Кіріспе

1842 жылы Британдық Канада мен АҚШ арасындағы шекараны шешу туралы келісім

1842 жылғы 9 тамызда қол қойылған Вебстер-Эшбертон келісім-шарты АҚШ пен Британдық Солтүстік Америка колониялары (кейіннен Канада болған аймақ) арасындағы бірнеше шекаралық мәселені шешкен келісім болды. Джон Тайлер президенттігі кезінде қол қойылған бұл келісім Арустук соғысын аяқтады. Келісімнің шарттарына мыналар кірді:

Мэн мен Нью-Брансуик шекарасының орналасуын анықтау, ол Арустук соғысының басты себебі болды; 1783 жылғы Париж шартында алғаш рет белгіленген Верхний көл мен Орман көлі арасындағы шекараны орнату; 1818 жылғы шартта белгіленген Рокки тауларына дейінгі батыс шекарадағы шекараның (49-шы параллельде) орналасуын қайта растау; экстрадицияға жататын жеті қылмыстың тізімін жасау; екі тараптың Ұлы көлдерді бірлесіп пайдалануы туралы келісім; ашық теңіздегі құл саудасын тоқтату туралы келісім. Сондай-ақ, келісім 1771-1773 жылдары жер зерттеушілер Джон Коллинз бен Томас Валентайн тас белгілермен көрсеткен Квебектің оңтүстік шекарасын ретроспективті түрде бекітті. Келісімде шекараның солтүстік ендігінің 45 градусында болуы көзделген, бірақ кейбір учаскелерде шекара параллельден шамамен жарты мильге жуық солтүстікке қарай жылжыған. Келісімге АҚШ Мемлекеттік хатшысы Дэниел Вебстер және британдық дипломат Александр Бэринг, 1-ші барон Эшбертон қол қойды.

Басқа мәселелер

Вебстер-Эшбёртон шартының 10-бабы экстрадицияға жататын жеті қылмысты атады: "кісі өлтіру, немесе кісі өлтіру ниетімен шабуыл жасау, немесе қарақшылық, немесе өрт қою, немесе тонау, немесе жалған құжат жасау, немесе жалған құжатты қолдану". Оған құлдардың көтерілісі немесе бүлікшілігі кірмейді. Сонымен қатар, АҚШ Канадаға жеткен шамамен 12 000 қашқан құлдың қайтарылуын немесе экстрадициясын талап етпеді. Ашық теңіздегі құл саудасын тоқтатуға келіскенмен, Вебстер мен Эшбёртон 1841 жылғы Кариб теңізіндегі "Креол" ісін қараудан бас тартты, ол кезде бұл мәселе даулы болған. 1841 жылдың қарашасында американдық бриг "Креолда" құлдар көтерілісі болды, ол жағалаудағы құл саудасының бір бөлігі еді, және кеме Нассауға мәжбүр болды. Багамдық билік органдары 1834 жылы Ұлыбритания өз колонияларында құлдықты жойғандықтан, Нассауда қалуды таңдаған 128 құлды азат етті. Бұған қоса, АҚШ-қа Месаби кенін қамтитын Миннесота-Канада шекарасының бойындағы 16 835 шаршы километр (6 500 шаршы миль) жер берілді. Вебстер-Эшбёртон шарты ратификацияланғаннан кейін көп ұзамай, Ожибве тайпалары Ла-Понт шарты бойынша Супериор көлінің оңтүстік жағалауындағы жерді АҚШ-қа берді. Алайда, халықаралық шартты ратификациялау туралы жаңалық жерді беру туралы келіссөздер жүргізіп жатқан тараптардың ешқайсысына жетпеді. Grand Portage тайпасы Ожибве келісім кеңесінен қатемен шығарылып қалды. Сонымен қатар, Grand Portage тайпасына Париж шартының мәліметтері туралы дұрыс хабарланбады; олар шекара Жоғары көлдің ортасынан Сент-Луис өзеніне дейін өтеді деп сенді, бұл Isle Royale және олардың тайпасын британдық аумаққа қойды. Париж шартында нақты түрде Isle Royale АҚШ территориясында екені көрсетілген. Осының салдарынан, 1844 жылы АҚШ пен Grand Portage тайпасы арасында Isle Royale келісімі Ла-Понт шартына қосымша ретінде қол қойылды, басқа Ожибве тайпалары да шартты қайта растады. Шарт бойынша он айлық келіссөздер Вашингтондағы Лафайетт алаңында орналасқан британдық өкілдігінің үйі – Ашбертон үйінде өтті. Бұл үй АҚШ-тың ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды. АҚШ-та даулы шартты танымал ету үшін Вебстер Бенджамин Франклин салған деген Мэн-Канада шекарасының картасын жариялады. Онда даулы аймақтардың көп бөлігі АҚШ-тың пайдасына шешілгені көрсетілген.