Кіріспе

Қолданыстағы бағдарламалық қамтамасыз етуге нақты мүмкіндік қосатын бағдарламалық компонент. Компьютерлік техникада плагин (plug-in, add-in, add-on, addon) – бұл компьютерлік бағдарламаға белгілі бір мүмкіндік қосатын бағдарламалық компонент. Бағдарлама плагиндерді қолдайтын болса, ол жекешелендіруге мүмкіндік береді. Тема немесе тері – бұл алдын ала дайындалған пакет, ол қосымша немесе өзгертілген графикалық элементтерді қамтиды және графикалық пайдаланушы интерфейсін (GUI) пайдалану арқылы қол жеткізіледі. Оны компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз етуге немесе операциялық жүйенің интерфейсіне (GUI) және терезе менеджерлеріне қолдану арқылы әртүрлі пайдаланушылардың мақсатына, тақырыбына немесе талғамына сәйкес көрінісі мен сезімін өзгертуге болады.

Механизм

Хост-қосымша плагин пайдалана алатын қызметтерді ұсынады, оның ішінде плагиндердің хост-қосымшада тіркелу әдісі және плагиндермен дерек алмасу протоколы бар. Плагиндер хост-қосымша ұсынатын қызметтерге тәуелді және көбінесе өздігінен жұмыс істемейді. Керісінше, хост-қосымша плагиндерден тәуелсіз жұмыс істейді, бұл пайдаланушыларға хост-қосымшаны өзгерту қажеттілігінсіз плагиндерді динамикалық түрде қосуға және жаңартуға мүмкіндік береді. Бағдарламашылар плагиндерді әдетте ортақ кітапханалар түрінде іске асырады, олар жұмыс істеу кезінде динамикалық түрде жүктеледі. HyperCard да ұқсас мүмкіндікті қолдады, бірақ көбінесе плагин кодын HyperCard құжаттарының (стактар деп аталады) ішіне кіріктіретін. Осылайша HyperCard стагі өзінің жеке бағдарламасына айналып, соңғы пайдаланушыларға қосымша орнату қадамдарысыз орындай алатын жеке тұтас бірлік ретінде таратылатын болды. Бағдарламалар плагиндерді Python немесе Lua сияқты сценарий тілінде жазылған қарапайым сценарий файлдарынан тұратын каталогты жүктеу арқылы да іске асыра алады.

Mozilla анықтамасы

Mozilla Foundation анықтамасында "қосымша", "кеңейту" және "қосылу" сөздері синоним емес. "Қосымша" Mozilla қолданбасының мүмкіндіктерін кеңейтетін кез келген нәрсені білдіре алады. Кеңейтулер – бұл ең көп таралған және ең қуатты болғанымен, қосымшалардың бір түрі ғана. Mozilla қолданбалары пакеттік менеджерлерге ұқсас, кеңейтулерді орнатуға, жаңартуға және басқаруға арналған ендірілген менеджерлермен бірге келеді. Алайда, "қосылу" термині NPAPI негізіндегі веб-мазмұн көрсету құралдарына ғана қатысты. Mozilla өнімдері үшін қосылуларды қолдануды тоқтатты. Бірақ UXP негізіндегі қолданбалар, мысалы, Pale Moon және Basilisk веб-браузерлері (NPAPI) қосылуларын қолдауды жалғастыруда.

Қосалқы өтінім

Көмекші қосымша – IrfanView немесе Adobe Reader сияқты, веб-браузер арқылы алынған мазмұнды көрсетуге арналған сыртқы бағдарлама. Плагиннен айырмашылығы, оның толық коды браузердің адрестік кеңістігіне қосылмайды, көмекші қосымша дербес жұмыс істейтін бағдарлама болып табылады. Веб-браузерлер файлдың медиа түрін, файл атауының қосымшасы арқылы анықтап, тиісті көмекші бағдарламаны таңдайды.

Тарих

1970 жылдардың ортасында EDT мәтін редакторы UNIVAC Series 90 эВМ үшін Unisys VS/9 операциялық жүйесінде жұмыс істеді. Ол редактордан бағдарламаны іске қосуға мүмкіндік берді, ол жадтағы өңдеу буферіне қол жеткізе алатын. Қосымша атқарылатын файл мәтінді қарап шығу және өзгерту үшін редакторды шақыра алады. Ватерлоо университетінің Фортран компиляторы осы мүмкіндікті Фортран бағдарламаларын интерактивті түрде компиляциялау үшін пайдаланды. 1987 жылы шыққан Apple Macintosh-тағы HyperCard және QuarkXPress – плагиндерді қолдайтын алғашқы жеке компьютерлік бағдарламалық құралдардың қатарында болды. 1988 жылы Silicon Beach Software Digital Darkroom және SuperPaint бағдарламаларына плагиндерді қосу мүмкіндігін енгізді.