Кіріспе

1848 жылы Калифорнияда алтын тапқан американдық пионер Джеймс Уилсон Маршалл (8 қазан 1810 - 10 тамыз 1885) – американдық ағаш шебері және пилорама операторы. 1848 жылғы 24 қаңтарда ол Сакраментодан шамамен 36 миль солтүстік-шығысқа қарай, Америка өзені бойындағы кішкентай Коломта елді мекенінде алтын табылғанын хабарлады. Оның бұл жаңалығы Калифорниядағы алтын асығудың бастапқы себебі болды. Пилорама Иоганн (Джон) Саттерге тиесілі болды, ол Маршаллды пилорама салуға жұмысқа алған. Алтын іздеушілердің толқыны барлық назарды пилорамадан аударды, ол уақыт өте келе тозығына ұшырады және көздеген мақсаты бойынша ешқашан пайдаланылмады. Маршалл да, Саттер де алтыннан пайда көре алмады.

Өмірбаян

Джеймс Уилсон Маршалл, ағылшын тегінен шыққан, 1808 жылы үйленген Филип Маршалл мен Сара Уилсонның отбасында 1810 жылдың 8 қазанында Нью-Джерси штатының Хопвелл қалашығында (бұрынғы Хантердон округі, қазіргі Мерсер округі) дүниеге келді. Отбасының үйі Round Mountain Farm деп аталды және бүгінде Marshalls Corner деп белгілі. Ол төрт баланың үлкені және жалғыз ұлы еді. 1816 жылы Маршалл отбасы жақын орналасқан Ламбертвиллге көшті, онда Филип шамамен бес акр жерге әлі күнге дейін сақталған үй салды. 1834 жылы Джеймс Нью-Джерсиден шығып, батысқа бет бұрды. Индиана және Иллинойс штаттарында біраз уақыт өткізгеннен кейін, 1844 жылы Миссуриде (Платт сатып алу арқылы құрылған аймақта) қоныстанды және Миссури өзенінің жағасында шаруашылықпен айналыса бастады. Сол жерде ол аймақта кең таралған безгекке шалдықты. Дәрігердің кеңесімен Маршалл денсаулығын жақсарту ниетімен Миссуриден кетіп, батысқа қарай бет алған көшпенділер тобына қосылды. 1845 жылдың көктемінде Орегон штатының Уилламет аңғарына жетті. 1845 жылдың маусымында Орегоннан шығып, Siskiyou Trail арқылы Калифорнияға қарай оңтүстікке қарай сапар шекті және шілде айының ортасында Калифорниядағы Саттер фортына жетті – бұл ауыл шаруашылығына арналған қоныс болды. Саттер фортын құрған Джон Саттер сол кездегі аймақтың алкальдесі де болды, себебі 1845 жылы Калифорния әлі де Мексиканың иелігінде болған. Саттер Маршаллды арақ фабрикасында және форт маңында (көбінесе ағаш өңдеу) жұмыс істеуге көмектесу үшін жалдады. Ол сондай-ақ Маршаллға Бутт-Крик өзенінің (Сакраменто өзенінің саласы) солтүстік жағында екі лига жер сатып алуға көмектесті және оны малмен қамтамасыз етті. Құрылыс 1848 жылдың қаңтарына дейін жалғасты, содан кейін диірменнің су таратқыш бөлігінің (су дөңгелегінен суды ағызатын канал) жұмыс істеу үшін қажетті су көлеміне қарай тым тар және жақсы қазылмағаны анықталды. Маршалл өзеннің табиғи күшін пайдаланып, су таратқышты қазып, кеңейтуге шешім қабылдады. Бұл жұмысты күндізгі уақытта жұмыс істейтін адамдардың қауіпсіздігін сақтау үшін тек түнде ғана жасауға болатын. Әр таңертең Маршалл өткен түнгі қазба жұмыстарының нәтижелерін тексеріп отыратын.

Алтынның табылғаны

1848 жылдың 24 қаңтарында таңертең Маршалл диірменнің астындағы арнаны қарап тұрғанда, арна төбесінде жылтыраған ұсақ бөлшектерді байқады. Маршаллдың кейінірек айтқанынша: «Мен бір-екі данасын алып, мұқият қарап шықтым; минералдар туралы білімім болғандықтан, осыған ұқсас екі нәрсені ғана есімде сақтадым: темір, өте жарқын және хрупкий; алтын, жарқын, бірақ иілгіш. Содан кейін мен оны екі тас арасында сынап көрдім, және оны түрлендіруге болатынын, бірақ сындырмауға болатынын анықтадым. Сосын мен төрт-бес данасын жинап, қолымдағы бөлшектермен Скотт мырзаға (ол ағаш кесетін станокта жұмыс істеп тұрған) барып, «Мен таптым!» дедім. «Не таптың?» - деп сұрады Скотт. «Алтын», - деп жауап бердім. «Жоқ», - деді Скотт, «Мүмкін емес». «Бұл басқа ештеңе емес екенін білемін», - дедім. Маршаллдың жұмысшылары металлға сынақтар жасағаннан кейін, оның алтын екені расталды – оны сірке суында қайнатып, иілгіштігін тексеру үшін соқты. Маршалл әлі де диірменді аяқтауға алаңдағандықтан, жұмысшыларына бос уақытында алтын іздеуге рұқсат берді. Маршалл төрт күннен кейін Саттер фортына келгенде соғыс аяқталған еді және Калифорния АҚШ-тың иелігіне өтуге жақын еді. Маршалл Саттерге алтынның сапасы туралы айтты, ол оны тексеріп, «өте таза, кемінде 23 караттық [96% таза]» екенін мәлімдеді. Жылдамдап жаңалық әлемге тарады. Маршаллға тиген әсер кері болды. Оның диірмені құлдырады, себебі аймақтағы барлық еңбекке қабілетті адамдар алтын іздеу үшін барлығын тастап кетті. Көп ұзамай келген кеншілер оны жерінен қуды. Маршалл көп ұзамай сол жерден кетіп қалды. Маршалл 1857 жылы Коломға оралды және 1860 жылдары жүзімдікпен сәттілікке жетті. Бірақ онжылдықтың соңында жоғары салықтар мен күшейген бәсекелестік салдарынан бұл жоба сәтсіз аяқталды. Ол қайтадан табыс табу үмітімен кен іздеуге кірісті. Ол Калифорнияның Келси қаласына жақын жердегі алтын кеніне серіктес болды, бірақ кен орнынан ештеңе шықпады және Маршалл дерлік банкротқа ұшырады. Калифорния штатының заң шығарушы органы 1872 жылы оның Калифорния тарихындағы маңызды дәуірдегі рөлі үшін екі жылдық зейнетақы тағайындады. Ол 1874 және 1876 жылдары жаңартылды, бірақ 1878 жылы тоқтатылды. Маршалл ақшасыз қалды және ақырында шағын үйге орналасты. Маршалл 1885 жылдың 10 тамызында Келсиде қайтыс болды. 1886 жылы «Алтынды тапқан» адамның соңғы демалыс орнын белгілеу үшін ескерткіш керек деп санайтын «Алтын Батыстың тумалары» қоғамының Пласервилл бөлімі №9 мүшелері бастама көтерді. 1890 жылдың мамырында, Маршаллдың қайтысынан бес жыл өткен соң, «Алтын Батыстың тумалары» қоғамының Пласервилл бөлімі №9 мемлекеттік заң шығарушы органына ескерткіш салу туралы ұсыныс жасады, нәтижесінде бүгінгі күні көрінетін ескерткіш пен қабір салу үшін 9000 доллар (~ ) қаражат бөлінді. Ескерткіштің үстінде Маршаллдың мүсіні тұр, ол 1848 жылы өзінің жаңалығын жасаған жерді көрсетеді. Ескерткіш 2010 жылдың 8 қазанында «Алтын Батыстың тумалары» қоғамының Джорджтаун бөлімі №91 ұйымдастыруымен Джеймс Маршаллдың туғанына 200 жыл толуына орай қайта ашылды.