Кіріспе

Жинақтың элементтерін бір немесе екі топқа жіктеу. Бинарлық жіктеу – бұл жиынның элементтерін жіктеу ережесі негізінде екі топтың біріне (әрқайсысы класс деп аталады) жіктеу міндеті. Типик бинарлық жіктеу проблемаларына мыналар жатады: пациенттің белгілі бір ауруы бар ма, жоқ па, анықтау үшін медициналық тексеру; өнеркәсіпте сапаны бақылау, талаптар орындалған-орындалмағанын анықтау; ақпаратты іздеуде, бетті іздеу нәтижесіне қосу керек пе, жоқ па, шешу. Бинарлық жіктеу – нақты жағдайға қолданылатын дихотомизация. Көптеген нақты бинарлық жіктеу проблемаларында екі топ симметриялық болмайды, сондықтан жалпы дәлдіктен гөрі түрлі қателердің салыстырмалы үлесі маңыздырақ. Мысалы, медициналық тестілеуде аурудың жоқ екенін анықтау (жалған оң нәтиже) аурудың бар екенін анықтамаудан (жалған теріс нәтиже) әртүрлі қарастырылады.

Жалғастырмалы мәндерді екілік мәндерге аудару

Үздіксіз мәндер нәтижесі болатын тесттер, мысалы, көптеген қан көрсеткіштері, нәтижесінде алынған мәннің шекті мәннен жоғары немесе төмен екендігіне байланысты, шекті мән анықтау арқылы жасанды түрде екілікке айналдырылуы мүмкін, сонда тест нәтижелері оң немесе теріс деп белгіленеді. Дегенмен, мұндай түрлендіру ақпаратты жоғалтуға алып келеді, себебі алынған екілік жіктеме мәннің шекті мәннен қаншалықты жоғары немесе төмен екенін көрсетпейді. Нәтижесінде, шекті мәнге жақын үздіксіз мәнді екілікке ауыстырғанда, алынған оң немесе теріс болжамдық мәні, әдетте, үздіксіз мәннен тікелей алынған болжамдық мәннен жоғары болады. Мұндай жағдайларда, тестті оң немесе теріс деп белгілеу, шын мәнінде мән белгісіздік диапазонында бола тұра, қате жоғары сенімділік сезімін тудырады. Мысалы, hCG-нің зәрдегі концентрациясы үздіксіз мән ретінде қарастырылса, 52 мЕЖ/мл hCG өлшенген зәр жүктілік тестісі 50 мЕЖ/мл шекті мәнмен «оң» деп көрсетілуі мүмкін, бірақ шындығында ол белгісіздік диапазонында болады, бұл бастапқы үздіксіз мәнді білу арқылы ғана анықталады. Екінші жағынан, шектен қашық тест нәтижесінің оң немесе теріс болжамдық мәні, әдетте, үздіксіз мәннен алынған болжамдық мәннен төмен болады. Мысалы, зәрдегі 200 000 мЕЖ/мл hCG жүктілік ықтималдығын қатты арттырады, бірақ екілік мәндерге түрлендіру нәтижесінде ол 52 мЕЖ/мл сияқты «оң» болып шығады.