Кіріспе

Панк субмәдениеті

Панк субмәдениетіне әртүрлі және кеңінен танымал идеологиялар, мода, сондай-ақ көркем өнер, би, әдебиет және фильм сияқты өнердің басқа да түрлері кіреді. Бұл мәдениет көбінесе анти-қанағаттанбаушылық көзқарастармен, жеке бас бостандығын қолдаумен және өздігінен жасау этикасымен сипатталады және панк-роктан пайда болды. Панк этикасының негізгі құндылықтары – конформизмге қарсылық, авторитаризмге қарсылық, корпоративизмге қарсылық, өздігінен жасау этикасы, тұтынушылыққа қарсылық, корпоративтік ашкөздікке қарсылық, тікелей әрекет және "өз қағидаларынан бас тартпау". Панк стиліне футболкалар, былғары күртелер, Dr. Martens аяқкиімдері, жарқын түсті шаштар мен тікенекті мохок сияқты шаштар, косметика, татуировкалар, әшекейлер және денеге жасалатын өзгерістер кіреді. Хардкор музыкасының жанкүйерлері әдетте еркектерге тән киімдерді таңдайды. Панк эстетикасы панктердің талғамдарын анықтайды, олар көбінесе андеграунд, минималистік, иконокласттық және сатирикалық сипаттамаларға ие. Панк поэзия мен прозаның көптеген туындыларын жасады және өзінің андеграунд баспасөзіне, зиндерге ие. Көптеген панк тақырыбындағы фильмдер түсірілді.

Тарих

Панк субмәдениеті 1970 жылдардың ортасында пайда болды; 1974 жылы Нью-Йоркте және 1976 жылы Ұлыбританияда. Кейбіреулер «панк» атауының түрме жаргонынан алынғанын болжайды. Алғашқы панктың көптеген алғышарттары мен ықпалдары болды, ал Джон Савидж субмәдениетті Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Батыс әлеміндегі барлық бұрынғы жастар мәдениетінің «қауіпсіздік инелерімен тізілген» «бricоляжы» деп сипаттайды. 1970 жылдардың соңында субмәдениет әртараптанды, нәтижесінде жаңа толқын, постпанк, 2 Tone, хардкор панк, no wave, көше панк және Oi! сияқты бағыттар көбейді. Хардкор панк, көше панк және Oi! түпнұсқа панк қозғалысының кейінгі жылдарында пайда болған жеңілтектерді жоюға тырысты. Панк субмәдениеті альтернативті рок, инди музыка, crossover thrash және хэви металдың экстремалды поджанрлары (негізінен треш метал, дэт метал, спид метал және NWOBHM) сияқты басқа да андеграунд музыкалық ағымдарға әсер етті. 1960 жылдардың соңында қазір протопанк деп аталатын музыка АҚШ-тың солтүстік-шығысында гараждық рок жандаруы ретінде пайда болды. «Панк» деп аталатын алғашқы ерекше музыкалық орта 1974 және 1976 жылдар аралығында Нью-Йоркте пайда болды. Шамамен сол уақытта немесе одан кейін Лондонда панк ортасы қалыптасты. Лос-Анджелес кейіннен үшінші ірі панк ортасының отанына айналды. Бұл үш қала жаңа қозғалыстың негізін құрады, бірақ Австралиядағы Брисбен, Мельбурн және Сидней, Канададағы Торонто, Ванкувер және Монреаль, сондай-ақ Бостон және Сан-Франциско сияқты қалаларда да панк орталары болды. Панк субмәдениеті «өз қолыңмен жаса» (DIY) этикасын қолдайды. Субмәдениеттің бастапқы кезеңінде мүшелері көбінесе төменгі экономикалық жағдайдағы адамдар еді және сол кездегі танымал рок музыкасымен байланысты әулеттен жалыққан. Панктер өз музыкаларын шығаратын немесе ақшаға құмар музыка индустриясы деп санайтын нәрсеге қарсы тұру үшін шағын тәуелсіз лейблдармен келісімшарт жасауға тырысты. DIY этикасы бүгінгі күнге дейін панктер арасында танымал. Нью-Йорктің панк-рок ортасы суретшілер, журналистер, музыканттар және негізгі ағымнан тыс жанкүйерлер тарапынан қолдау көрсетілген субмәдениеттік андеграундтан пайда болды. The Velvet Underground тобының 1960 жылдардың ортасынан соңына дейінгі кезеңдегі қатал және эксперименталды, бірақ көбінесе мелодиялық дыбысы, оның көп бөлігі визуалды суретші Энди Уорхолдың трансгрессивті медиа жұмысына қатысты, 1970 жылдардағы New York Dolls, Stooges және Ramones сияқты топтарға ықпал еткен.

Идеологиялар

Панк-саяси идеологиялар көбінесе жеке адамның бостандығы және қалыпты жағдайға қарсы көзқарастармен байланысты. Панк көзқарастарының арасында жеке бостандық, авторитаризмге қарсылық, өздігінен жасау этикасы, сәйкес келмеушілік, корпоратизмге қарсылық, үкіметке қарсылық, тікелей әрекет және "өзгенің қамына кірмеу" принциптері бар. Панк субмәдениетінің бөлігі болуға тырысатын кейбір топтар мен адамдар нацистік немесе фашистік көзқарастарды ұстанады, бірақ мұндай нацистік/фашистік топтар панк субмәдениетінің басым бөлігімен қабылданбайды. Мұндай көзқарастар панк субмәдениетінің бастапқы негіздеріне және тарихына қайшы келеді деген сенім ішкі жанжалдарға және осы көзқарастарды панк субмәдениетінің бөлігі деп санамауға белсенді күш салуға әкелді. Мысал ретінде, 2016 жылғы American Music Awards кезінде Green Day тобы нәсілшілдікке және фашизмге қарсы ұрандарды айқайлады, сондай-ақ Dropkick Murphys тобының концертінде басист және әнші Кен Кейси нацистік сәлемдеме жасаған адамға шабуыл жасады және кейіннен нацистер Dropkick Murphys концертіне шақырылмайды деп мәлімдеді. Топ мүшесі Тим Бреннан бұл пікірді кешірек растады. Dead Kennedys хардкор панк тобының "Nazi Punks Fuck Off" әні осының жарқын мысалы. Британдық панктер "Болашақ жоқ" слоганымен нигилистік және анархистік көзқарастарын білдірді, бұл слоган Sex Pistols тобының "God Save the Queen" әнінен алынған. АҚШ-тағы панктер нигилизмге басқаша қарады, бұл британдық панктерге қарағанда анархистік сипатта аз болды. Панк нигилизмі "героин немесе метамфетамин сияқты күштірек, өзін-өзі жоятын, сананы жоятын заттарды" қолдану арқылы көрініс берді.

Мода

Алғашқы панк сәні күнделікті заттарды эстетикалық эффект үшін бейімдеді: жыртылған киімдер қауіпсіздік шендеуіштерімен тігіліп немесе таспамен оралды; қарапайым киімдер маркермен немесе бояумен әшекейленді; қара түсті қапшық киім, көйлек немесе юбкаға айналды; қауіпсіздік шендеуіштері мен жүзбек қылыштар зергерлік бұйымдар ретінде қолданылды. Сонымен қатар, BDSM және S&M сияқты шектен шығушы сексуалдыққа байланысты былғары, резеңке және ПВХ киімдері де танымал болды. Ұлыбритания панк сәнінің алғашқы кезеңдерімен байланысты дизайнер – Вивьен Вествуд, ол Малкольм Маклареннің «Король жолындағы» бутикине киім тігіп, «СЕКС» деп аталды. Көптеген панктер тар джинсы, клеткалы/тартан шалбар, кілт немесе юбка, футболка, былғары күрте (көбінесе боялған топ логотиптерімен, шендеуіштерімен, түймелермен, металл қақпақтармен, тізбектермен немесе тікенектермен әшекейленген) және жоғары кесілген Chuck Taylor аяқ киімдері, кроссовкалар, скейт аяқ киімдері, бордель аяқ киімдері, Dr. Martens және әскери аяқ киімдер киеді. Ерте панктер кейде шок эффектісі үшін свастика бейнеленген киім киетін; Вивьен Вествудтың DESTROY көйлегінде Sex Pistols мүшелері киген кері айқышқа шегеленген Иса және свастика бейнеленген. Көптеген қазіргі панктер бейшаралыққа қарсы және нацистік символдардың орнына сызылған свастика символын киюге бейім. Кейбір панктер шаштарын мохок немесе басқа да ерекше пішінге кесіп, тіктеп, жарқын, табиғи емес түстермен бояйды. Кейбір панктер сәнге қарсы, панкты музыка немесе идеологиямен анықтау керек деп санайды. Панк киімдері елдегі адамдардың киім кию әдетін және дәстүрлі елдің идеалдарын бұзуға тырысады. Бұл 1980-ші жылдардан кейінгі АҚШ хардкор панк өнерінде жиі кездеседі, онда субмәдениет өкілдері британдық әріптестерінің күрделі киімдері мен тік, боялған шаштарына қарағанда қарапайым футболка мен джинсы киеді. Көптеген топтар көше киімдері мен жұмысшы класының киімдеріне негізделген стильді қабылдайды. Хардкор панк жанкүйерлері футболка, джинсы, арнайы ботинкалар немесе кроссовкалар және экипаж жейделерін таңдайды. Хардкор өнеріндегі әйелдер әдетте әскери шалбар, топтың футболкасы және капюшонды свитер киеді. Генри Роллинс Морристің пікірін қайталап, оның үшін киіну қара көйлек пен шалбар киюді білдіретінін айтады; Роллинс сәнге қызығушылықты алаңдатушы фактор деп есептейді. Мёрфи заңынан Джимми Гестапо өзінің панк стилінен (тік шаш және бондаж белбеуі) хардкор стиліне (яғни, ботинкалар мен қырқылған бас) өтуінің себебі функционалды киімге қажеттілікпен байланысты екенін айтады. Моррис пен Роллинстің көзқарастарына қарамастан, тағы бір панк зерттеушісі стандартты хардкор панк киімдері мен стильдеріне жыртылған джинсы, былғары күртелер, тікпен қолғаптар мен ит жағалары, мохок шаштар және киімдерді шендеуіштермен, боялған топтардың аттарымен, саяси мәлімдемелермен және жапсырмалармен DIY безендіру кіретінін мәлімдейді. Тағы бір панк зерттеушісі Сан-Франциско хардкор өнерінде кең таралған стильді байкер стиліндегі былғары күртелер, тізбектер, шендеуіштермен әшекейленген білезіктер, тесілген мұрын және көптеген тесілулер, боялған немесе татуировкалар (мысалы, анархия символы) және әскери стильдегі шаштардың қара немесе сары түске боялуынан бастап мохок пен қырқылған басқа дейін әртүрлі шаш стильдерінен тұрады деп сипаттайды. 2013 жылы Метрополитен өнер мұражайы панк сәніндегі аппараттық құралдарды, тозуды және қайта мақсаттану техникаларын зерттеген «PUNK: Chaos to Couture» атты кең ауқымды көрмені өткізді.

Жыныстық қатынас және оның көрінісі

Ұлыбританияда 1970-ші жылдардың соңында панк жанрының пайда болуы, «барлығы жасай алады» деген рухпен, әйелдердің маңызды үлес қосуына әкелді. 1970-ші жылдардағы рок және хеви-метал музыкасы сахналарында ер адамдар басым болғанмен, 1970-ші жылдардың ортасы мен соңындағы панк сахнасының анархиялық және контрмәдени көзқарасы әйелдерді қатысуға ынталандырды. «Панктің кереметтігі осы еді», – деді кейін Крисси Хайнде. «[Жыныстық] кемсітушілік сол сахнада болған жоқ». Бұл қатысу панк музыкасының тарихи дамуында, әсіресе сол кездегі АҚШ және Ұлыбританияда маңызды рөл атқарды және болашақ ұрпақтарға әсер етуде. Рок тарихшысы Хелен Реддингтон жас панк музыкант әйелдерінің имиджінің, сахнаның сәндік аспектілеріне (торлы колготки, тікенді сары шаштар және т.б.) бағытталғандығы стереотип екенін айтады. Ол көптеген, тіпті көпшілігі панк әйелдердің сәскеге қарағанда идеология мен әлеуметтік-саяси мағынасына көбірек қызығушылық танытқанын мәлімдейді. Музыка тарихшысы Каролина Кун панкке дейін рок музыкасындағы әйелдердің көрінбейтіндей болғанын айтады; ал панкта, оның пікірінше, «панк музыкасының бүкіл тарихын еркек топтарын атамай жазуға болады – және менің ойымша, көптеген адамдар бұған таңғалар еді». Джонни Роттен «Пистолз дәуірінде әйелдер ер адамдармен бірге ойнап, бізбен тең дәрежеде күресті. Бұл жарыс емес, үйлесімділік еді» деп жазды. Әйелдер The Runaways, The Slits, The Raincoats, Mo dettes, Dolly Mixture және The Innocents сияқты топтарға қатысты. Басқалары тең құрмет туралы пікірге қарсы, мысалы, гитарист Вив Альбертин: «A&R менеджерлері, күзетшілер, дыбыс режиссерлері, ешкім бізді қапалы қабылдамады. Сондықтан, біз барған жерде ешкім бізге құрмет көрсетпеді. Адамдар бізді жанында көргісі келмейді». Панктің анти-қалыпты ұстанымы ерлер басым индустрияда шеттетілген әйелдерге мүмкіндік берді. Sonic Youth тобының мүшесі Ким Гордон: «Менің ойымша, әйелдер табиғи анархистер, себебі сіз әрқашан еркек шеңберінде жұмыс істейсіз».

Дене және сыртқы келбет

Кейбір панктер үшін дене – қарсылықтың символы болды, саяси мәлімдеме ретінде "қалыпты" және әлеуметтік қабылданған барлық нәрсеге наразылық білдірді. Бұл идеяның мақсаты – субмәдениеттен тыс адамдарды өз көзқарастарын күдікке салуға итермелеу болды, соның нәтижесінде гендерлік бейнелеу және гендерлік идентичность ойнауға танымал факторға айналды. Панк гендерді дихотомия ретінде қалыптастыруға қарсы тұрып, бұрынғы қалыпты көзқарасты бұзуға көмектесті. Панк сахнасында киім алмастыру жиі кездесетін құбылыс болды; ер адамдардың жыртылған юбка, торы жеңдер және артық макияж кигенін, ал әйелдердің шашын қырқып алып, үлкен клеткалы көйлек, джинс күрте және ауыр арнайы аяқ киім кигенін көру ерекше жағдай емес еді. Панк андрогиния мен гендерлік өрнектің барлық түрлері үшін жаңа мәдени кеңістік құрды. Қоғамдық нормаларды қабылдамауға тырысып, панк бір әлеуметтік норманы қабылдады – күш пен ашуды еркектік арқылы білдіруді, еркектікті "дефолтты" жағдай деп анықтады, онда гендердің мәні болмады немесе оның маңызы жоқ еді. Алайда, бұл аргументтің негізгі себебі әйелдікті әдеміліктің қалыпты түсініктерімен байланыстырады. Бұрын жасырынып келген нәрселердің бәрі ашыққа шықты, әдеби және бейнелі мағынада. Бұл киім үстінен бюстгальтер мен іш киім киюден бастап, тек бюстгальтер мен іш киім киюге дейін болуы мүмкін еді. Бұл әрекет сексуалды сипатта болғанымен, панктер үшін бұл тек өзін-өзі өрнектеудің бір жолы болды. Бір концертте L7 тобының вокалисі Донита Спаркс тампонын алып шығып, көрермендерге лақтырып жіберді.

Көтерілісшілдік

Riot grrrl – 1990 жылдардың басында Вашингтон, округ Колумбияда және Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында, әсіресе Олимпия, Вашингтон қаласында туған астыртын феминистік хардкор панк қозғалысы. Ол көбінесе үшінші толқын феминизмімен байланысты, және кейде оның бастауы деп есептеледі. Бұл, сонымен қатар, панк сахнасының шабыттандырған күшімен инди-роктан пайда болған музыкалық жанр ретінде де сипатталады, бұл жанрда әйелдер соңғы бірнеше жыл бойы ерлердің істегеніндей өзін-өзі еркін білдіре алды.

Квиркор

Квиркор – ЛГБТ мәселелеріне баса назар аударатын панк қозғалысы. Квиркор – гетеронормативтілікті қабылдамау негізінде құрылған, қалыпты құрылымға қарсы субмәдениет. Бұл бас тарту тек басты қоғаммен ғана шектелмейді, сонымен қатар үлкен панк сахнасындағы гомофобияға да қарсы тұрады. Квиркор – хардкор панк сахнасының бір тармағы және оның атауы "квир" және "хардкор" сөздерінің қосылуынан пайда болған. Ірі панк сахнасындағыдай, DIY (өздігінен жасау) квиркор субмәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады. Riot grrrl қозғалысынан шыққан көптеген журналдар квир идентиті мәселелерін қарастырып, квиркор субмәдениетінің қалыптасуына үлес қосты. Квиркор және riot grrrl субмәдениеттері көбінесе байланысты деп есептеледі. Бұл екі панк сахнасы тығыз байланысты, көптеген топтар квиркор және riot grrrl екеуінің де қатарына жатады.

Бейнелеу өнері

Панк эстетикасы панктердің таңдаған өнер түрін анықтайды, көбінесе андеграунд, минималистік, иконаға қарсы және сатирикалық сезімталдықпен ерекшеленеді. Панк өнері альбом мұқабаларында, концерттердің жарнама парақшаларында және панк-зиндерде кездеседі. Әдетте түсінікті, нақты хабарламасы бар панк өнері, көбінесе әлеуметтік теңсіздік және экономикалық айырмашылық сияқты саяси мәселелерге арналған. Көрерменде шок тудырып, сондай-ақ көңіл жағдыру сезімін ояту үшін азаптау суреттерін пайдалану жиі кездеседі. Балама ретінде, панк өнерінде көрерменде жек көрініс тудыру үшін өзімшілдік, ақымақтық немесе бейжайлық бейнелері болуы мүмкін. Алғашқы туындылардың көп бөлігі қара-ақ түсті болды, себебі олар зиндер арқылы таратылып, жұмыс орнында, мектепте немесе көшірме орталықтарында фотокөшірме арқылы қайта өндірілді. Панк өнері Энди Уорхолдың Factory студиясының жаппай өндіріс эстетикасын да пайдаланады. Панк, Красс бастаған штамп өнерінің қайта жандануына септігін тигізді. Ситуационистер де панк өнеріне, әсіресе Джейми Рид жасаған Sex Pistols өнеріне әсер етті. Панк өнері көбінесе коллаж қолданады, мысалы Джейми Рид, Красс, The Clash, Dead Kennedys және Уинстон Смит өнерлерінде көрінеді. Джон Холмстром – Ramones және Punk үшін жұмыс жасаған панк карикатурисі.

Билеу

Панкпен байланысты екі би стилі – пого биі және мошинг. Пого – билеушілердің бір орында тұрып немесе қозғалып, жоғары-төмен секіріп билеуі. Бидің аты пого таяғын пайдаланумен ұқсастығынан шыққан, әсіресе бидің кең таралған түрінде, онда адам денесін қатты ұстап, қолдарын тік және аяқтарын жақын ұстайды. Пого биі панк-рокпен тығыз байланысты және мошингке арқау болады. Мошинг немесе слэмдансинг – қатысушылардың тікелей эфирдегі музыка кеші кезінде бір-бірін итеріп немесе соқтығысуымен сипатталатын би стилі. Ол көбінесе хардкор панк және трэш-метал сияқты "агрессивті" музыка жанрларымен байланысты. Сахнаға секіру және көпшілік серфингі бастапқыда The Stooges сияқты протопанк топтарымен байланысты болды және панк, металл және рок концерттерінде кездеседі. Ска-панк skanking-тің жаңартылған нұсқасын дамытты. Хардкор биі – жоғарыда аталған стильдердің барлығының ықпалымен пайда болған кейінгі даму. Психобиллилер "бұзу" биін жақсы көреді, ол адамдар дөңгелек айналымда жүріп, бір-бірінің кеудесі мен қолдарына соққы беретін слэм биінің бір түрі.

Фильм

Панк тақырыбында көп фильмдер түсірілген. No Wave Cinema және Remodernist кино қозғалыстары панк эстетикасына көп қарызды. Бірнеше танымал панк-топтар фильмдерге қатысты, мысалы, Ramones тобы "Рок-н-ролл орта мектебінде", Sex Pistols тобы "Ұлы рок-н-ролл алаяғында", ал Social Distortion тобы "Тағы бір ой-сана" фильмінде ойнады. Дерек Джарман мен Дон Леттс – белгілі панк режиссерлері. Пенелопа Сфиристің "Батыс өркениетінің құлдырауы" (1981) атты деректі трилогиясының бірінші бөлімі Лос-Анджелестің алғашқы панк сахнасын Black Flag, Circle Jerks, Germs және Fear топтарының концерттік кадрлары мен сұхбаттары арқылы көрсетеді. "Батыс өркениетінің құлдырауы III" фильмі 1990-шы жылдардағы панк өмір салтын зерттейді. Лорен Касс – панк субмәдениетінің фильмде бейнеленген тағы бір мысалы. Жапондық киберпанк қозғалысының тамыры 1970-ші жылдары пайда болған J-rock субмәдениетіне дейін жетеді. Фильм режиссері Сого Ишии бұл субмәдениетті жапон киносына өзінің панк фильмдерімен – "Панк мектебі" (1978) және "Жасық жол" (1980) арқылы таныстырды. Бұл фильмдер панкпен байланысты бүлік пен анархияны бейнеледі және андеграунд кино саласында үлкен ықпалға ие болды. "Жасық жол" әсіресе әсерлі байкерлік фильм болды, оның панк байкерлік топтық эстетикасы Кацухиро Отомоның "Акира" манга және аниме франшизасының (1982 жылы дебют) жолын ашты. Ишиидің келесі фильмі – Отомоның манга комиксінің бейресми қысқаметражды бейімделуі – "Шатастыру" (1981) болды. "Афропанк" деректі фильмі панк DIY сахнасындағы афроамерикандықтардың тәжірибесін қамтиды.

Ингаляциялық еріткіштер

"[Желімді] иіскеу панктар тарапынан қабылданысқа ілікті, себебі иіскеуге қатысты қоғамдық пікірлер олардың өзіндік бейнесімен үйлесетін болды. Бастапқыда тәжірибелік мақсатта және арзан құмарлық үшін қолданылған, ересектердің наразылығы мен жаугершілігі панктарды желімді иіскеу арқылы қоғамды дүрліктіруге итермеледі". Ұшақ моделін жасауға арналған желім және контактілік цемент панктардың эйфория мен мас болу үшін қолданған көптеген еріткіштер мен ингаляторлардың қатарында болды. Желімді әдетте пластикалық қапқа салып, буын "дем соқпай" (иіскеп) жұтатын. Сұйық еріткіштерді матаға сіңдіріп, буын жұту арқылы иіскеу кең таралған. Пайдаланушылар еріткіштерді мас болу үшін иіскегенімен, бұл әрекет зиянды немесе өлімге алып келуі мүмкін.

Тіке жиек

Straight edge – панк мәдениетінің философиясы, оның жақтастары панк субмәдениетінің шектен шығуына наразылық ретінде алкоголь, темекі және басқа да есірткілерді пайдаланудан бас тартады. Кейбіреулер үшін бұл жыныстық қатынастан аулақ болу, вегетариандық немесе вегандық диета ұстану, кофе ішпеу және дәрі-дәрмек қабылдамауды да қамтиды. Straight edge 1980-ші жылдардың басындағы хардкор панк ортасында пайда болды. Одан бері, вегетариандық және жануарлар құқықтары сияқты түрлі сенімдер мен идеялар осы қозғалыспен байланыстырылды. Росс Хаенфлер 1990-шы жылдардың соңындағы мәліметтер бойынша, төрт straight edge қатысушының шамамен үші вегетариандық немесе вегандық болғандығын жазды. Straight edge субмәдениетінің ең көп таралған ерекшеліктері алкоголь, никотин және заңсыз есірткілерден бас тарту болғанымен, «есірткілерден аулақ болу» немесе «есірткісіз өмір сүру» түсініктерінде маңызды айырмашылықтар бар. Straight edge өмір салтының негізгі себептері туралы пікір келіспеушіліктері жиі туындайды. Straight edge саясаты негізінен солшыл және революциялық, бірақ консервативті бағыттары да бар. 1999 жылы Уильям Цицос straight edge 1980-ші жылдардың басында құрылғаннан бері үш кезеңнен өтті деп жазды. Bent edge – Вашингтон қаласының хардкор ортасындағы мүшелердің straight edge-ке қарсы қозғалысы ретінде пайда болды, олар ортадағы қаталдық пен төзбеушілікке наразы болды. 1980-ші жылдардың ортасында басталған «жастар тобы» дәуірінде музыканың straight edge ортасына әсері ең жоғары деңгейге жетті. 1990-шы жылдардың басында белсенді straight edge кең панк ортасының белгілі бір бөлігіне айналды. 1990-шы жылдардың басы мен ортасында straight edge АҚШ-тан Солтүстік Еуропаға, Шығыс Еуропаға, Таяу Шығысқа және Оңтүстік Америкаға тарады. 2000-шы жылдардың басында белсенді straight edge панктер кең straight edge мәдениеті мен қозғалысынан көбінесе шығып кетті.

Өмір салты мен қоғамдастық

Панктер әр түрлі мәдениеттер мен әлеуметтік топтардан шығады. Кейбір субмәдениеттермен салыстырғанда, панк идеологиясы гендерлік теңдікке жақынрақ. Панк субмәдениеті көбінесе расизмге қарсы болғанымен, оның көп бөлігі ақ нәсілділерден тұрады. Дегенмен, басқа топтардың өкілдері (мысалы, афроамерикандықтар, басқа қара нәсілділер, латиноамерикандықтар және азиялықтар) осы субмәдениеттің дамуына үлес қосты. Панктер көбінесе жергілікті қауымдастықты құрайды, ол кішкентай қалада онға жуық мүшеден, ал ірі қалада мыңдаған мүшеден тұруы мүмкін. Жергілікті қауымдастықта әдетте белсенді панктердің кішкентай тобы және оларды қоршаған жанкүйерлер болады. Типикалық панк қауымдастығы панк және хардкор топтарынан, концерттерге, наразылықтарға және басқа да шараларға қатысатын жанкүйерлерден, журналдар шығарушылар, рецензенттер және басқа да жазушылардан, журналдарды безендіретін суретшілерден, плакаттар мен альбомдық мұқабалар жасаушылардан, концерттерді ұйымдастырушылардан және музыкалық орындарда немесе тәуелсіз жазба компанияларында жұмыс істейтін адамдардан тұрады.

Аутентиктілігі

Панк және хардкор субмәдениеттерінде сахна мүшелері көбінесе сахнаның құндылықтары мен философияларына деген адалдығы тұрғысынан бағаланады, бұл саяси көзқарастардан бастап өмір салтына дейін қамти алады. Панк субмәдениетінде "позер" (немесе "позер") деген сөз "әдетте өзі емес нәрсе екенін көрсетуге тырысатын адамды" сипаттау үшін қолданылады. Бұл термин, белгілі бір субмәдениеттің киімдерін, сөйлеуін және/немесе мінез-құлқын қабылдаған, бірақ оның құндылықтарын немесе философиясын бөліспейтін немесе түсінбейтін адамды білдіреді. Музыка индустриясын, тіпті панк мәдениетін де сынаудан тартынбайтын "Chickenshit Conformist" Dead Kennedys кітабында: "Панк өлген жоқ, ол өлуге лайық. Ол тағы бір ескі карикатураға айналғанда, идеялардың маңызы жоқ, кіммен таныс екенің маңызды", - деп мәлімдеді. Панк адамдардың оның негізгі құндылықтарын ("өзгеріс пен қамқорлық – нағыз нәрсе") ұмытқандықтан "мағынасыз модаға" айналу қаупі бар екенін айтты. Әсіресе, панктың негізгі құндылықтарына қайшы келетін және сатылып кеткен металл топтарын, "ең нәсілшіл және гомофобтық топтармен келісімшарт жасап ақша табуға тырысатын" жамандыққа айыптады. Мұндай шынайы еместік субмәдениет мүшелері тарапынан жек көрумен қарастырылса да, терминнің анықтамасы және оны кімге қолдану керек деген мәселе субъективті болып табылады. Drowned in Sound журналындағы мақала 1980-жылдардағы "хардкор – панктың нағыз рухы" екенін айтады, себебі "барлық позерлер мен модаға құмарлар жаңа романтикалық шаштармен, тар қызғылт галстуктармен келесі трендке кеткеннен кейін", панк сахнасы тек "DIY этикасына толыққанды берілген" адамдардан ғана тұрды. The Who, The Stooges, Velvet Underground, Pink Fairies, The Deviants және Edgar Broughton Band сияқты прото-панк топтар 1960-жылдардың соңында гараждық роктан пайда болды. Және әдетте, жанрды дамытуға ақ жұмысшы сыныбының жігіттері еңбегі сіңген деп есептелсе де, көптеген әйелдер (Патти Смит, Сиукси Сиу) және түрлі этностық топтардан шыққан адамдар (The Specials мүшесі) панктың алғашқы дыбысы мен эстетикасына үлкен үлес қосты. Алғашқы субмәдениеттің мақсаты бағытталғандықтан, панк қозғалысы кеңінен танымал болғандықтан ол бағытталған ағымға енді. Егер панк коммерциялық сипатқа ие болса, онда ол көше мәдениетінен алыстайды. Міне, панктың парадоксы: субмәдениет ретінде ол үнемі дамуы керек, бағытталған ағымнан шығып кету үшін. Лиз Хэмнің жазған "Punk Girls" кітабы – панк субмәдениетіндегі австралиялық әйелдердің 100 портретін қамтитын фотоальбом. Ол 2017 жылы Manuscript Daily басылымында жарық көрді. Кітаптағы фотосуреттер арқылы панк субмәдениетіне қатысты кемсітушіліктер зерттеледі; бұл қыздар бағытталған ағымға жатпаса да, "әдемі және талантты".

Басқа субмәдениеттермен өзара іс-қимыл

Алғашқы хип-хоп MC-лер өздерін панк-рокерлер деп атады, ал кейбір панк сәні хип-хоп киімдеріне енді, сондай-ақ керісінше де болды. Малкольм Макларен Ұлыбританияға панк пен хип-хопты таныстыруда маңызды рөл атқарды. Кейіннен хип-хоп, Beastie Boys, Hed PE, Blaggers I. T. A., Biohazard, E. Town Concrete, The Transplants және Refused сияқты кейбір панк және хардкор топтарына әсер етті. Басқа рэптер мен хип-хоп орындаушылары City Morgue сияқты crust punk және хардкор субмәдениеттерінен әсер алды. 1960 жылдардың соңында Ұлыбританиядағы скинхед субмәдениеті, 1970 жылдардың басында дерлік жойылған болатын, 1970 жылдардың соңында қайта жанданды, бұл панк-роктың, әсіресе Oi! панк жанрының ықпалынан болды. Керісінше, дәстүршіл скинхедтер арасында танымал болған ска және регги бірнеше панк музыканттарына әсер етті. Панктер мен скинхедтердің қарым-қатынасы әлеуметтік жағдайларға, уақыт кезеңіне және географиялық орналасуына байланысты жауласушылыққа да, достыққа да толы болды. Панк пен хэви-метал субмәдениеттері панк пайда болғаннан бері ұқсастықтарды бөліседі. 1970 жылдардың басындағы протопанк сахнасы хэви-металдың дамуына ықпал етті. Элис Купер панк және метал субмәдениеттерінің сәні мен музыкасының алға басушысы болды. 1977 жылы шыққан алғашқы альбомынан бері Motörhead панк сахнасында үнемі танымал болды, ал олардың қайтыс болған вокалисі Лемми панк-роктың жанкүйері болды. Metalcore, grindcore және crossover thrash сияқты жанрлар панк-рок пен хэви-металдан күшті әсер алды. Британдық хэви-металдың жаңа толқыны Discharge сияқты британдық топтардың стиліне әсер етті, ал хардкор Metallica және Slayer сияқты трэш-метал топтарына басты ықпал етті. 1990 жылдардың басындағы гранж субмәдениеті панктың анти-сән идеалдары мен металлға әсер еткен гитаралық дыбыстардың қосындысы болды. Дегенмен, хардкор панк және гранж 1980 жылдары танымал болған хэви-метал музыкасына қарсы реакция ретінде дамыды. Панк өркендеген кезінде панктер жалпы жұртшылықтан және басқа субмәдениеттердің мүшелерінен мазақтау мен шабуылға ұшырады. 1980 жылдары Ұлыбританияда панктер кейде Тедди Бойз, майлылар, байкерлер, модтар және басқа субмәдениеттердің мүшелерімен төбелес тудырды. Сонымен қатар, позитивті панктер (қазір готтар деп танылады) пен сәнді киінген жаңа романтиктер арасында зор дұшмандық болды. 1970 жылдардың соңында панктер идеологиялық қарама-қайшылықтар мен хиппи мәдениетіне қарсылық салдарынан хиппилермен қақтығыстарға түскен. Дегенмен, ағылшын анархо-панк тобы Crass-тың мүшесі Пенни Рембо Crass-тың оның досы, хиппи Уоли Хоуптың естелігінде құрылғанын айтты. Рембо сонымен қатар Crass-тың 1960 және 1970 жылдары хиппи қозғалысына белсенді қатысқанын, ал 1967 жылы Dial House құрылғанын мәлімдеді. Көптеген панктер Crass-тың хиппи қозғалысына қатысқаны үшін оларды сынады. Crass сияқты, Джелло Биафра да хиппи қозғалысынан әсер алды және yippies-ті өзінің саяси белсенділігі мен ойлауына басты ықпал еткен деп атады, бірақ ол хиппилерді сынаған әндер де жазды. Индустриалдық және риветхед субмәдениеттері музыка, сән және көзқарас тұрғысынан панкпен байланысты болды. Power pop музыкасы (Badfinger, Cheap Trick, The Knack және The Romantics сияқты топтар анықтағандай) панк-рокпен шамамен бір уақытта және географиялық аймақта пайда болды, олар қысқа әндерді қатты және жылдам орындау тұрғысынан көптеген нәрселермен бөлісті, сонымен қатар есте қалатын сезімдерге баса назар аударды. Көбірек мелодиялық және поп әсері бар панк музыкасы көбінесе "жаңа толқын музыкасы" деген жалпы атаумен power pop топтарымен біріктірілді. "Power pop punk" жанрына жататын жақсы мысал - Солтүстік Ирландияның танымал тобы Protex. Дегенмен, стильдік және лирикалық тұрғыдан алғанда, power pop топтары "панк емес" топ 40 коммерциялық поп-музыкасының ықпалына ие болды және әсіресе Stereo Skyline және All Time Low сияқты заманауи power pop топтарында сәнді, ауыр жасөспірімдер поп-модасын ұстанды.

Шығыс Германия

Панк-сахнасы 1970-ші жылдардың соңында социалистік Шығыс Германияда қалыптаса бастады. Ол Батысқа ұқсас көптеген ерекшеліктерге ие болды және билік тарапынан АҚШ пен Батыс Еуропадан бастау алған халықаралық жастар субмәдениетінің таралуы ретінде қарастырылды. Шындығында, бұл бағаны көптеген шығыс германиялық панктар да бөлісті. Марио Шульцтің айтуынша: "Бастапқыда маған музыка ұнады. Мен ағылшын тіліндегі мәтіндерді толық түсінбедім, бірақ сырттан қараушының осы көрсеткішті тәжірибесі, осы таң қалдыру қабілеті маған ұнады. Мен қазірдің өзінде басқа біреу болдым, мүмкін, басқаша айтар едім, бір жағынан қиын адам". Билік үшін панк – қазіргі әлеуметтік нормалар мен құндылықтарға қайшы келетін өмір салтының көрінісі болды. Дегенмен, панктер ғана "негативті, декаденттік" және социалистік қоғамның тұрақтылығына қауіп төндіретін жастар субмәдениеті емес еді: хэви-металдар, скинхедтер және готтар да мақсатқа алынды. Нақты санды анықтау қиын болғанымен, 1980-ші жылдардың басында Шығыс Германиядағы панк-сахнасы салыстырмалы түрде шағын болды. Мысалы, "1981 жылы Штази (құпия полиция) 1000 панк пен оларға жақын 10 000 адамды анықтады". Панктер жеке тұлға ретінде немесе топ ретінде қарастырылса да, оларды ресми полиция да, Штази де қуғынға салды. Полицияның мәжбүрлеп шаш кесу, тұтқындау және физикалық зорлық-зомбылық сияқты тікелей қуғын әдістері, Штазидің жасырын және кең ауқымды "Zersetzung" әдістерімен біріктірілді: оларға түрлі инфильтрация түрлері, жалған тудыратын әрекеттер, жала жабу, психикалық денсаулық проблемаларын тудыруға бағытталған психологиялық қысым көрсету және психикалық денсаулық заңнамасы негізінде немесе жасалған қылмыстар бойынша соттау кірді. Штазидің әдістерін анықтау қиын болғандықтан және оларды дәлелдеу одан да қиын болғандықтан, бұл оларға өз азаматтарын қуғынға салуға байланысты халықаралық айыптаулардан қашуға мүмкіндік берді. Бұл әдістер адамдарға зиян келтіру үшін ғана емес, сонымен қатар жеке тұлғаларды беделсіз ету және оқшаулау, сондай-ақ түрлі топтар мен ұйымдарды тарату үшін де жасалған. Олар өздеріне ұқсас көзқарастарға ие серіктестерді жалдауға көп сүйенді. Штази қызметкерлерінің сөзіне сүйенсек, панктардың "бір-біріне жақындық сезіміне" байланысты мұндай тапсырманы орындау қиын болды. Дегенмен, Штази панк-сахнаны басу және ыдыратуда айтарлықтай жетістікке жетті. 1984 жылы түрмеден шыққан "Namenlos" тобының бұрынғы мүшесі Яна Шлоссер: "Штази панкті толығымен қиратты" деді.

Жалпы перспективалар

Панк субмәдениеті әлемнің көптеген елдеріне тарады. Музыкалық өрнектің икемділігі, әсіресе, оны мәдениеттер аралық түсіндіру үшін өте қолайлы құралға айналдырады.