Кіріспе

1985 жылы құрылған Invincible класының жеңіл авианосегі

HMS Ark Royal – Жеңіл авианосегі және Корольдік теңіз күштерінің бұрынғы флагманы. Ол Swan Hunter компаниясымен Тайн өзенінде салынды және 1981 жылы теңізге сүргіленді, бұл компанияның салған үшінші және соңғы кемесі болды. «Арк Роял» кемесіне су шашу рәсімін Елизавета патшайым-ана жүргізді. Ол 1985 жылы қызметке кірді. «Қуатты Арк» деп лақап аталған бұл кеме, 1588 жылы испандық Армаданы жеңген 1587 жылғы флагманның атын алған Корольдік теңіз күштерінің бесінші кемесі. Бастапқыда осы кластағы кемелермен үйлесімді атау берілмек болған, бірақ бұрынғы «Арк Роял» 1980 жылы 30 жылдық қызметтен кейін жарамсыз делінгеннен кейін, қоғамның «Арк Роял» атын жоғалтуға деген реакциясынан кейін бұл шешім өзгертілді. Өзінің әріптес кемелеріне қарағанда сәл үлкенірек және тік секіру пандусы биік болған «Арк Роял» STOVL (қысқа ұшып көтерілу және тік қону) жүзеге асыратын Harrier секіру ұшақтарын, сондай-ақ түрлі тікұшақтарды тасымалдады. 1000-нан астам теңізші мен ұшқыштардан тұратын экипажымен ол 1990-шы жылдардағы Босния соғысы мен 2003 жылғы Иракқа басып кіру операцияларында белсенді қызмет етті. Бастапқыда 2016 жылы зейнеткерлікке шығуы жоспарланған «Арк Роял», 2010 жылғы Стратегиялық қорғаныс және қауіпсіздік саясатын қайта қарау аясындағы теңіз күштерін қайта құрудың бір бөлігі ретінде 2011 жылдың 11 наурызында қызметтен шығарылды. «Арк Роял» қызметтен шығарылғаннан кейін, Корольдік теңіз күштерінің флагманы ретінде оны алмастырды. «Арк Роял» түрік компаниясы Leyal Ship Recycling компаниясына металл тескісі үшін сатылды және 2013 жылдың мамырында Портсмуттен кетті.

Құрылыс

Әуе кемесінің корпусы 1978 жылғы 7 желтоқсанда Уолсендтегі "Swan Hunter" компаниясымен салынды. Ол 1981 жылғы 2 маусымда Король ананың қолдауымен суға жіберілді және 1985 жылғы 1 қарашада қолданысқа берілді. Бастапқыда оның әпкелерімен үйлесімді болуы жоспарланған, бірақ 1980 жылы бұрынғы әуе кемесінің (Ұлыбританияның сол кезге дейінгі соңғы ірі әуе кемесі) жойылғанына байланысты туған халықтың наразылығынан кейін Корольдік теңіз күштері жаңа кемеде бұл атауды қайта қолдануға шешім қабылдады. 1981 жылы аяқталмаған "Ark Royal" Австралия Корольдік теңіз күштеріне сатуға ұсынылған еді. Кейін "HMS Invincible" сатуға ұсынылды.

1990 - 1999 жылдар

Ark Royal 1993 жылы Босния соғысы кезінде капитан Терри Логранның (кейін контр-адмирал) басқаруымен Адриатика теңізіне жөнелтілді. 1999 жылдың мамыр айында ол Розитке күрделі жөндеуге жіберілді, оған Sea Dart зениттік ракеталарын алып тастау және ұшақтарға арналған палуба кеңістігін ұлғайту үшін алдыңғы палубаны жабу шаралары кірді.

20002009 жыл

Ол 2001 жылғы 22 қарашада Королева Ана Елизавета II-нің бұйрығымен қайтадан қолданысқа енгізілді. 2003 жылғы Иракқа басып кіру үшін ол Парсы шығанағына жол тартты. Оның командасын капитан Алан Масси (кейін вице-адмирал және екінші теңіз лорды) басқарды және ол әдеттегі тікұшақтар мен Harrier ұшақтарының араласуының орнына, тек тікұшақтардан тұратын экипажбен жүзіп кетті. Соғыстағы операциялардың бірінде 849 теңіз әскери-әуе эскадрильясының екі Westland Sea King тікұшағы әуеде соқтығысып, алты британдық және бір американдық қаза болды. Оның шығанаққа жіберуі "Shine TV" телекомпаниясымен "Арк Роял" атты 5-арналық деректі фильмге түсірілді. 2004 жылғы сәуірде "Арк Роял" ұзартылған дайындыққа өтіп, содан кейін "Иллюстриус" кемесімен бірге жөндеу жұмыстарына кірісті. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, 2006 жылғы тамыз айында ол жаңа капитанды (капитан Майк Мансерг) алды. "Арк Роял" кейін Портсмутқа оралып, 2006 жылғы 28 қазанда флотқа қайта қосылды, онда ол он апталық оқудан және теңіз сынақтарынан өтті, содан кейін басқа кеме жөндеуге түскен кезде тікұшақтарды қондыру платформасы ретінде пайдаланылды. 2006 жылғы 16 қарашада британдық армияның WAH 64 Apache шабуылдық тікұшағы алғаш рет "Арк Роял" кемесіне қонды, бұл кеменің мүмкіндіктерін арттырды. 2007 жылғы 22 наурызда "Арк Роял" 18 миллион фунт стерлингтік екі жылдық жөндеуден кейін Корольдік теңіз күштеріне қайтарылды. 2007 жылғы мамыр айында ол қайтадан флоттың флагманы болды, 2005 жылғы жөндеуден кейін флагмандық атақты алған "Иллюстриус" кемесінен қайтарып алды. 2008 жылғы 31 шілдеде Мансергті капитан Джон Клинк капитандық қызметінен босатты. 2008 жылғы қазан айында "Арк Роял" 08 2 бірлескен әскери жаттығуына қатысты. 2009 жылғы қаңтарда "Арк Роял" Ливерпульге, содан кейін ол салынған Тайн өзеніне сапар жасады. Портсмуттан Ливерпульге жасаған сапарында ол теңіз кадеттері корпусының 108 кадеті мен біріккен кадет күштерімен бірге болды.

Тарату

Қорғаныс министрлігінің өкілі 2010 жылдың 1 желтоқсанында: "Арк Рояль қызметтен шығарылғаннан кейін оның тағдырына қатысты барлық мүмкіндіктер қарастырылуда. Оны бөлшектеп жіберу, сату немесе қайта өңдеу мүмкіндіктерін де қарастырып жатырмыз" деді. Басқа да нұсқалар бар еді, оның ішінде оны шығыс Лондондағы Корольдік доктарда Intrepid сияқты қонақ үй, казино, мұражай кемесі немесе туристік орталық ретінде орналастыру. Кемені музей ретінде ұстауға кеткен жылдық шығын 1 миллион фунт стерлингке бағаланды. Тағы бір мүмкіндік – оны Лондонның Корольдік Альберт догындағы жүзуге арналған тікұшақ алаңы ретінде пайдалану, бірақ бұл Лондон жоспарына қайшы келер еді, себебі жоспарда Лондон қаласында жаңа тікұшақ алаңдары құру көзделмеген. Сондай-ақ, Арк Рояльді гуманитарлық апаттарға жылдам жауап бере алатын аурухана кемесіне айналдыру мүмкіндігі де қарастырылды. Девоншир жағалауында жасалма риф ретінде Арк Рояльді суға батыру туралы да пікірлер айтылды. 2011 жылдың 28 наурызында Қорғаныс министрлігі пайдаланылмаған Арк Рояльді аукцион арқылы сатуға шығарды, тендерлерді қабылдаудың соңғы күні 6 шілде болып белгіленді. 2012 жылдың маусым айында Қорғаныс министрлігі шамамен бір жыл бұрын ұсынылған өтініштерді қарастырғаннан кейін кемені сату туралы әлі шешім қабыланбағанын растады. 2012 жылдың қыркүйегінде кеме 2,9 миллион фунт стерлингке Түркиядағы Leyal Ship Recycling компаниясына сатылды деген хабарлама тарады. Арк Рояль 2013 жылдың 20 мамырында Портсмуттен Leyal Ship Recycling компаниясына жіберілді. Кеме 2013 жылдың 10 маусымында Алияғадағы кемелерді бөлшектейтін қоймаға жеткізілді.