Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
V конфигурациясындағы он цилиндрлі поршенді қозғалтқыш
Piston engine with ten cylinders in V configuration
V10 қозғалтқышы – бұл ортақ коленвалдың айналасында V конфигурациясында орналасқан бес цилиндрлі екі қатардан тұратын он цилиндрлі поршенді қозғалтқыш. V10 қозғалтқыштары V8 және V12 қозғалтқыштарына қарағанда сирек кездеседі. 1965 жылдан бері бірнеше V10 дизельдік қозғалтқыштары өндірілді, ал жол автомобильдері үшін V10 бензиндік қозғалтқыштар алғаш рет 1991 жылы Dodge Viper моделінің шығарылысымен қолданысқа енгізілді.
A V10 engine is a ten cylinder piston engine where two banks of five cylinders are arranged in a V configuration around a common crankshaft. V10 engines are much less common than V8 and V12 engines. Several V10 diesel engines have been produced since 1965, and V10 petrol engines for road cars were first produced in 1991 with the release of the Dodge Viper.
Дизайн
V10 конфигурациясы толыққанды қозғалтқыш тепе-теңдігіне ие емес, себебі әрбір цилиндрлік қатар тік бес цилиндрлі қозғалтқыш сияқты жұмыс істеуі салдарынан тепе-теңдіксіз инерциялық күштер туындайды. Сондықтан, V10 қозғалтқышындағы дірілді азайту үшін кейде тепе-теңдеу біліктері қолданылады.
The V10 configuration does not have perfect engine balance, since an unbalanced rocking couple is caused by each cylinder bank functioning as a straight five engine. Therefore, balance shafts are sometimes used to reduce the vibrations in a V10 engine.
Дизельді қозғалтқыштар
Алғашқы V10 қозғалтқыштарының бірі 1936 жылы Busch Sulzer ICRR 9201 локомотивінің прототипінде қолданылды, оның үш данасы АҚШ-та өндірілді. 1965–1984 жылдарғы Leopard 1 бронетанкісі MTU MB 838 CaM 500 V10 дизельді қозғалтқышымен қамтамасыз етілді. Daimler Benz 1970-ші жылдардың 80-ші жылдарына дейін Mercedes Benz NG және Neoplan автобустары үшін үш V10 дизельді қозғалтқыш үлгісін (OM403, OM423 және OM443) өндірді. Жапонияның төрт коммерциялық көлік өндірушісі (Isuzu, Hino, Mitsubishi Fuso және Nissan Diesel) 1970-ші жылдардан 2000-ші жылдарға дейін ауыр тоннажды жүк көліктері мен автобустары үшін V10 дизельді қозғалтқыштарын өндірді. 1983 жылдан бері Tatra 815 жүк көлігі V10 қозғалтқышымен қол жетімді. Volkswagen V10 TDI – 2002–2010 жылдары Volkswagen Phaeton сәнді седаны мен Volkswagen Touareg кроссоверінде пайдалану үшін өндірілген турбокомпрессорлы V10 қозғалтқышы.
One of the first known V10 engines was used in the 1936 Busch Sulzer ICRR 9201 prototype locomotive, of which three examples were produced in the United States. The 1965–1984 Leopard 1 armored tank was powered by the MTU MB 838 CaM 500 V10 diesel engine. Daimler Benz produced three V10 diesel engine models (OM403, OM423 and OM443) for Mercedes Benz NG and Neoplan buses in 1970s–1980s. Four Japanese commercial vehicle manufacturers (Isuzu, Hino, Mitsubishi Fuso and Nissan Diesel) produced V10 diesel engines for their heavy duty trucks and coaches in 1970s–2000s. The 1983–present Tatra 815 truck is available with a V10 engine. The Volkswagen V10 TDI is a turbocharged V10 engine which was produced from 2002 to 2010 for use in the Volkswagen Phaeton luxury sedan and Volkswagen Touareg SUV.
Автоматтық жарыстар
Мотор спортына арналған алғашқы V10 қозғалтқыштарының бірі – 1986 жылы Alfa Romeo компаниясы жасаған Formula One қозғалтқышының прототипі. Бастапқыда Ligier Formula One командасы үшін көзделген бұл серіктестік, қозғалтқыш ешқандай жарысқа қолданылмай тұрып күйреп кетті. 1988 жылы Alfa Romeo екі Alfa Romeo 164 Pro Car прототипіне бұл қозғалтқышты орнатты, алайда бұл машиналар да жарыстарға қатыспады.
One of the first known V10 engines designed for motor racing was a prototype Formula One engine built by Alfa Romeo in 1986. Originally intended for the Ligier Formula One team, this partnership collapsed without the engine being used in any races. Alfa Romeo fitted the engine to two Alfa Romeo 164 Pro Car prototypes in 1988, however these cars also did not compete in any races.
Коммерциялық көліктер пайдалану
2021 жылдың басына дейін Blue Bird Corporation компаниясы Vision мектеп автобусын екі V10 қозғалтқыш нұсқасымен ұсынды, екеуі де Ford Triton двигательдері болды.
Until early 2021, Blue Bird Corporation offered its Vision school bus with two V10 engine options, both Ford Triton units.