Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиялық қосылыстың ашық ауада тұтанбалы болуға бейімділігі.
Tendency of a chemical compound to ignite in open air
Егер зат газдар үшін ауада немесе одан төмен температурада, ал сұйық және қатты заттар үшін ауамен жанасқаннан кейін 5 минут ішінде өздігінен тұтанатын болса, онда ол пирофорлы (пирофорлы, "от алып жүруші") деп аталады. Мысалдарға органолитий қосылыстары және триэтилборан жатады. Пирофорлы материалдар көбінесе сумен де реакцияға түседі және сумен немесе ылғалды ауамен жанасқанда тұтанады. Оларды аргон немесе азот атмосферасында (кейбір ерекше жағдайларды қоспағанда) қауіпсіз түрде қолдануға болады. Пирофорлы материалдармен туындаған өрттерді сөндіру үшін D класындағы өрт сөндіргіштер пайдаланылады. Бұл ұғыммен байланысты гиперголия деген де бар, онда екі қосылыс араласқанда өздігінен тұтанады.
A substance is pyrophoric (from , pyrophoros, 'fire bearing') if it ignites spontaneously in air at or below (for gases) or within 5 minutes after coming into contact with air (for liquids and solids). Examples are organolithium compounds and triethylborane. Pyrophoric materials are often water reactive as well and will ignite when they contact water or humid air. They can be handled safely in atmospheres of argon or (with a few exceptions) nitrogen. Class D fire extinguishers are designated for use in fires involving pyrophoric materials. A related concept is hypergolicity, in which two compounds spontaneously ignite when mixed.
Қолданылуы
Металдардан ұшқын шығару кішкентай металл бөлшектерінің өзінен тұтану қасиетіне негізделеді, ал осы мақсат үшін өзінен тұтанатын қорытпалар жасалады. Практикалық қолданыстары: ферроцерийді пайдалана отырып, жаққыштардағы және түрлі ойыншықтардағы ұшқын шығару механизмдері; жаққышсыз отты тұтандыру үшін от тұтандыратын темірді пайдалану; атыс қаруларындағы кремнийлі механизм; және темір металдарды ұшқынмен сынау.
The creation of sparks from metals is based on the pyrophoricity of small metal particles, and pyrophoric alloys are made for this purpose. Practical applications include the sparking mechanisms in lighters and various toys, using ferrocerium; starting fires without matches, using a firesteel; the flintlock mechanism in firearms; and spark testing ferrous metals.
Қолдану
Кішкентай көлемдегі пирофорлы сұйықтықтар көбінесе политетрафторэтилен қабықталған қабырғалы шыны бөтелкелерде жеткізіледі. Үлкен көлемдер газ баллондарына ұқсас металл резервуарларда жеткізіледі, олар клапан тесігінен ине кіре алатындай етіп жасалған. Сұйықтықты ыдысынан алу үшін мұқият кептірілген және инертті газбен ауасы алынған шприц қолданылады. Пирофорлы қатты заттармен жұмыс істегенде зерттеушілер көбінесе инертті газбен тазартылған, герметикалық қолғап қорабын пайдаланады. Мұндай арнайы қолғап қораптарының құны жоғары және оларға арнайы және үнемі күтім қажет болғандықтан, көптеген пирофорлы қатты заттар ерітінділер түрінде немесе минералды майда немесе жеңіл көмірсутек еріткіштеріндегі дисперсиялар түрінде сатылады, бұл оларды зертхана атмосферасында қолдануға мүмкіндік береді, сонымен бірге оттегі мен ылғалдан қорғалған ортаны сақтайды. Литий-алюминий гидриді және натрий гидриді сияқты аз пирофорлы қатты заттарды қысқа мерзімге ауада қолдануға болады, бірақ материалды ыдысқа қайтарудан бұрын ыдыстарды инертті газбен тазарту қажет.
Small amounts of pyrophoric liquids are often supplied in a glass bottle with a polytetrafluoroethylene lined septum. Larger amounts are supplied in metal tanks similar to gas cylinders, designed so a needle can fit through the valve opening. A syringe, carefully dried and flushed of air with an inert gas, is used to extract the liquid from its container. When working with pyrophoric solids, researchers often employ a sealed glove box flushed with inert gas. Since these specialized glove boxes are expensive and require specialized and frequent maintenance, many pyrophoric solids are sold as solutions, or dispersions in mineral oil or lighter hydrocarbon solvents, so they can be handled in the atmosphere of the laboratory, while still maintaining an oxygen and moisture free environment. Mildly pyrophoric solids such as lithium aluminium hydride and sodium hydride can be handled in the air for brief periods of time, but the containers must be flushed with inert gas before the material is returned to the container for storage.