Кіріспе

Құстар отбасысы

Тасқұстар, сондай-ақ диккоптар немесе қалың тізелер деп те аталатын бұл құстар Burhinidae отбасының 10 түрінен тұрады және тропикалық және қоңыржай аймақтарда, Африка, Азия және Австралияның кейбір аймақтарында екі немесе одан да көп түр кездеседі. Бұл топ құсқыштар классына жатса да, көптеген түрлер құрғақ немесе жартылай құрғақ орталарды ұнатады.

Таксономия

Burhinidae туысы 1912 жылы австралиялық орнитолог Грегори Мэтьюс тас керлилер үшін енгізген. Туыс үш туысты қамтиды: Hesperoburhinus, Burhinus және Esacus. Burhinus атауы ежелгі грек тілінде "сиыр" дегенді білдіретін "bous" және "мұрын" немесе "қалың тұмсық" дегенді білдіретін "rhis, rhinos" сөздерінің қосындысынан тұрады. Молекулалық филогенетикалық зерттеулер Burhinidae туысының Chionidae туысындағы қабықталған құстар мен Pluvianellidae туысындағы Магеллан құстарынан құралған кладка жақын екенін көрсетті. Тас керлилер, Numenius туысына жататын, құмшықтар отбасы Scolopacidae-ге жақын емес.

Сипаттама

Олар орташадан үлкен құстар, мықты қара немесе сары-қара мүңктейтін тұмсықтары, үлкен сары көздері бар – бұл оларға рептилияға ұқсас көрініс береді – және жасырын қауырсындары болады. "Қалың тізе" және "тас керлеу" аттары екеуі де жиі қолданылады. "Тас керлеу" атауы нағыз керлеулермен айқын ұқсастығынан туындаған. "Қалың тізе" ұзын сары немесе жасыл аяқтардың айқын буындарына сілтеме жасайды және 1776 жылы Еуразия тас керлеуі – B. oedicnemus үшін ойлап табылған атаудан бастау алған. Бұл жерде өкше (білезік) мен тізе шатасқан.

Мінез-құлық

Олар көбінесе түнгі өмірге бейім, әсіресе дауыстап, зарлы әндерін орындағанда, нағыз құйрыққа ұқсайды. Олардың рационы негізінен жәндіктер мен басқа да омыртқасыз жануарлардан тұрады. Ірі түрлері кесірткелерді және тіпті кішкентай сүтқоректілерді де жейді. Қазіргі кезде кездесетін түрлер:
Сурет Атауы Екі атаулы атауы Қос жолақты қалың тізеHesperoburhinus bistriatus Перу қалың тізеHesperoburhinus superciliaris Еуразиялық тас керлі Burhinus oedicnemus Үнді тас керлі Burhinus indicus Сенегал қалың тізе Burhinus senegalensis Су қалың тізе Burhinus vermiculatus Дақты қалың тізе Burhinus capensis Бұта тас керлі Burhinus grallarius (бұрын B. magnirostris, бұта қалың тізе). Үлкен тас керлі Esacus recurvirostris Жағажай тас керлі Esacus magnirostris