Кіріспе

Yes рок-тобының ағылшын бассисті Кристофер Рассел Эдвард Сквайр (4 наурыз 1948 – 27 маусым 2015) – ағылшын музыканты, әнші және ән жазушы, прогрессивті рок-тобы Yes-тің бассисті және қосымша вокалисі ретінде ең танымал. 1969 жылдан 2014 жылға дейінгі барлық студиялық альбомдарда ойнап, өмірінің соңына дейін топта қалған, ең ұзақ қызмет еткен негізгі мүше болды. 2017 жылы ол Yes тобының құрамында Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді. Сквайр ағылшын прогрессивті рок-топтарының ең басым бассистісі деп есептелді, оның өткір дыбысы және күрделі, мелодиялық бас партияларымен біргестіктері мен бассистердің келесі буындарына үлкен әсер етті. Оның есімі Rickenbacker 4001 (британдық үлгісі RM1999) атты өзінің танымал аспабымен байланысты. 1991 жылдан 2000 жылға дейін Rickenbacker оның құрметіне 4001CS атты шектеулі сериялы бас-гитара шығарды.

Ерте өмір

Сквайр 1948 жылдың 4 наурызында Лондонның солтүстік-батысындағы Кингсбери елді мекенінде Питер мен Джоан Сквайрдың отбасында дүниеге келді. Ол Кингсберидегі Сент-Эндрю шіркеуінің хорына, жақын жерде тұратын досы Эндрю Прайс Джекменмен бірге, сопрано ретінде қосылды. Хор Сент-Пол соборында өнер көрсету мүмкіндігіне ие болды. Олардың хормейстері Барри Роуз Сквайрға ерте ықпал етті. "Ол маған бір нәрседе ең жақсы болу үшін сол іске ұқыпты қарау қажет екенін түсіндірді". Ол мектептен үйге қайтар жолда гармоникада ойнайтын. 1964 жылы, жазғы демалысқа дейін соңғы күні, Сквайрдың мектеп директоры оны және досын шаштары тым ұзын болғандықтан сабақтан шеттетуге мәжбүр болды, оларға екі шиллинг және алты пенни шаш шалуға берілді. Бірақ олар үйге қайтып, енді мектепке оралмады. Полиция оған шашты кім шаптырғанын айтуды сұрағанда, Сквайр өзін бағдардан жаңылып қалғандай көрсетіп, бұрын Wimpy мейрамханасында кездескен белгісіз австралиялықпен байланысты бір оқиға ойлап тапты. Ауруханадан шыққаннан кейін Сквайр бірнеше ай бойы қарындасының пәтерінде, үйден шығуға қорқып, тек жақын маңайдағы дүкенге ғана бара алды.

Иә

1967 жылдың қыркүйегінде Сквайр Питер Бэнкс, әнші Клайв Бейли және барабаншы Боб Хаггерді қамтитын психоделикалық топ – Мейбел Грирдің ойыншықтар дүкеніне қосылды. Олар Marquee клубында өнер көрсетті, сол жерде бірнеше есік төменде орналасқан La Chasse ішімдік клубының иесі Джек Барри олардың ойнағанын көрді. "Музыкалық шеберлігі өте жақсы еді, бірақ олардың ешқашан ешқайда жетпейтіні анық болды", – деп еске алады ол. Бір күні кешке Барри Сквайрді Джон Андерсонмен таныстырды, ол The Gun тобының әншісі ретінде немесе жеке орындаушы ретінде табысқа жете алмаған бардың қызметкері еді. Сквайр топтың қалыптасуы туралы былай деді: "Мен студиялық жұмысқа істеуге мүмкіндік таппадым, өйткені көптеген музыканттар менің стилімді ұнатпады. Олар менден әлдеқайда қарапайым нәрсе ойнауымды талап етті. Біз Yes тобын әркімнің жеке стилін дамыту үшін құрдық". Сквайр "A Bass Odyssey" деп аталатын бас-солосын жасады. Брюфорд тобынан кеткеннен кейін және 1972 жылдың шілдесінде Алан Уайтпен ауыстырылғаннан кейін, Сквайр өзінің ойнауын топтың ырғақтық бөлімінің өзгеруіне бейімдеді. Ол "өте көп ойнап жатырмын деп ойладым, бірақ шынымен сенімді болмадым. Биллмен бірге ойнағанда менің ойнағаным дұрыс сезілді. Аланмен бірге мен бұрынғыдан сәл аз ойнай алатынымды және ойнағанымды жеткізе алатынымды байқадым". Сквайр "Tales from Topographic Oceans" (1973) альбомынан "The Remembering (High the Memory)" әніндегі ойнағанын "менің ойымша, мен ойнаған ең жақсы нәрселердің бірі" деп сипаттады. Сквайр 1969 жылдан 2014 жылға дейін Yes тобының шығарған 21 студиялық альбомының әрқайсысында ойнаған жалғыз мүше болды. Ол топтың музыкасының негізгі күштерінің бірі және "бәлкім, ең жұмбақ" мүшесі ретінде қарастырылды. Heaven & Earth оның соңғы студиялық альбомы болды. Әндердің көп бөлігін Андерсон жазса, Сквайр гитарист Стив Хаумен бірге музыканың көп бөлігін жазды (кейде Андерсон да үлес қосты). Сонымен қатар, Сквайр мен Хау "South Side of the Sky" және "Close to the Edge" сияқты әндерде Андерсонмен үйлесімде дауыстап орындады. Топтың қалыптасу кезеңінде Сквайр жиі кешігіп келуімен танымал болды, бұл әдеті Бруфорд жиі шағымданатын. Осы себепті Сквайр концерттерге уақытында жету үшін қауіпті жылдамдықпен жүретін, бірде Батыс Германиядағы концертке бара жатқанда рульде ұйықтап қалғандықтан апатқа ұшырады, бірақ ешкім зардап шеккен жоқ. Оның өлімінен кейін орнатылған қоңыр түсті мемориалдық тақтаға оның әдеттегі кешігуіне сілтеме жасайтын "Кешіккен" Крис Сквайр" деген атау берілді. Сквайр 2015 жылдың 27 маусымында қайтыс болғаннан кейін, сол жылдың 7 тамызындағы топтың концерті Yes тобының олсыз алғашқы концерті болды. Бұрынғы мүше Билли Шервуд 2015 жылдың тамыз айынан қыркүйек айына дейін Toto тобымен Солтүстік Америкадағы турне кезінде Сквайрдың орнын басты, сондай-ақ 2015 жылдың қараша айындағы өнер көрсетулерінде, топ Сквайрдың ауруын алғаш рет 2015 жылдың мамырында жариялаған кезде хабарланды.

Басқа жобалар

Squire көп жылдар бойы Yes тобының музыкасына ден қойып, дерлік дербес жұмыс жасаған жоқ. Оның алғашқы жеке альбомы 1975 жылы шыққан Fish Out of Water болды, онда Yes тобының бұрынғы мүшелері Билл Брюфорд барабанда, Патрик Мораз клавишатурада, ал The Syn/The Selfs тобының бұрынғы мүшесі Эндрю Джекман да клавишатурада орындады. Led Zeppelin тобының әншісі Роберт Плант, Пейдж уәде бергеніне қарамастан, Zeppelin тобының барабаншысы Джон Бонхамның қазасынан кейін осы уақытта топқа қосылуға дайын болмады. Сквайрдың сөзінше, Zeppelin тобының менеджері Питер Грант атаудың алдында "Y" әрпі "Z" әрпінен бұрын келгендіктен, атауға қарсылық білдірді. Содан кейін топ тоқталып қалды. 2004 жылдың соңында Сквайр The Syn тобының қайта құрылуына қатысты. Жаңадан құрылған топ 2005 жылы тағы да тарап кеткенше Syndestructible альбомын шығарды. Сквайр сонымен қатар бұрынғы The Syn серіктестері Герард Джонсон, Джереми Стейси және Пол Стейсимен екі жеке жобада жұмыс істеді. Сквайр бұрын Genesis тобында болған Хакеттпен бірлесіп, 2012 жылы шыққан Squackett альбомын – A Life Within a Day жасады.

Стил және мұра

Сквайрдың ерекше үні өте анық және ерекше болды, ал оның ойнауы агрессивті, динамикалық және мелодиялық екенімен танымал. Сквайр көбінесе ұшы өзінің саусақтарына тым жақын ұсталған медиатормен (әдетте сұр Herco "heavy") ойнады, соның салдарынан оның бас бармағы медиатордан кейін тікелей струналарды тартып, нәзік гармониялар тудыратын. Ол жиі балғамен тартып, тартып алу, сондай-ақ кезектестіре және тремоло медиатормен ойнау тәсілдерін қолданды. Дисторшн қолданудан басқа, Сквайр кейде басқа да эффекттерді пайдаланды, ең бастысы хор, фленжер және вах-вах педальдары, олар бұрын көбінесе гитаристтермен қолданылған. 1973 жылы Guitar Player журналына берген сұхбатында Сквайр RM1999 бас гитарасын стереоға қайта сымдау арқылы және бас және жоғары жиілікті датчиктерді жеке-жеке күшейткішке жіберу арқылы өзінің ерекше дыбысын қалай алғанын еске алды. Бас гитарасынан шыққан сигналды екі жоғары және төмен жиілікті шығысқа бөліп, төмен жиілікті шығысты дәстүрлі бас күшейткішке, ал жоғары жиілікті шығысты бөлек электрогитара күшейткішіне жіберу арқылы Сквайр дыбысқа күркіреген, овердрайв жиегін қосып, Rickenbacker-дің қуатты бас жауабын сақтап қалған «дыбыстық сэндвич» жасады. Бұл оның бас дыбысына жарқын, күркіреген жоғары жиіліктер мен таза, берік төмен жиіліктерді сыйлады. Бұл техника Сквайрға бас гитарасында гармониялық дисторшн қолдануға мүмкіндік берді, сонымен қатар бас гитаралар күшейткіш арқылы немесе фузз-бокс арқылы өткізілгенде әдетте туындайтын жапырысқан, бұрмаланған дыбыстан, қуаттың жоғалтылуынан және нашар бас жауабынан сақтады. Сквайр сонымен қатар фрет шуылдауын жиі пайдаланды, бұл әдеттегідей, струналардың төмен орналасуынан туындайтын қолайсыз жағдай, бірақ оның ойнауына қосымша күркіреген дыбыс берді. Ол өткір шабуылға ықпал ететін медиатормен ойнады, сондай-ақ әр концертке жаңа Rotosound Swing Bass струналарын қолданды. Сквайрдың күрделі және бай бас ойнау стилі Билли Шихан, Rush тобынан Гедди Ли, R.E.M. тобынан Майк Миллс, Death және Sadus тобынан Стив Ди Джорджио, Extreme тобынан Пат Бэджер, Renaissance тобынан Джон Камп, Iron Maiden тобынан Стив Харрис, Primus тобынан Лес Клейпул, Dream Theater тобынан Джон Мюнг және Stone Temple Pilots тобынан Роберт ДеЛео сияқты келесі бас гитаристтерге әсер етті. Queen тобының Джон Дикон да Сквайрдың ықпалында болды және Guitar Magazine журналына Сквайрдің өзінің сүйікті бас гитарисі екенін айтты.