемлекет және басты", "Ойын үйі" және "Магнолия" фильмдері, сондай-ақ HBO телесериалы "Deadwood" кірді. 2015 жылы ол PBS арнасының "American Masters" бағдарламасындағы бір бөлімнің тақырыбы болды – бұл сериалда көрсетілген жалғыз сиқыршы.

Ерте өмір

Джей Нью-Йорктың Бруклин ауданында Ширли (Катц) мен Сэмюэл Поташтың ұлы болып дүниеге келді. Ол ата-анасы туралы көпшілік алдында жиі айтпады, бірақ бір оқиғамен бөлісті: "Әкем шашын Brylcreem майымен майлап, тістерін Colgate тіс пастасымен тазалатын", - деп еске алды Джей. "Тіс пастасын дәрі-дәрмек шкафында, ал Brylcreem-ді шамамен тридцат сантиметр қашықтықтағы шкафта сақтап жүрді. Бір күні, мен он жаста болғанда, олардың орнын ауыстырып қойдым. Әкем туралы білуіңіз керек – ол тістерін Brylcreem-мен тазалағаннан кейін, тіс пастасын шашына жақты." Джейдің әкесі Макс Кац, аттестатталған бухгалтер және әуесқой фокусник болған, ол Джейді фокус өнерімен таныстырған.

Сиқыршы

Джей алғаш рет 1953 жылы жеті жасында «Time for Pets» телебағдарламасында өнер көрсетіп, көпшілік назарына ілікті. Ол телеарнада толыққанды әдемі әрекеттер көрсеткен ең жас фокусник, комедиялық клубтарда өнер көрсеткен алғашқы фокусник және, мүмкін, рок-н-ролл тобының алдында өнер көрсеткен тұңғыш фокусник. 1960 жылдары Нью-Йорктегі «Электр циркінде» ол Айк пен Тина Тернер және ЛСД туралы лекция оқыған Тимоти Лиримен бірге өнер көрсетті. Ол фокус өнерін ұнататын адамдар арасында тез танымал болды және тіпті әріптестерін де таңдандыратын қолдарымен жасаған әдемі әрекеттерімен көзге түсті. 1993 жылы «Нью-Йоркер» журналында Марк Сингер драматург Дэвид Мамет пен театр режиссері Грегори Мошерден алған келесі оқиғаны баяндады:

blockquote|Бірнеше жыл бұрын, Чикагодағы «Ритц Карлтон» қонақүйінің барында, [Джей] карталардың қомақтысымен фокус көрсетіп жатқанда, Мамет пен Мошердің досы, қонақүйдің тамақ және сусын қызметінің директоры Христ Ногулич та қатысты. Жиырма минуттық сенімсіздік пен керемет манипуляциялардан кейін Джей карталарды бардың үстеліне жайып, Ногуличтен нақты бір картаға назар аударуын, бірақ оны жасыруын сұрады. Содан кейін Джей карталарды төмен қаратып жинап, араластырып, екі қапқа бөліп, Ногуличтен біреуін көрсетіп, картасын атауын сұрады. «Үштік клубы», - деді Ногулич, содан кейін оған үстіңгі картаны ашуды бұйырды. Ол үштік клубын ашты. Мошер, бұл пассивті-агрессивті әрекет ретінде түсіндірілуі мүмкін, тыныш дауыспен: «Рикки, сен білесің бе, мен де бір картаға ойландым», - деп жариялады. Ұзақ үнсіздіктен кейін Джей: «Қызық екен, Грегори, бірақ мен мұны бір уақытта бір адам үшін ғана жасаймын», - деді. Мошер жалғастырды: «Жарайды, Рикки, мен шын мәнінде бір карта туралы ойлап едім». Джей тоқтап, қас қабаттап, Мошерге қарап: «Бұл процедурадағы ерекше өзгеріс», - деді. Ұзақ үнсіздік. «Жарайды, қандай карта?» «Қосарлы қағаз». Джей бас иіп, екінші қапқа ым жасады, және Мошер оның үстіңгі картасын ашты. Қосарлы қағаз. Ұсақ пікір-дау болды. Алғашқы маусымның соңында ол сериалдан кетіп қалды.

Консультант

Сиқыр, құмар ойындары, алаяқтықтар және ерекше ойын-сауық саласындағы сарапшы ретінде Джей көп жылдар бойы Голливуд жобаларында кеңесші болды, бұл Франсис Форд Копполаның Калеб Дешанельдің "Қашқыш суретші" фильмінің өндірісіндегі жұмысымен басталды. Оның ерте жұмыстарының ішінде Роберт Редфордқа "The Natural" фильмі үшін монеталарды қалай қолдануды үйрету және Дуглас Трамбуллдың "Showscan" жобасы – "New Magic" (1983) бойынша жұмыс істеу болды. 1990 жылдардың басында Джей мен Майкл Вебер "Арканды білімді қажеттілікке қарай ұсыну" қағидасымен кино, теледидар және сахналық өндірістерге қызмет ететін "Алаялық тәжірибелер" фирмасын құрды. Олар кең тарихи білімі мен шығармашылық ойлау қабілетін пайдалана отырып, өндіріс кезінде туындаған нақты мәселелерге таңғаларлық практикалық шешімдер тапты. Көптеген жетістіктерінің ішінде "Форрест Гамп" фильмінде Гари Синистің аяқтарын "сиқырлы түрде" жасыратын мүгедектер арбасын, "Конго" фильміндегі горилла қолданған "өзінен-өзі ішетін" стаканды және "Америкадағы періштелер: Перестройка" Бродвей қойылымы үшін "адам жарық баспалдағының басына көтеріліп, ауада жоғалып кететін" иллюзияны жасады. Олар сонымен қатар "Престиж", "Иллюзионист", "Sneakers", "Leap of Faith", "Wolf", "Ата-аналар тұзағы", "Мен қиындықтарды жақсы көремін", "Ұлы Бак Говард", "Жүректі бұзушылар" және "Океанның он үштігі" сияқты жобалармен де жұмыс істеді. Бұған қоса, ол Калифорния штатының Калвер қаласындағы Мулхолланд сиқыр кітапханасы, Одақтас өнерлер және Юра технологиясы мұражайлары сияқты кітапханалар мен мұражайлардың коллекцияларымен де жұмыс істеді.

Құжаттық фильм

Джей – «Алдамшы практика: Рикки Джейдің құпиялары мен ұстаздары» деректі фильмінің негізгі тақырыбы.

Өлім

2018 жылы 24 қарашада 72 жасында дүние салды. Оның адвокаты Стэн Коулман оның қазасын растады, бірақ толыққанды мәліметтер бірден жарияланбады. Кейіннен баспасөз құралдары Джей табиғи себептерден қайтыс болғанын хабарлады.