Мильман Парри: Гомер және ауызша дәстүр зерттеушісінің өмірі мен еңбектері
Milman Parry
Милман Парри (1902-1935) – американдық классик, Гомер жұмыстарының шығу тегін зерттеген, Гомертанудағы революционер. Ауызша дәстүрді зерттеудегі пионер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғалым (1902 – 1935)
American academic (1902 – 1935)
Милман Пэрри (23 маусым 1902 – 3 желтоқсан 1935) – американдық классик, Гомердің туындыларының пайда болуы туралы оның теориялары Гомертану ғылымын осыншалықты түбегейлі өзгертіп, оны "Гомертанудың Дарвині" деп атауға себеп болды. Ол сонымен қатар ауызша дәстүрлерді зерттеу саласындағы пионер болды.
Milman Parry (June 23, 1902 – December 3, 1935) was an American Classicist whose theories on the origin of Homer's works have revolutionized Homeric studies to such a fundamental degree that he has been described as the "Darwin of Homeric studies". In addition, he was a pioneer in the discipline of oral tradition.
Ерте өмір және білім
Парри 1902 жылы Калифорния штатының Окленд қаласында дүниеге келген. Ол кітапқа толы үйде өсті, өздігінен білім алған және көп оқыған әкесінің тәрбиесінде болды. Ол және оның бауырлары көңіл көтеру үшін өлеңдерді жатқа айтуға жиі үйренген. Ол Берклидегі Калифорния университетінде (B.A. және M.A.) оқыды, онда ежелгі грек тілі мен классикалық әдебиеттерде жақсы білім алды. Бір ғалым айтқандай, "Парри Гомер сауалына [Гомер кім болды] жауап тапқан жоқ, ол оның маңызсыз екенін көрсетті". Сондай-ақ ол кейбір өнер орындалымдарын фонографқа жаздырған.
Parry was born in 1902 in Oakland, California. He grew up in a house full of books, with a father who was self taught and widely read. He and his siblings often recited poems from memory as a game. and studied at the University of California, Berkeley (B. A. and M. A.) where he became proficient in ancient Greek and the Classics. As one scholar put it, "Parry never solved the Homeric Question [who was Homer]; he demonstrated that it was irrelevant". and had made phonograph recordings of some performances.
Академиялық мансап
1928–1929 жылдары Пэрри Дрейк университетінде латын және грек тілдерінің профессоры ретінде академиялық мансабын бастады. 1933 және 1935 жылдар аралығында Гарвард университетінің ассистент-профессоры болған Пэрри Югославияға екі рет сапар шекті, онда ол Серб-хорват тіліндегі ауызша дәстүрлі поэзияны зерттеді және жазды. Екінші сапарында оған оның ассистенті Альберт Лорд және Никола Вуйнович есімді жергілікті әнші мен халық шебері көмектесті, ол басқа әншілерді табуға және олармен байланыс орнатуға өте маңызды болды, олар гуслар деп белгілі. Олар Боснияда жұмыс істеді, онда сауаттылық деңгейі ең төмен және ауызша дәстүр Пэрри мен Лордтың айтуынша, «таза» болды. Олар мыңдаған
In 1928–1929, Parry began his academic career as a Professor of Latin and Greek at Drake University. Between 1933 and 1935 Parry, at the time an assistant professor at Harvard University, made two visits to Yugoslavia, where he studied and recorded oral traditional poetry in Serbo Croat with the help on his second visit of his assistant Albert Lord, and a native singer and fixer named Nikola Vujnović, who became essential to finding and communicating with other singers, known as the guslar. They worked in Bosnia, where literacy was lowest and the oral tradition was, in the term used by Parry and Lord, "purest". They made thousands
1930 жылдардағы американдық жарияланымдарында Пэрри Гомер эпосының формулалық құрылымын ауызша композицияның ерекшелігі ретінде түсіндіру қажеттігін айтқан гипотезаны ұсынды, бұл «Ауызша формулалық гипотеза» деп аталады. Пэрридің қайтысынан кейін Альберт Лорд осы идеяны қолдады, ең әйгілісі – «Әңгімеші әнші» (1960) еңбегінде.
In his American publications of the 1930s, Parry introduced the hypothesis that the formulaic structure of Homeric epic is to be explained as a characteristic feature of oral composition, the so called Oral Formulaic Hypothesis. After Parry's death, the idea was championed by Albert Lord, most notably in The Singer of Tales (1960).
Өлім және еске алу
1935 жылы АҚШ-қа оралғанда Пэрри бай қайын енесінің еш білмейтін адамдардың одан ұрлық жасап отырғанын білді. Балқандағы саяхаттарында Пэрри қару алып жүруді әдетке айналдырғандықтан, қайын анасына көмектесу мақсатымен әйелімен Калифорнияға бара жатқанда бір қаруын багажына салып алды. 3 желтоқсан күні сағат түстен кейін Лос-Анджелестегі «Пальмс» қонақ үйінде Пэрри достарымен кешкі асқа дайындалып жатқанда, әйелі басқа бөлмеде болды. Көзі куәгерлердің айтуынша, ол өңкей дауыс естіген немесе Пэрридің азап шеккенін естіп, оны жүрегінен атып өлтірген күйде тапқан. Ол көп ұзамай қайтыс болды. Полиция тергеушілері қарудың багажынан киім шығарып жатқанда кездейсоқ оқ атып шыққанын анықтады. Қауіпсіздік сақтандырылмаған, ал қарудың құлпысы көйлекке ілініп, оқ атып кеткен. Әртүрлі қауесет тарады, оның ішінде Пэрри Гарвардтың оған тұрақты қызмет беруден бас тартқанына қатты ренжігендіктен өз-өзіне қол жұмсады немесе оны әйелі өлтірді деген болжамдар айтылды. Олардың Мариан және Адам (1928–1971) есімді екі баласы болды. Адам соңғы жылдары Йель университетінің классика кафедрасын басқарды, бірақ әйелі Энн Аморимен бірге мотоцикл апатында қайғылы қаза тапты.
When Parry returned to the United States in 1935, he learned that his wealthy mother in law had fallen in with some people who were stealing from her without her knowledge. During his field excursions in the Balkans, Parry had developed the habit of carrying a gun, and he packed one in his luggage for a visit to California with his wife for the purpose of aiding his mother in law. In the late afternoon of December 3, at the Palms Hotel in Los Angeles, Parry was dressing for a dinner with friends, while his wife was in another room. Accounts differ, but she either heard a muffled shot or Parry groaning, and found him shot in the heart. He died soon afterwards. Police detectives determined that the gun was fired accidentally as he was removing clothing from his luggage. The safety had not been set and the trigger had become entangled in a shirt, which bore gunpowder burns. Various rumors circulated, including the ideas that Parry committed suicide because he was despondent over Harvard's failure to give him a permanent appointment, or that his wife killed him. They had two children, Marian and Adam (1928–1971). The latter was the chairman of Yale University's Classics Department, until his untimely death, together with his wife Anne Amory, in a motorbike accident.
Тиісті әдебиет
Кенигел, Роберт. Гомердің әнін есту: Милман Пэрридің қысқа ғұмыры мен үлкен идеясы. 2021 жыл. Пингвин. (жұмсақ мұқаба).
Kanigel, Robert. Hearing Homer's Song: The Brief Life and Big Idea of Milman Parry. 2021. Penguin. (soft cover).