Рой Роджерс: Каубойлар Королінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық әнші және актер (1911–1998)

Рой Роджерс (нағыз аты Леонард Франклин Слай; 5 қараша 1911 – 6 шілде 1998), «Ковбойлардың патшасы» деген лақап атымен танымал, американдық әнші, актер, тележүргізуші және родео шебері болған. Өзінің нағыз атымен жұмыс істеген алғашқы кезеңінде, бірінші кезекте «Sons of the Pioneers» тобының негізін қалаушы ретінде, содан кейін актер болып жұмыс істегеннен кейін, қайта брендтелген Роджерс өз заманының ең танымал және сүйікті Батыс жұлдызына айналды. Ол шамамен 90 фильмде, сондай-ақ тоғыз жылға созылған, өзінің атымен аталған радио бағдарламасының көптеген эпизодтарында ойнады. 1951-1957 жылдары «Рой Роджерс Шоу» телесериалын жүргізді. Көптеген туындыларында ол әйелі Дейл Эванс, «Алтын паломино» тұқымды «Триггер» және «Герман овчаркасы» тұқымды «Буллет» атты жануарларымен бірге түсті. Роджерс ең әйгілі «Happy Trails» әнімен де есте қалады. Оның алғашқы рөлдері әнші-ковбой Джин Отридің фильмдеріндегі атаусыз рөлдер болды. Оның қойылымдарында көбінесе Пэт Брэди, Энди Девайн, Джордж «Габби» Хейс немесе Смайли Бернетт сияқты серіктестер болды. Роджерс – Кантри музыкасының Даңқ залына екі рет енген жалғыз әнші. Боб Хоуп, Микки Руни және Тони Мартинмен бірге ол Голливудтың Даңқ аллеясында төрт жұлдызға ие болды; соңғысы жоғарыда аталған топтың құрметіне арналған. Өмірінің соңғы жылдарында ол өзінің атын «Roy Rogers Restaurants» желісіне берді.

Ерте өмір

Роджерс Леонард Франклин Слай, Мати (қыз есімі Уомэк) мен Эндрю "Энди" Слайдың ұлы ретінде Цинциннатиде, Огайо штатында дүниеге келді. Отбасы 2-ші көшедегі үйлердің бірінде тұрды, сол жерде кейін Риверфронт стадионы салынды. (Роджерс кейіннен екінші базада туылғанымды айтқанмын деп әзілдеді.) 1931 жылдың қыркүйегінде Лен канадалық Боб Ноланды жұмысқа алды, ол Лос-Анджелес Herald Examiner газетіндегі топтың хабарламасына жауап берді, онда «Ескі уақытты еске түсіретін әнші, саяхаттауға. Тенорды қалаймыз» делінген. Нолан топта қысқа ғана уақыт болды, бірақ Лен онымен байланыста болды. Ноланның орнын Тим Спенсер басты. 1932 жылдың көктемінде Лен, Спенсер және тағы бір әнші Сламбер Николс Роки Маунтайнерлер тобынан шығып, үштік құрды, бірақ ол көп ұзамай тарап кетті. Сол жылы Лен мен Спенсер Халықаралық ковбойлар және О Бар О Ковбойлар сияқты бірнеше қысқа мерзімді топтарда болды. Спенсер музыкадан демалу үшін O Bar O Cowboys тобынан кеткен кезде, Лен Лос-Анджелестегі жергілікті радиостансада танымал болған Джек ЛеФевр және оның Техас заңгерлеріне қосылды. 1933 жылдың басында Лен, Нолан және Спенсер «Пионерлер триосын» құрды, Слай гитарада, Нолан бас-гитарада, ал Спенсер жетекші вокал ретінде өнер көрсетті. Олар бірнеше апта бойы дауыстарын үйлестіріп, әндерін жаттықтырды. Осы уақыт ішінде Лен радио әншілер тобымен жұмысын жалғастырды, ал Спенсер мен Нолан үштік үшін әндер жаза бастады.

Кино мансабы

1935 жылы алғашқы фильмге түскеннен бастап Лен батыс фильмдерінде тұрақты жұмыс істеді, соның ішінде Джин Отри фильмінде Леонард Слай ретінде жарнамаланған әнші ковбой рөлінде де ойнады. 1938 жылы Отри өз жұмысына көбірек ақша талап етті, сондықтан жаңа әнші-ковбойды іздеу үшін конкурс ұйымдастырылды (оны аз төлеуге болатын). Көптеген әншілер бұл жұмысқа үміттенеді, соның ішінде батыс фильмдерінде ерте кезде пайда болған Фелпс ағайындыларының Вилли Фелпс. Лен конкурста жеңіп, «Republic Pictures» компаниясы оған «Roy Rogers» сахналық есімін берді, батысқа сай «Roy» есімін және танымал батыс комедиялық әртісі Уилл Роджерстің тегін біріктірді. Ол «Батыс жұлдыздары астында» фильмінде басты рөлді сомдады. Ол елдің сүйікті әнші-ковбойы ретінде Аутримен бәсекелесті. Өзінің фильмдерінен бөлек, ол Джон Уэйннің «Қараңғы команда» (1940) классикалық фильмінде қосалқы рөл ойнады, онда оның болашақ серігі Джордж «Габби» Хейз де болды. Ол кассалық табысқа ие болды. Басқа жұлдыздардан айырмашылығы, оның басты рөлдерінің көпшілігі оған Аутри сияқты өз есімімен кейіпкерді сомдауға мүмкіндік берді. «Motion Picture Herald» журналының «Ең көп ақша тапқан он батыс жұлдызы» сауалнамасында Роджерс 1939 жылдан 1954 жылға дейін 16 жыл қатарынан тізімге енді, 1943 жылдан 1954 жылға дейін бірінші орынды иеленді, сауалнама тоқтағанға дейін. Ол 1938 жылдан 1955 жылға дейін «BoxOffice» журналының сауалнамасында да қатысты, 1943 жылдан 1952 жылға дейін бірінші орынды сақтап тұрды. Соңғы үш жылда ол Рэндольф Скотттан кейін екінші орынды иеленді. Бұл екі сауалнама сериал жұлдыздарының танымалдығын көрсетеді, бірақ Роджерс 1945 және 1946 жылдары барлық фильмдердің ең көп ақша тапқан он жұлдызының сауалнамасында да көзге түсті. Роджерс өзінің фильмдері мен телешоулары арқылы көптеген балалардың кумиріне айналды. Соғыстан кейінгі фильмдерінің көпшілігі басқа B-класты батыс фильмдері қара-ақ түсті кезеңде «Trucolor» форматында түсірілді. Кейбір фильмдерінде ол жануарлар туралы оқиғаларға қатысты, онда оның аты Триггер камерадан кейін біраз уақыт өздігінен жүретін. Роджерстің фильмдерінен және оның көпшілік алдындағы өнер көрсетулерінен түскен ақша «Republic Pictures» компаниясына түсті, ол 1940 жылғы келісімшартқа өзінің бейнесін, даусын және атын тауар ретінде пайдалану құқығын қосты. Рой Роджерстің әрекеттік фигуралары, ковбойлық оқиғалар романдары мен ойын жиынтықтары, сондай-ақ комикс, Гейлорд Дю Бойс жазған «Dell Comics» комикс кітаптар сериясы («Roy Rogers Comics») және әртүрлі маркетингтік табыстар пайда болды. Роджерс өзінің атына жазылған заттар саны бойынша Уолт Диснейден кейін екінші орынды иеленді. «The Sons of the Pioneers» тобы танымалдылығын сақтап, Роджерс топты құрған кезден бастап, зейнеткерлікке шыққан немесе қайтыс болған мүшелерді алмастыра отырып, өнер көрсетуді тоқтатқан жоқ (барлық бастапқы мүшелер қайтыс болды). Ол енді белсенді мүшесі болмаса да, олар жиі оның қосалқы тобы ретінде кино, радио және теледидарда пайда болды, ол кейде олармен өлімге дейін өнер көрсетті. Ол Дейл Эванспен 1944 жылы бірге фильмге түскен кезде танысты. Олар бала асырап алуды жақтады және балаларға көмектесетін қайырымдылық ұйымдарын құрды. Олар бірнеше баланы асырап алды. Олар некеде мәсіхші болып өмір сүрді. 1949 жылдан бастап олар Луис Эванс кіші құрған «Голливуд христиан тобының» мүшелері болды, ол «Bel Air Church» шіркеуінің ұйымдастырушы пасторы болды. Топ Хенриетта Мёрстің үйінде, кейіннен Эванс пен Коллин Таунсендтің үйінде кездесті. Билли Грэм мен Джейн Расселл де осы топқа қатысты. 1956 жылы «Голливуд христиан тобы» «Bel Air Church» шіркеуіне айналды. Кейіннен олар өздері тұратын Калифорния штатының «Apple Valley» қаласында үйсіз және мүгедек балаларға көмектесу үшін жасаған еңбегін мойындау үшін көшелерге, автокөлік жолдарына және қоғамдық ғимараттарға олардың есімдері берілді. Роджерс сондай-ақ белсенді масон және Шрайнер болды және олардың қайырымдылық ұйымдарын қолдағандығы үшін белгілі болды. Роджерс пен Эванстың әйгілі «Happy Trails» әнін Эванс жазған; олар оны телешоуды аяқтау үшін дуэт ретінде орындады. 1962 жылдың күзінде олар «ABC» телеарнасында көрсетілген «The Roy Rogers and Dale Evans Show» атты комедиялық батыс түрлерін ұсынды. Ол үш айдан кейін тоқтатылды, «CBS» телеарнасындағы Джеки Глисон шоуының рейтингісінде жеңілді. Роджерс басқа да танымал телешоуларда көптеген эпизодтарда өзін-өзі сомдады немесе басқа ковбой кейіпкерлерін ойнады, мысалы, «Ғажайып әйел» сериалының «The Bushwackers» атты эпизодында. Роджерс өзінің өндіріс компаниясына ие болды, ол өзінің сериалдарын өндірді. Ол басқа жобаларды да түсірді, соның ішінде 1955–1956 жылдары «CBS» телеарнасында көрсетілген «Brave Eagle» батыс сериалын, онда Кит Ларсен бейбітшіл шейен басшысының рөлін, Ким Винона – оның сүйіктісі «Morning Star» рөлін, ал хопи үндісі Энтони Нумкена – «Brave Eagle»-дың асырап алған ұлы «Keena» рөлін сомдады. 1968 жылы Роджерс өзінің атын «Marriott Corporation» компаниясына берді, ол өз «Hot Shoppes» мейрамханаларын «Roy Rogers Restaurants» мейрамханаларына айналдырды, ол бұл іске басқаша қатыспады. Роджерс 1970 жылы Эванспен бірге «Texas Tech University» университетінде өткен «Intercollegiate Rodeo» жарысына қатысу үшін «Lubbock» қаласына оралды. 1975 жылы оның соңғы фильмі «Macintosh and T. J.» «Lubbock» қаласынан 90 шақырым қашықтықтағы «King County» округіндегі «6666 Ranch» ранчосында түсірілді, сондай-ақ «Kent County» округіндегі «O Bar O Ranch» ранчосының жанында түсірілді.

From his first film appearance in 1935, Len worked steadily in Western films, including a large supporting role as a singing cowboy while still billed as Leonard Slye in a Gene Autry movie. In 1938, Autry demanded more money for his work, so there was a competition for a new singing cowboy (that they could pay less). Many singers sought the job, including Willie Phelps of the Phelps brothers, who appeared in early Western movies. Len ended up winning the contest and was given the stage name Roy Rogers by Republic Pictures, suggesting the western sounding name Roy and combining it with the surname of the popular western comic entertainer Will Rogers. He was assigned the leading role in Under Western Stars. He became a matinee idol, a competitor with Autry as the nation's favorite singing cowboy. In addition to his own movies, he played a supporting role in the John Wayne classic Dark Command (1940), which also featured one of his future sidekicks, George "Gabby" Hayes. He became a major box office attraction. Unlike other stars, the vast majority of his leading roles allowed him to play a character with his own name, in the manner of Autry. In the Motion Picture Herald Top Ten Money Making Western Stars poll, Rogers was listed for 16 consecutive years, from 1939 to 1954, holding first place from 1943 to 1954 until the poll ceased. He appeared in the similar BoxOffice poll from 1938 to 1955, holding first place from 1943 to 1952. In the final three years of that poll, he was second only to Randolph Scott. These two polls are only an indication of the popularity of series stars, but Rogers also appeared in the Top Ten Money Making Stars Poll of all films in 1945 and 1946. Rogers was an idol for many children through his films and television shows. Most of his postwar films were in Trucolor during an era when almost all other B westerns were black and white. Some of his movies would segue into animal adventures, in which his horse, Trigger, would go off on his own for a while with the camera following him. With money from Rogers's films and from his public appearances going to Republic Pictures, he brought a clause into his 1940 contract with the studio where he would have the right to his likeness, voice, and name for merchandising. There were Roy Rogers action figures, cowboy adventure novels, and playsets, as well as a comic strip, a long lived Dell Comics comic book series (Roy Rogers Comics) written by Gaylord Du Bois, and a variety of marketing successes. Rogers was second only to Walt Disney in the number of items featuring his name. The Sons of the Pioneers continued their popularity and have not stopped performing from the time Rogers started the group, replacing members as they retired or died (all original members are dead). Although he was no longer an active member, they often appeared as his backup group in films, radio, and television, and he would occasionally appear with them in performances up until his death. He met Dale Evans in 1944 when they were cast in a film together. They were well known as advocates for adoption and as founders and operators of children's charities. They adopted several children. Both were outspoken Christians throughout their marriage. Beginning in 1949, they were part of the Hollywood Christian Group, founded by their friend, Louis Evans Jr., the organizing pastor of Bel Air Church. The group met in Henrietta Mears's home and later in the home of Evans and Colleen Townsend, after their marriage. Billy Graham and Jane Russell were also part of this group. In 1956, the Hollywood Christian Group became Bel Air Church. In Apple Valley, California, where they later made their home, streets, highways, and civic buildings have been named after them in recognition of their efforts on behalf of homeless and handicapped children. Rogers was also an active Freemason and a Shriner and was noted for his support of their charities. Rogers and Evans' famous theme song, "Happy Trails", was written by Evans; they sang it as a duet to sign off their television show. In fall 1962, they cohosted a comedy Western variety program, The Roy Rogers and Dale Evans Show, aired on ABC. It was cancelled after three months, losing in the ratings to The Jackie Gleason Show on CBS. Rogers also made numerous cameo appearances on other popular television shows, starring as himself or other cowboy type characters, such as in an episode of Wonder Woman called "The Bushwackers". Rogers owned a Hollywood production company, which produced his own series. It also filmed other undertakings, including the 1955–1956 CBS Western series Brave Eagle, starring Keith Larsen as a young, peaceful Cheyenne chief, Kim Winona as Morning Star, his romantic interest, and the Hopi Indian Anthony Numkena as Keena, Brave Eagle's foster son. In 1968, Rogers licensed his name to the Marriott Corporation, which converted its Hot Shoppes restaurants into Roy Rogers Restaurants, with which he otherwise had no involvement. Rogers returned to Lubbock in 1970 to headline the Texas Tech University Intercollegiate Rodeo with Evans. In 1975, his last motion picture, Macintosh and T. J. was filmed at the 6666 Ranch in King County, 90 miles east of Lubbock and near the O
Bar O Ranch in Kent County.

Жеке өмір

1932 жылы Калифорнияда туған паломино биесі "Алтын бұлт" деп аталды; Роджерс оны сатып алғанда, оны Триггер деп атады. Роджерс сондай-ақ Триггайро есімді таза қанды жарыс жылқысына ие болды, ол мансабында 13 жарысты жеңіп, оның ішінде 1975 жылы Санта-Анита паркінде өткен Эль-Энчино жүлдесін ұтып алды. Роджерс 1933 жылдың маусымында О Бар О Каубойзбен гастрольде болды. Олар Нью-Мексико штатының Розуэлл қаласында өнер көрсетіп жатқанда, радиостанцияға қоңырау шалған Грейс Арлин Уилкинс Роджерске "Швейцариялық йодль" әнін орындаса, оған пирог пісіретінін уәде етті. Олар 1936 жылдың 11 маусымында Розуэллде неке қиды, алғашқы кездесулерінен бері хат алмасып тұрғаннан кейін. Роджерс 1944 жылы Дейл Эванспен бір фильмде түскен кезде танысты. Грейс қайтыс болғаннан кейін олар тез арада ғашық болды, ал Роджерс Чикаго стадионындағы родео кезінде оған үйлену ұсынысын жасады. Олар 1947 жылдың Жаңа жыл қарсаңында Оклахома штатының Дэвис қаласындағы Flying L Ranch-та үйленді, онда олар бірнеше ай бұрын "Оклахомадағы үй" фильмін түсірген болатын. Олар бір бала сүйіп, тағы төртеуін асырап алды: Даун синдромымен туған Робин Элизабет, екі жасқа толмай тұрып, қызылшаның салдарынан қайтыс болды; үш асырап алынған қыз – Мими, Доди және Дебби; және бір асырап алынған ұл – Сэнди. Эванс қызы Робиннің өлімі туралы "Білуші періште" кітабында жазды. Роджерс пен Эванс оның өліміне дейін бірге өмір сүрді. 1955 жылы Роджерс пен Эванс Калифорния штатының Чатсворт қаласына жақын орналасқан 168 акр (68 га) жерді, оның ішінде төбедегі ранчо үйін сатып алды және оны 300 акрға (121 га) дейін кеңейтті. 1964 жылы қызы Дебби шіркеу автобусының апатында қаза тапқаннан кейін, олар Калифорния штатының Apple Valley қаласындағы 67 акр (27 га) жерді алып жатқан Double R Bar Ranch-ына көшіп кетті. Роджерс масондық ұйымның мүшесі және Голливуд (Калифорния) ложасының №355, Лос-Анджелестің Шотландтық ритуалдық аймағы және Әл-Малаика ғибадатханасының мүшесі болды. Ол сонымен қатар ұшқыш және Cessna Bobcat ұшағының иесі болды. Роджерс 1964 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Барри Голдуотерді қолдады.

Өлім

Роджерс 1998 жылғы 6 шілдеде 86 жасында Калифорния штатының Apple Valley қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол Apple Valley-дегі Sunset Hills Memorial Park-та жерленді, ал үш жылдан кейін оның әйелі Дейл Эванс та сонда жерленді.

Құрмет пен марапаттар

1960 жылдың 8 ақпанында Роджерс Голливудтың Даңқ аллеясында үш жұлдызбен құрметтелді: 1752 Вайн-стриттегі «Кинофильмдер» үшін, 1620 Вайн-стриттегі «Телевизия» үшін және 1733 Вайн-стриттегі «Радио» үшін. 1983 жылы ол «Алтын бота» сыйлығымен марапатталды, ал 1996 жылы «Алтын ботаның негіс қалаушысы» сыйлығын алды. Роджерс Арканзас штатының құрметін алды, сол штаттың губернаторы оны «Арканзас саяхатшысы» сертификатымен марапаттады. Роджерс екі рет Кантри музыкасының Даңқ залына сайланды, алғаш рет 1980 жылы «Sons of the Pioneers» тобының мүшесі ретінде, ал 1988 жылы жеке орындаушы ретінде. 2018 жылы ол Ұлттық көпмәдениетті Батыс мұражайының мүшесі атанды. 2022 жылдың тамызына дейін ол Кантри музыкасының Даңқ залына екі рет сайланған жалғыз адам еді. 2001 жылы Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласындағы «Жұлдыздар аллеясында» оған және Дейл Эвансқа арналған «Алтын пальма» жұлдызы ашылды. Роджерстің мәдени әсері көптеген әндерде көрінеді, оның ішінде Лайл Ловетттің «Егер мен қайыққа ие болсам», Элтон Джонның 1973 жылғы «Goodbye Yellow Brick Road» альбомындағы «Рой Роджерс» және Тоби Киттің «Каубой болсам» әндері бар. Роджерс өзі Рэнди Трэвистің «Heroes and Friends» әнінің музыкалық видеосына түсті. Роджерс көптеген фильмдерде еске алынады, соның ішінде «Die Hard» (1988) фильмінде Брюс Уиллис кейіпкері Джон Макклейн «Рой» деген лақап атын қолданып, «Шындығында, мен әрқашан Рой Роджерске көңілім бөлінетін» деген пікірін білдіреді. «American Dad!» телесериалында Роджер кейіпкері «Roy Rogers McFreely» атты эпизодта «Roy Rogers» лақап атын пайдаланады. «City Slickers» фильмінде Джек Паланс кейіпкері Керли «Tumbling Tumbleweeds» әнін орындайды, ал Билли Кристал кейіпкері Митч гармоникада сүйемелдейді.