Кіріспе
X Ray Spex – 1976 жылы Лондонда құрылған ағылшын панк-рок тобы. Алғашқы құрамында (1976–1979) X Ray Spex бес сингл және бір альбом шығарды. 1977 жылы жарық көрген "Oh Bondage Up Yours!" әні және 1978 жылғы тұңғыш альбомы Germfree Adolescents панк жанрындағы классикалық туындылар ретінде кеңінен мойынға алынды. Топ 1990 және 2000 жылдары бірнеше рет қысқа мерзімге қайта құрылды.
the punk band
X Ray Spex was an English punk rock band formed in 1976 in London. During their first incarnation (1976–1979), X Ray Spex released five singles and one album. Their 1977 single "Oh Bondage Up Yours!" and 1978 debut album Germfree Adolescents are widely acclaimed as classic punk releases. The band has briefly reformed several times in the 1990s and 2000s.
Мансап
Бастапқыда топта әнші Поли Стайрен (туған аты Марион Джоан Эллиотт Саид) (басқаша Мариан немесе Марианна деп те жазылады) вокалмен, Джек Аэропорт (Джек Стаффорд) гитарамен, Пол Дин бас-гитарамен, Пол 'Б. П.' Хёрдинг барабанда және Лора Логик (туған аты Сьюзан Уитби) саксофонда орындады. Соңғы аспап стандартты панк құрамына ерекше қосымша болды және топтың ең ерекше белгісінің біріне айналды. Логик тек топтың бір пластинкасында ғана ойнады. Ол он бес жаста болғандықтан, саксофон ойнау хоббиі болды және білімін аяқтау үшін топтан кетті. X Ray Spex-тің тағы бір ерекше музыкалық ерекшелігі – Поли Стайреннің дауысы, ол «көпіршікті диссонансты» және «парақ металл арқылы тесіктер бұрғылай алатын қуатты» деп сипатталды. Мари Эллиот ретінде Стайрен 1976 жылы GTO Records үшін «Silly Billy» атты регги синглын шығарды, ол хит-парадқа ілмеді. 1957 жылы Бромлиде, Кентте сомалилік әке мен британдық анадан туған Поли Стайрен топтың бетке айналды және панк қозғалысынан шыққан ең есте қаларлық әйел вокалистердің бірі болып қала береді. Ол әдеттен тыс келбетке ие болды, тістеріне қалың брекеттер тақты және бір рет «Мен секс-символ емеспін және егер біреу мені солай етуге тырысса, ертең шашымды қырқамын» деді. Кейін ол Виктория паркіндегі концерт алдында Джонни Роттеннің пәтерінде осыны істеді. Марк Пейтресс 2002 жылғы «The Anthology» жинағының жазбаларында Роттеннің көп жылдық досы және оның пост-панк жобасы PiL-дің бассисті Жах Воббл бір кезде Стайренды «жиі галлюцинация туралы сөйлейтін ерекше қыз» деп сипаттағанын айтады. «Ол Джонды қорқытты». Роттен, мадақтау мен құрметке қарағанда, оның ашық ұнатпайтындығымен танымал, ретроспективті панк деректі фильмінде X Ray Spex туралы: «Олар ерекше дыбыс пен көзқарас, және жалпы энергиямен келді – бұл айналасындағы ештеңемен байланысты емес, керемет болды». Стайренге Sex Pistols тобының Хастингстегі концерті әсер етті және олардың өнерлері арқылы ол және X Ray Spex панк сахнасының ең көп талқыланған тобының біріне айналды. Топ өзінің алғашқы 100 күнінде The Roxy панк клубында екі рет өнер көрсетті. Наурыз айында топ The Drones және Chelsea тобымен бірге ойнады. Сәуірде олар Buzzcocks, Wire және Johnny Moped тобымен бірге сахнаны бөлісті. Олардың Roxy-дегі алғашқы концерті екінші тікелей өнерлері болды. Ол жазылып алынды және олардың гимні «Oh Bondage Up Yours!» «Live at the Roxy WC2» альбомына енді. Стайрен жазба жасаған кезде он тоғыз жаста болды. Бұл концерттің жарнамасы «жақын резиденцияға» әкелді, әсіресе жексенбі кештері «The Man in the Moon» пабында, Кингс-роуд, Челсиде, сондай-ақ жазба лейблының қызығушылығын тудырды. 1977 жылдың қыркүйек айының соңында «Oh Bondage Up Yours!» синглы студиялық жазбасы шығарылды. Бүгінде 45-ші ән музыкалық туынды ретінде де, прото-гёрл ұраны ретінде де олардың ең маңызды артефактісі саналады. «Кейбіреулер кішкентай қыздарды көрінуі керек, естілмеуі керек деп ойлайды, бірақ мен олай ойлаймын – құлдық, сенің қолыңа!» деген сөздермен басталатын ән 15 жылдан кейін пайда болған riot grrrl қозғалысының алдын ала болжамы ретінде түсіндірілуі мүмкін, бірақ Стайреннің өзі оны тұтынушылыққа қарсы/капитализмге қарсы джингл ретінде қарастырғанын және ол тек феминистік сипатқа ие емес екенін айтады. Лора Логик 1977 жылдың соңында 16 жасында Essential Logic деп аталатын жаңа топ құру үшін топтан кетті. Ол саксофонда уақытша Джон Глинмен (кейін Wreckless Eric тобына қосылды), содан кейін тұрақты түрде Руди Томпсонмен (Стив Руди деп те белгілі) алмастырылды. 1978 жылдың қараша айында топ өзінің тұңғыш альбомын шығарды. «Identity» әнінен басқа, ол ішінара Стайреннің Роксидің дәретханасында «Бромли контингентінің» мүшесі Трейси О’Кифтің білегін кескенін көргеніне негізделген, ал «Germfree Adolescents» альбомының қалған бөлігі тұтынушылыққа қарсы тақырыпты қарастырды. X Ray Spex 1977 жылдың қараша айының соңы мен желтоқсан айының басында Ислингтондағы Hope and Anchor-да өткен үш апталық «Front Row Festival» фестивалінде өнер көрсетті. Олардың беделі Нью-Йорктегі CBGB-да екі апталық резиденцияда өнер көрсету арқылы одан әрі артты, тіпті Germ Free Adolescents альбомы 1992 жылға дейін Америкада шығарылмаса да. 1978 жылдың 30 сәуірінде топ Виктория паркі, Боу, Тауэр Хамлетс қаласында өткен «Рок Расизмге қарсы» концертіне қатысты. Сондай-ақ, Steel Pulse, The Clash, The Ruts, Sham 69, Generation X және Tom Robinson Band өнер көрсетті. Сол жылы альбомды насихаттау үшін X Ray Spex өзінің алғашқы және жалғыз толық Ұлыбритания гастроліне шықты. Гастрольден шаршаған Поли Стайрен 1979 жылдың ортасында топтан кетіп қалды. Оның топпен бірге өнер көрсетуі 1980 жылғы «DOA» фильміне енді. Ол «Translucence» атты жеке альбом шығарды, содан кейін Харе Кришна қозғалысына қосылды (Логик те топтан кеткеннен кейін солай істеді). Стайренсіз топ өзінің қарқынын жоғалтты және тарады. Хёрдинг және Аэропорт Classix Nouveaux тобын құрды, ал Пол Дин және Руди Томпсон Энтони «Tex» Доутимен бірге Agent Orange тобын құрды, ол кейін Transvision Vamp тобының негізін қалаушысы болды. X Ray Spex тобының алғашқы құрамы 1976 жылдың ортасынан 1979 жылға дейін болды, осы кезеңде олар бес сингл – «Oh Bondage Up Yours!», «Identity», «The Day the World Turned Day Glo», «Germfree Adolescents» және «Highly Inflammable» – және бір альбом, «Germfree Adolescents» шығарды. Бір ретроспективті шолуда синглдар «жоғары энергиялы панктың керемет мысалдары ғана емес, сонымен қатар 70-ші жылдардың қалалық синтетикалық сәнін сынап, жеке өрнекке шақыратын ойлы мәтіндерді қамтиды» делінген. The Virgin Encyclopedia of Popular Music журналындағы сол рецензент топтың 1970-ші жылдардағы үлесін «панк дәуірінде пайда болған ең жаңашыл, түпнұсқа және шынайы қызықты топтардың бірі» деп бағалайды. Топ 1995 жылы Стайрен, Дин және Логик қатысуымен «Conscious Consumer» атты жаңа альбом шығару үшін қайта құрылды. Трилогияның біріншісі деп жарияланғанмен, альбом коммерциялық сәттілікке жете алмады. Стайрен кейін Лондонның орталық бөлігінде өрт сөндіру машинасы шауып өткен кезде жарақат алғанын және гастроль мен жарнамалық жұмыстардың күрт аяқталғанын түсіндірді. Келесі жылы X Ray Spex Поли Стайренсіз Блэкпулде өткен Punk Festival-дің 20 жылдығында өнер көрсетті, соңғы сәтте шешімінен бас тартуын «Poly Filla» атты жаңа әйел вокалисті тағайындау арқылы жеңді. Топ тарады, бірақ кейінірек топтың ерте жазбаларының жинағы, тікелей концерттік альбомы және барлық аталғандардың антологиясы шығарылды. Джек Аэропорт кейін BBC-нің корпоративтік және қоғамдық қатынастар бөлімінде өз атымен – Джек Стаффорд ретінде жұмыс істеді; ол 2004 жылдың 13 тамызында рактан қайтыс болды. және 2008 жылдың 6 қыркүйегінде Лондонның The Roundhouse-ында 3000 адамға толы аудиторияның алдында өнер көрсетті. Концерт «Plastic Bag» әнінен басқа, «Germfree Adolescents» альбомының барлық әндерін қамтыды. Concrete Jungle Productions компаниясының өкілі Саймонд Лауэс, Поли Стайренмен бірге 2008 жылы Camden Roundhouse-та өткен тікелей концертті өндірді. Поли Стайрен 2011 жылдың 25 сәуірінде Англияның Шығыс Сассексте жұлын және сүт безінен рактан 53 жасында қайтыс болды.
Құжаттық фильмдер мен өмірбаян
Стирен туралы "Полистирен: Мен клише" атты деректі фильм түсірілген. Бұл деректі фильмнің режиссері Пол Синг, сценарийін Стиреннің қызы Селеста Белл (оның өзі де баяндамашы) және автор Зое Хоу жазды. Бұл деректі фильм "Germfree Adolescents" альбомының 40 жылдығына орай шығарылды. Белл: "Бұл фильм менің анамның өмірі мен шығармашылығын тойлайтын болады, ол барлық уақыттағы ең ұлы вокалистердің бірі ретінде танылуға лайық суретші; үлкен дауысы бар кішкентай қыз, оның сөздері бұрынғыдан да өзекті". Белл мен Хоу Стирен туралы өмірбаян жазды.