Кіріспе

Вирджиния колониясының отаршысы және Бейкон көтерілісінің жетекшісі.

Вирджиния колониясының губернаторы міндетін атқарушы, Бейконның туысы.

Натаниел Бейкон (3 қаңтар 1647 – 26 қазан 1676) – Вирджиния колониясына көшіп келген ағылшын саудагері және авантюрисі, ол губернатор кеңесінің мүшесі болды, бірақ кейін Бейкон көтерілісін басқарды. Көтеріліс қысқа мерзімге сәтті аяқталды, бірақ Бейконның дизентериядан қайтыс болғаннан кейін көтерілісшілердің күштері ыдырады.

Ерте өмір және білім

Бэкон 1647 жылдың 3 қаңтарында Англияның Суффолк графтығындағы Фристон-Холлде ықпалды жер иелері Томас Бэкон мен оның әйелі Элизабеттің (Кокфилд-Холл, Йоксфорд және оның әйелі Элизабеттің әкесі, сэр Роберт Бруктың қызы) отбасында дүниеге келді. Натаниел әкесінің жалғыз ұлы болды, оның бір толық қарындасы және әкесінің екінші әйелі Марта (Рид) арқылы туған жарты қарындасы болды. Оның анасы 1649 жылы, ол екі жаста болғанда қайтыс болды. Ол Кембридж университетінде білім алды, 1661 жылы Сент-Катарина колледжіне Fellow Commoner ретінде қабылданды. 1663-1664 жылдары ол атақты табиғаттанушы Джон Рей және оның шәкірттері Фрэнсис Уиллгби мен Филип Скиппонмен бірге Еуропаны (Германия, Италия, Швейцария, Франция, Нидерланды) аралап шықты. 1664 жылдың сәуір айының соңында Неапольде Рей мен Скиппон Сицилияға экспедицияларын жалғастыру үшін Мессинаға кемемен жол тартты, ал Уиллгби мен Бэконды солтүстікке Римге қайтаруға рұхсат етті. 1664 жылдың қараша айында ол Грейс Инн заң оқуына қабылданды. Натаниел Бенхолл графы, сэр Эдвард Дьюк (1604–1671) пен оның әйелі Эленор Пантонның қызы Элизабет Дьюкке үйленді, бұл әкесінің қарсылығына тікелей бағынбау ретінде қарастырылды. Натаниелдің басқа бір жас адамды мұрасынан алдады деген айыптамаларға байланысты Томас Бэкон ұлына 1800 фунт стерлинг сомасында ақша берді, содан кейін жас адам Атлантика арқылы эмиграцияға кетті. Вирджинияға келген соң Натаниел Бэкон Джеймс өзенінің жағасында екі шекаралық плантация сатып алды.

Вирджинияға көшіп келу

Оның туысы және атындасы Натаниел Бэкон белгілі отар көшбасшысы және губернатор Уильям Берклидің досы болғандықтан, Бэкон бастапқыда астанасы Джеймстаунға қоныстанды. 1675 жылға қарай Бэкон губернатор кеңесіне өзі тағайындалды. Берклидің әйелі, бұрынғы Франсис Кулпепер, Бэконның неке арқылы туысы болуы мүмкін.

Бэконның көтерілісі

1674 жылы "Виргиния көтерілісі" (кейін осылай аталды) толыққанды басталмас бұрын, Виргиния шекарасындағы кейбір еркін иеленушілер американдықтарды, тіпті келісім шартымен қорғалған жерлерде тұратын бейбіт тайпаларды да қуып шығуды немесе өлтіруді талап етті. Олар сондай-ақ губернатор Беркли үкіметіндегі сыбайлас жемқорлыққа наразылық білдірді, оны "өзгермейтін, адамдықтан шеттенген, әсіресе соғыс кезінде тиімсіз" деп сипаттады. Бэкон көтерілісінен бұрынғы Англо-Поухатан соғыстары үндістер мен виргиниялықтар арасындағы ерекше иерархиялық айырмашылықты және өзімшілдікті қалыптастырды, бұл Бэкон көтерілісі кезінде үндістерді бағындырудың негізін құрады. Сускеханноктар плантацияларға шабуыл жасап, Мэрилендте 60 және Виргинияда тағы 36 қоныс аударушыны өлтірді. Содан кейін басқа тайпалар да қосылып, қоныс аударушыларды өлтіріп, үйлер мен егістіктерді өртеп, Джеймс және Йорк өзендеріне дейін мал төбеледі. Жаңа Англиядағы Филипп патша соғысына ұқсас үлкен қақтығыстан қашып, Беркли шекара бойында бірнеше қорғаныс бекіністерін салуды және шекаралық қоныс аударушыларды қорғанысқа жиналуға шақырды. Шекаралық қоныс аударушылар бұл жоспарды қымбат әрі жеткіліксіз деп санады, сондай-ақ салық ставкаларының өсуіне сылтау болуы мүмкін деп күдіктенді. Тағы бір плантация Джеймс өзенінің сарқырамасының жанында, Шокоу-Крикте орналасқан және онда көп мал болды. Үндістер сол плантацияда Бэконның бақылаушысын өлтірді, ал Бэкон көп ұзамай көтерілісшілердің жетекшісі болды. Беркли Бэконға барлық үндістерге шабуыл жасауға әскери тапсырыс беруден бас тартқанда, Бэкон 400-500 адамнан тұратын өз күшін жинап, Джеймс өзені бойымен Дойг және Памунки тайпаларына шабуыл жасауға аттанды. Екеуі де колонистермен бейбіт қарым-қатынаста болған және шекаралық елді мекендерге шабуыл жасамағанмен, олардың өңделген жерлері құнды болды. Наурыз айында Беркли бұрынғы келісімдерге сәйкес жауынгер тайпалармен күресу үшін Памунки тайпасынан жауынгерлерді алуға тырысты. Памунки патшайымы Коккакоске 20 жыл бұрын осындай жағдайда олар берген күйеуінің және 100 жауынгерінің қазасын губернаторлар кеңесіне еске салды. Оның шағымын елемеді, керісінше одан көп жауынгерлерді талап етіп, оның орнына оншақты жауынгерді жеткізуге уәде алды. Беркли Бэконды тұтқындап, кеңестен шығарды, бірақ Бэконның адамдары оны тез босатып, Берклиді заң шығарушы сайлау өткізуге мәжбүр етті. Осы уақытта Бэконның адамдары Аждаһа батпағына қашқан Памункиге қарсы шабуылдарын жалғастырды. Достық Оконечилер Сускеханнок бекінісін басып алғанда, Бэконның күштері барлық олжаны талап етті, бірақ олар шайқасқа қатыспады. Содан кейін олар Оконечиге сатқындықпен шабуыл жасап, 100-400 еркек, әйелдер мен балаларды өлтірді. Бэконның заңсыз мәртебесіне қарамастан, Хенрико округінің сайлаушылары оны және оның ұстазы Джеймс Крузді жаңадан құрылған Бурджестер палатасына сайлады. Бұл орган бірқатар реформаларды қабылдады, губернатордың өкілеттіктерін шектеді және жерсіз еріктілерге сайлау құқығын қайтаруға мүмкіндік берді. Одан кейін барлаушылар тобы азық-түлік пен басқа да заттарды алу үшін, сондай-ақ үндістерді өлтіру және құлдыққа түсіру үшін шықты, бұл Глостер округінің азаматтарының наразылығын тудырды. Бэконның күштері Орта плантацияға (кейін Уильямсбург деп аталды) шегінді. 1676 жылдың 30 шілдесінде Бэкон және оның уақытша әскері Халық декларациясын жариялады. Бірнеше ай бойы соғыс болды, соның ішінде Бэконның одақтастары Потомак және Чесапик шығанағында Берклиді Акомакта басып алуға тырысты. Бэконның өзі Аждаһа батпағындағы Памункиге назар аударды; оның күштері 3 ат жүгін қолға түсірді, 45 үндіні құлдыққа түсірді және тағы да көп адамды өлтірді, бұл патшайым Коккакоскеге (ұлымен бірге қашып құтылған) губернатор кеңесінің мейіріміне жалбаруға мәжбүр етті. Беркли Шығыс жағалауда жалдамалы әскерін жинап, Бэконның теңіз одақтастарын тұтқындап, екі жетекшісін өлімге кесті. Содан кейін Бэконның күштері колонияның астанасына қарсы бұрылып, 1676 жылдың 19 қыркүйегінде Джеймстаунды өртеп жіберді. Патшалық флот эскадрильясы келгенге дейін Бэкон 1676 жылдың 26 қазанында дизентериядан қайтыс болды. Джон Инграм көтерілісшілердің басшылығына келгенімен, көтеріліс тез күйреп кетті. Губернатор Беркли билікке оралып, бірнеше көтерілісшілердің мүлкін тартып алып, ақырында жиырма үш адамды, көптегендерін сотсыз дарға асты.

Мұра

Соңғы тарихшылардың осы қақтығысқа қатысты пікірлеріне қарамастан, ертедегі Америка Құрама Штаттарының көптеген өкілдері, оның ішінде Томас Джефферсон, Бэконды патриот деп санап, Бэкон көтерілісін кейінгі Американ революциясына, тәждің билігіне қарсы күреске бастайтын алғышарт деп есептеді. Осы қақтығысты түсіну жиырмасыншы ғасырдағы естелік шараларында көрініс тапты, соның ішінде Колониялық Уильямсбургтегі ескерткіш терезесі және Вирджиния штатының Капитолийіндегі Вирджиния штатының делегаттар палатасындағы айқын тақташада. Онда Бэкон "1676 жылдың 26 қазанында өз құқықтарын қорғау кезінде қаза тапқан Вирджиния халқының ұлы патриот көшбасшысы" деп көрсетілген.