Кіріспе

Apple компаниясы 1993 жылы жасаған жеке цифрлық көмекші.

MessagePad – 1993 жылы Apple Computer компаниясы Newton платформасы үшін жасаған жеке цифрлық көмекші құрылғылар сериясы. Apple компаниясының MessagePad құрылғыларының кейбір электрондық инженериялық жұмыстары мен өндірісі Жапониядағы Sharp компаниясымен жүзеге асырылды. Құрылғылар ARM 610 RISC процессоры негізінде жасалған, олардың барлығы қолжазбаны тану бағдарламалық қамтамасымен жабдықталған және Apple компаниясымен әзірленіп, сатуға шығарылған. Құрылғылар Newton OS операциялық жүйесінде жұмыс істейді.

Тарих

Ньютон MessagePad-тің әзірлеуі алғаш рет Apple компаниясының ғылыми-зерттеу және әзірлеу жөніндегі бұрынғы аға вице-президенті Жан Луи Гасседен басталды; оның командасында Mac OS Finder-дің бір авторы Стив Каппс және Стив Сакоман атты инженер болды. Ньютон MessagePad-тің әзірлеуі 1990 жылдың соңында Apple директорлар кеңесіне көрсетілгенге дейін құпия түрде жүргізілді. Гассе кеңеспен күрт келіспеушілікке байланысты қызметінен кеткеннен кейін, өзінің жұмыс берушісіне қалай қарайтынын көріп, Сакоман да 1990 жылдың 2 наурызында MessagePad-ті әзірлеуді тоқтатты. Apple компаниясының Lisa графикалық интерфейсіне жауапты атқарушы Билл Аткинсон 1990 жылдың 11 наурызында Стив Каппс, Джон Скулли, Энди Герцфельд, Сьюзан Каре және Марк Поратты кездесуге шақырды. Олар MessagePad-ті құтқарудың жолдарын ойластырды. Скулли кітапханалар, мұражайлар, деректер базалары немесе институционалдық архивтер сияқты жаңа мүмкіндіктерді қосуды ұсынды, бұл клиенттерге әртүрлі терезелер немесе ашылған галереялар/стектер арқылы жүруге мүмкіндік беретін болар еді. Кеңес кейіннен оның ұсынысын мақұлдады және Ньютонға ресми және толық қолдау көрсетті. Скулли өнімді ертерек таныстыруға қысым көрсетті, себебі Ньютон ресми түрде 1993 жылдың 2 тамызында, p = $ бағасынан бастап, тағы 14 айдан кейін ғана сатылымға түсетін болды. 1993 жылдың қараша айының соңына қарай 50 000-нан астам дана сатылды. Palm Computing Ньютон құрылғылары үшін Graffiti-дің екі нұсқасын да шығарды. Ньютон нұсқасы кейде жақсырақ жұмыс істеді және штрихтарды жібек экранға емес, дисплейде жазу кезінде көрсетуге мүмкіндік берді. Мәтінді өңдеу үшін Ньютон өте интуитивті қолжазбалық өңдеу жүйесіне ие болды, мысалы, өшірілген сөздерді сызып тастау, таңдалған мәтінді шеңберге алу немесе енгізу үшін жазбаша кареттерді пайдалану. Кейінгі Ньютон операциялық жүйесінің нұсқалары үйлесімділік үшін бастапқы танушыны сақтап, Apple компаниясы әзірлеген, Ньютон операциялық жүйесінің 2.0 нұсқасына енгізілген және Newton 2.1-де жетілдірілген "Rosetta" деп аталатын тек қолмен жазылған (курсив емес) мәтінді танушыны қосты. Rosetta жалпы алғанда маңызды жақсарту деп есептеледі және көптеген сарапшылар, тестілеушілер және көптеген пайдаланушылар Newton 2.1 қолжазбаны тану бағдарламалық құралын одан 10 жыл өткен соң да кез келген баламадан жақсы деп санайды. "1 + 2 =" сияқты жазылған горизонтальды және вертикальды формулаларды тану және есептеу де әзірленді, бірақ ешқашан шығарылмады. Алайда, пайдаланушылар Newton OS Intelligent Assistant-ті пайдаланып, математикалық формулаларды бағалай алатын ұқсас бағдарламаларды жазды, бұл әрбір Newton құрылғысының бірегей бөлігі болды. Ньютонға арналған қолжазбаны тану және пайдаланушы интерфейсінің кейбір бөліктері қаламмен жазу тарихының кең контекстінде жақсы түсініледі, ол өте кең. Ньютон қолжазбаны тану жүйесінің маңызды ерекшелігі – қателерді түзетудің модельсіздігі. Яғни, түзету жеке терезе немесе виджет қолданбай, ең аз қимылдарды пайдалана отырып, тікелей орындалады. Егер сөз дұрыс танылмаса, пайдаланушы сөзді екі рет түртіп, стилустың астындағы мәзірде баламалар тізімі пайда болады. Көбінесе тізімде дұрыс сөз болады. Егер болмаса, тізімнің төменгі жағындағы батырма пайдаланушыға сол сөздің жеке әріптерін өңдеуге мүмкіндік береді. Басқа қалам қимылдары әріптерді тікелей өзгерту сияқты әрекеттерді орындай алады. Түзетуге арналған ашылатын терезе пайдаланушыға бастапқы, танылмаған әріп пішіндеріне оралуға мүмкіндік берді, бұл жазбалар жасау кезінде түзетулерді жасауға уақыт жеткіліксіз болған жағдайда пайдалы болар еді. Жады мен сақтау орнын үнемдеу үшін тану гипотезаларының баламалы нұсқалары шексіз сақталмайды. Мысалы, егер пайдаланушы бір аптадан кейін жазбаға оралса, ол тек ең жақсы сәйкестікті көреді. Көптеген қазіргі қолжазба жүйелеріндегі қателерді түзету осындай мүмкіндіктерді ұсынады, бірақ процеске қосымша қадамдарды қосады, бұл түзетуді қажет ететін пайдаланушының жұмыс ағынына кедергі келтіреді.

Пайдаланушы интерфейсі

Мәтінді, сондай-ақ, стилустың көмегімен шағын экрандағы QWERTY виртуалды пернетақтаға тию арқылы енгізуге болады, бірақ пайдаланушылар одан да көп макеттер жасады. Newton құрылғылары қолмен жазылған "эскиздер", "пішіндер" және "сия мәтін" қабылдай алатын, бұл үстел компьютерлік графикалық планшетке ұқсас. "Пішіндер" арқылы Newton пайдаланушының шеңбер, түзу, көпбұрыш және т.б. сызуға тырысқанын анықтап, оларды пайдаланушының салғысы келген нәрсенің (өзгертілетін бақылау нүктелері мен анықталған төбелері бар) кемелді векторлық бейнесіне айналдырып тазартады. "Пішіндер" мен "эскиздер" салынғаннан кейін масштабталып не деформациялануы мүмкін. "Сия мәтін" пайдаланушының қолмен жазуын сақтап, кейін өңдеу үшін танылған мәтін сияқты өңдеуге мүмкіндік береді ("сия мәтін" сөздерді жолға түсіруді, қалың, көлбеу және т.б. етіп безендіруді қолдайды). Кез келген уақытта пайдаланушы Newton құрылғысын таңдалған "сия мәтінді" тануға және оны танылған мәтінге айналдыруға (кейінге қалдырылған тану) бағыттай алады. Newton жазбасы (немесе "Атаулар" мен "Күндер" күнтізбелеріндегі әрбір контактқа немесе "Істеуге тиіс" іс-шараларына қоса берілген жазбаларда) мәтін, сия мәтін, пішіндер және эскиздердің кез келген комбинациясын қамтуы мүмкін. Newton қолжазбаны тануға оқытуға және эскиздерді векторлық пішіндерге тазартатын болса да, екеуі де сенімсіз болды және көптеген қайта жазу мен қайта салуды қажет етті. Newton-ның ең сенімді қолданысы – мекенжайлар мен телефон нөмірлерін жинау және ұйымдастыру. Қолмен жазылған хабарламаларды сақтауға болса да, оларды оңай файлдауға, сұрыптауға немесе іздеуге болмайды. Технология құрылғының сәтсіздігіне ықтимал себеп болғанмен (құрылғының өзгеше күтілгеннен асып түскен мүмкіндіктеріне қарамастан), осы технология болашақ қолжазба бағдарламалық жасақтамасын жасауға көмектесті, ол Newton Apple's Ink Handwriting Recognition әзірлеуінен бастау алған әлеуетті және уәдені іске асырады.

Байланыстылық

MessagePad 100 сериялы құрылғылары Macintosh-тің эксклюзивті сериялық порттарын пайдаланды – дөңгелек Mini DIN 8 коннекторларын. MessagePad 2000/2100 модельдері (eMate 300 сияқты) шағын, эксклюзивті Newton InterConnect портына ие. Дегенмен, Ньютон аппараттық/бағдарламалық платформасын дамыту 1998 жылдың 27 ақпанында Стив Джобс тоқтатты, сондықтан InterConnect порты, өзі өте жетілгенімен, тек сериялық адаптерді қосу үшін ғана қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, сериялық, аудио кіріс, аудио шығыс және басқа порттарды қамтитын көп мақсатты InterConnect құрылғысының прототипі де табылды. Барлық Newton құрылғылары инфрақызыл байланысына ие, бастапқыда тек Sharp ASK протоколы қолданылды, бірақ кейін IrDA да қосылды, алайда Sharp ASK протоколы үйлесімділік үшін сақталды. Palm Pilot-тан ерекшеленетіні, барлық Newton құрылғылары стандартты PC Card кеңейту ұясымен жабдықталған (2000/2100 модельдерінде екі ұя бар). Бұл модемді және тіпті Ethernet қосылысын қамтамасыз етеді; Newton пайдаланушылары 802.11b сымсыз желілік карталары және ATA типті флэш-жад карталары (танымал CompactFlash форматы қоса алғанда), сондай-ақ Bluetooth карталары үшін драйверлерді жасады. Newton құрылғының кіріктірілген динамигіне телефон тіреуішін жақындатып, тиісті сигналдарды жіберу арқылы телефон нөмірін де теруге болады. Факс және басып шығару функциялары операциялық жүйе деңгейінде де қолдауға ие, бірақ олар үшін параллель адаптерлер, PCMCIA карталары немесе сериялық модемдер сияқты сыртқы құрылғылар қажет, олардың ең танымал мысалы – 1993 жылы Apple ұсынған жеңіл Newton Fax Modem. Ол 2 АА батареямен жұмыс істейді және қуат адаптерімен де қолданылуы мүмкін. Ол 2400 бит/с жылдамдықпен деректерді жіберуді қамтамасыз етеді, сондай-ақ 9600 және 4800 бит/с жылдамдықпен факс хабарламаларын жіберу және қабылдау мүмкіндігін ұсынады.

Қуаттандыру опциялары

Apple компаниясының алғашқы MessagePad және MessagePad 100 құрылғылары төрт ААА батареясын пайдаланды. Кейіннен Apple MessagePad 110 құрылғысымен бірге олар АА батареяларымен алмастырылды. 4 АА NiCd (MessagePad 110, 120 және 130) және 4x АА NiMH элементтерін (MP2x00 сериясы, eMate 300) қолдану 30 сағатқа дейін (MP2100, екі 20 МБ сызықтық флэш-жадты PC карталарымен, артқы жарықсыз) және артқы жарық қосылғанда 24 сағатқа дейін жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Қолмен ұсталатын Newton құрылғыларының салмағын ААА батареяларына немесе арнайы батарея жиынтықтарына қарағанда арттырса да, оңай алмастырылатын/қайта зарядталатын элементтердің форматы пайдаланушыға бұрынғыдан да ұзақ жұмыс уақытын және қуат берудің ыңғайлылығын қамтамасыз етті. Бұл, Apple MessagePad 120-ден бастап ішкі жад ретінде қолданылатын флэш-жадпен бірге (барлық элементтер қуатын жоғалтса да, бұл жадтың сақтау қабілеті арқасында ешқандай дерек жоғалмайды), "Ньютон ешқашан өлмейді, ол жаңа батареялар алады" деген слоганды дүниеге әкелді.

Кейінгі еңбектері мен жетістіктері

Apple MessagePad 2000/2100, едәуір жақсартылған қолжазбаны тану жүйесімен, 162 МГц StrongARM SA 110 RISC процессоры, Newton OS 2.1 және жақсырақ, айқынырақ, артқы жарықтандырылған экраны сыншылардың жоғары бағасына ие болды.

ЕMate 300

eMate 300 – 1997 жылы мектептерге арзан (799 АҚШ доллары, бастапқыда тек білім беру нарықтарына сатылатын) және сыныпта пайдалануға берік компьютер ретінде ұсынылған ноутбук пішіндегі Newton құрылғысы. Дегенмен, төмен бағасын ұстау үшін eMate 300 заманауи MessagePad 2000 құрылғысының барлық жылдамдығы мен мүмкіндіктеріне ие болмады. 1998 жылы eMate қалған Newton өнімдерімен бірге өндірілімі тоқтатылды. Бұл ARM710 микропроцессорын (25 МГц жиілікте жұмыс істейтін), ендірілген пернетақтасын, Newton OS 2.2 операциялық жүйесін (ресми түрде 2.1 нөмірленген) пайдаланған жалғыз Newton құрылғысы. Оның батареяларын ресми түрде ауыстыруға болмайды, бірақ бірнеше пайдаланушылар оларды ұзақ қызмет ететін батареялармен ауыстырды, бұл eMate құрылғысының аппараттық бөлігіне ешқандай зиян келтірмеді.

Үлгілер

Қосымша Ньютон құрылғыларының көптеген прототиптері көрінді. Ең қызықтысы – Ньютонның тақташасы немесе "slate", үлкен, жалпақ экран, оған жазуға болатын. Басқаларына "Kids Newton" (балаларға арналған Ньютон), оның екі жағынан ұстауға арналған тұтқалары мен батырмалары, екі жақты байланыс үшін ашылатын қаптамасында бейнекамерасы мен экраны бар "VideoPads", Palm Pilot-қа ұқсас "Mini 2000" және Siemens компаниясы жасаған, телефон тіркемесі мен пернетақтасы бар NewtonPhone кірді.

Нарықтағы қабылдау

Скулли оны 1992 жылдың мамыр айында Чикагодағы CES көрмесінде көрсеткеннен кейін он төрт ай өткен соң, MessagePad алғаш рет 1993 жылдың 2 тамызында Бостондағы Macworld Expo көрмесінде сатуға ұсынылды. Көрмедегі ең танымал өнім 900 долларға сатылды. Құрылғы нарыққа шыққан алғашқы үш айда 50 мың MessagePad сатылды. 2009 жылы CNET Apple MessagePad 2000 пен iPhone 3GS телефондарын салыстырды, соның нәтижесінде Ньютон өз шығарылым кезінде инновациялық деп танылды. Стивен Элмс жеке басқаратын, "Ньютон Сорс" деп аталатын Ньютонға арналған дүкендер желісі 1994 жылдан 1998 жылға дейін жұмыс істеді. Дүкендерге Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Чикаго және Бостон кірді. Калифорния штатындағы UCLA университетіне жақын Вествуд ауылында Ньютон логотипінің неоновые қызыл және сары шамдары орнатылған. Дүкендер Ньютон платформасы туралы ақпарат алуға және оны тәжірибелік түрде үйренуге мүмкіндік беретін білім беру орталығы болды. Дүкендерде дәстүрлі компьютерлік сауда орындары болған жоқ, орнына қызығушылық танытқан пайдаланушылардың Ньютон өнімдерімен жақсырақ танысуы үшін дөңгелек үстелдер қойылған. Бұл дүкендер кейінгі Apple дүкендері үшін үлгі болды.

Үшінші тарап лицензиялары

Newton OS сондай-ақ, Newton платформасын негізге алған қосымша PDA құрылғыларын жасаған Sharp және Motorola сияқты бірнеше үшінші тарапты әзірлеушілерге лицензияланды. Motorola сымсыз байланыс қосты, сондай-ақ екі бөліктен тұратын ерекше дизайн жасады және өзінің Newton құрылғысымен бірге Marco деп аталған қосымша бағдарламалық жасақтаманы жеткізді. Sharp компаниясы ExpertPad PI 7000/7100 деп аталған Newton құрылғыларының желісін жасады; олар Apple компаниясының MessagePad және MessagePad 100 құрылғыларымен бірдей болды, жалғыз айырмашылық физикалық дизайнында ғана (ExpertPad құрылғыларында экран қақпағы болды, ал Apple осы мүмкіндікті 1994 жылы MessagePad 110 құрылғысын шығарғанда енгізді) және атауында.

Басқа қолданыстар

Ньютон музейлер сияқты мәдени ортада портативті ақпарат құралы ретінде пайдаланған бірнеше жоба болды. Мысалы, Visible Interactive компаниясы Сан-Францисконың қалалық қытай ауданында жаяу экскурсия жасады, бірақ ең маңызды жұмыс Малайзияда, Petrosains деп белгілі Петронас ашу орталығында жүргізілді. 1995 жылы көрме дизайнымен айналысатын DMCD Inc. фирмасы Куала-Лумпурдағы Петронас мұнараларында жаңа ғылым мұражайын жобалауға шарт жасады. Шартты ұсынудың басты факторы – келушілер Ньютон құрылғысын қосымша ақпарат алу, мұражайдағы орналасқан жерін анықтау, аудио тыңдау, анимация көру, роботтар мен басқа да медиа құралдарын басқару, сондай-ақ көрме соңында басып шығару үшін маңызды ақпаратты сақтау үшін пайдалануы болды. Құрылғы ARIF деп аталды, бұл малай тілінде «ақылды адам» немесе «көреген» деген мағынаны білдіреді, сонымен қатар ол «Көмектесетін ақылды дос» деген сөздердің аббревиатурасы еді. Барлығы 400-ге жуық ARIF орнатылды, және олардың 300-ден астамы бүгінге дейін қолданылуда. ARIF жүйесін жасау өте күрделі болды және аппараттық және бағдарламалық жасақтама инженерлерінен, дизайнерлерден және жазушылардан тұратын команда қажет болды. ARIF – қазіргі музейлерде қолданылатын PDA жүйелерінің алғашқы нұсқасы, және ол содан бері қайталана қоймаған мүмкіндіктерге ие болды. Anyway & Company фирмасы 1998 жылы Петронас ашу орталығы жобасына қатысты, және жоба туралы толыққанды ақпарат алуға тыйым салатын NDA-ға қол қойылды. Олардың жоба атынан «Petrosains Project Account» есебінен MP2000u немесе MP2100 сатып алғаны расталды. 1998 жылға қарай олар Ньютонды орталыққа қойып, осы жобаның ғылыми-зерттеу жұмыстарына көп инвестиция жасады. Apple компаниясы 1998 жылы Ньютонды тоқтатқаннан кейін, олар осы жоба үшін мүмкіндігінше көп Ньютон сатып алуға тырысты. Бастапқыда 1000 Ньютон қажет болды деп есептелді, бірақ кейін бұл көрсеткіш 750 Ньютонға түзетілді. Олар Ньютонды іздеу үшін «Интернетке хабарлама» жариялады. Олар оларды үлкен және кішкентай партиялармен сатып алды. Ньютон денсаулық сақтау саласында да қолданылды, мысалы, пациенттерден тікелей деректер жинау үшін. Ньютон электрондық күнделік ретінде пайдаланылды, пациенттер өздерінің симптомдарын және денсаулық жағдайына қатысты басқа да ақпаратты күнделікті енгізді. Құрылғының ықшамдығы мен пайдаланудың қарапайымдығы электрондық күнделікті пациенттердің күнделікті өмірінде қолдануға мүмкіндік берді. Бұл электрондық пациенттің баяндамасының (ePRO) алғашқы мысалы еді.