Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс классикалық филологы және діни ғалымы (1931–2015)
German classical philologist and religious scholar (1931–2015)
Уолтер Буркерт (; 2 ақпан 1931 – 11 наурыз 2015) – грек мифологиясы және культі саласындағы неміс ғалымы. Швейцарияның Цюрих университетінде классика профессоры болған ол Ұлыбритания мен АҚШ-та оқытумен айналысты. 1960 жылдан бері ол дін зерттеушілерінің бірнеше буынына ықпал етті, археология мен эпиграфияның нәтижелерін ақындардың, тарихшылардың және философтардың еңбектерімен қатар қолдана отырып, заманауи тәсілде зерттеу жүргізді. Ол Америка философиялық қоғамы мен Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Пифагордың ізбасарлары арасындағы білім мен ғылым арасындағы тепе-теңдік туралы, сондай-ақ ритуалдар мен архаикалық культтердің сақталуы, діннің өзегіндегі ритуалдық құрбан шалу, құпия діндер және грек дініне Ежелгі Шығыс және Парсы мәдениетінің қабылдануы туралы кітаптар жариялады, бұл грек дінін кеңірек Эгей және Ежелгі Шығыс контекстінде қарастырады.
Walter Burkert (; 2 February 1931 – 11 March 2015) was a German scholar of Greek mythology and cult. A professor of classics at the University of Zurich, Switzerland, he taught in the UK and the US. He has influenced generations of students of religion since the 1960s, combining in the modern way the findings of archaeology and epigraphy with the work of poets, historians, and philosophers. He was a member of both the American Philosophical Society and the American Academy of Arts and Sciences. He published books on the balance between lore and science among the followers of Pythagoras, and more extensively on ritual and archaic cult survival, on the ritual killing at the heart of religion, on mystery religions, and on the reception in the Hellenic world of Near Eastern and Persian culture, which sets Greek religion in its wider Aegean and Near Eastern context.
Жеке өмір
Буркерт Нойендеттельзауда дүниеге келген. 1957 жылы Мария Бошқа үйленді және үш балалары болды: Рейнхард, Андреа және Корнелиус. Ол 2015 жылдың 11 наурызында Швейцарияның Цюрих қаласында қайтыс болды.
Burkert was born in Neuendettelsau. He married Maria Bosch in 1957 and they had three children, Reinhard, Andrea and Cornelius. He died on 11 March 2015 in Zürich, Switzerland.
Бірінші академиялық дәуір
Ол 1950-1954 жылдары Эрланген және Мюнхен университеттерінде классикалық филология, тарих және философияны оқыды, ал 1955 жылы Эрлангенде философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Отау құрғаннан кейін ол бес жыл (1957-1961) Эрлангендегі курстарда ассистент болып жұмыс істеді, содан кейін тағы бес жылға (1966 жылға дейін) бұрынғы университетіне оқытушы болып қайта оралды. 1965 жылдың басынан бастап ол Вашингтон қаласындағы Грек зерттеулер орталығында бір жыл бойы кіші ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. Оның өміріндегі алғашқы академиялық кезеңі Берлин Техникалық университетінде классикалық филология профессоры (1966-1969) және Гарвард университетінде бір жыл (1968) қонақ профессоры қызметімен аяқталды.
He studied classical philology, history, and philosophy at the Universities of Erlangen and Munich (1950–1954), and obtained his doctorate in philosophy at Erlangen in 1955. Following his marriage, he became an assistant in course teaching at Erlangen for five years (1957–1961) and, then returned to his former university as lecturer for another five years (until 1966). From early 1965 he worked as a junior fellow in the Center for Hellenic Studies in Washington, D. C. for one year. The first academic era of his life ended with a placement as professor of classical philology at the Technical University of Berlin (1966–1969), and as guest professor at Harvard University for a year (1968).
Екінші академиялық дәуір
Жаңа дәуір 1981 жылы басталды, оның ежелгі грек діни антропологиясы туралы еңбегі – «Homo Necans» (1972) итальян тіліне аударылып, 1983 жылы ағылшын тіліне аударылды. Бүгінде бұл кітап грек дініндегі түсініктердің көрнекті еңбегі саналады. Ол 1969-1996 жылдары Цюрих университетінде классикалық филология профессоры, 1977 және 1988 жылдары екі жыл бойы Калифорния университетінде классикалық әдебиеттің қонақ профессоры, 1982 жылы Гарвард университетінде лекция оқыды, 1986-1988 жылдары Цюрихтегі I философиялық факультеттің деканы болды және 1989 жылы Шотландиядағы Сент-Эндрюс университетінде Гиффорд лекцияларын оқыды. Осы лауазымдарды атқарғаннан және көптеген құрметті сыйлықтар алғаннан кейін (соның ішінде 1990 жылы көне дүние зерттеуі үшін Бальзан сыйлығы), ол 1996 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол 84 жасында Цюрихте дүние салды.
The start of a new era began in 1981 when his work of ancient Greek religious anthropology, Homo Necans (1972), was published in an Italian translation, followed in 1983 by an English translation. The book is today considered an outstanding account of concepts in Greek religion. He was professor of classical philology at the University of Zurich (1969–1996); visiting professor of classical literature at the University of California for two years (1977 and 1988); lecturer at Harvard in 1982; dean of the philosophical faculty I at Zürich (1986–1988); and presented the Gifford Lectures at the University of St Andrews in Scotland (1989). After holding these posts and receiving numerous honorary awards (including, in 1990, the Balzan Prize for the Study of the Ancient World), he retired as an emeritus in 1996. He died in Zürich, aged 84.
Академиялық еңбектер
Оның ең маңызды академиялық еңбектерінің үшеуі (он жеті кітаптан жасалған таңдау және екі жүз эссе, соның ішінде энциклопедиялық мақалалар мен естеліктер), грек дінін зерттеудің қазірге дейін негізі болып табылады: Homo Necans (1972, ағылшын тілінде 1983), Greek Religion (1977, ағылшын тілінде 1985) және Ежелгі құпия культтер (1982 жылғы лекциялар, 1987 жылы жарияланды). Homo Necans-тың ағылшын тіліне аудармасының алғы сөзінде Буркерт өзін «көне грек мәтіндерінен бастап, діни құбылыстарға биологиялық, психологиялық және әлеуметтанулық түсіндірмелер табуға тырысатын филолог» деп сипаттады. Ол 1972 жылы неміс оқырмандарына миф пен ритуалдың тұрақты байланысын, Джейн Эллен Харрисонның «Темис» еңбегіндегідей функционализмді мәтіндерге қолдану және грек дінінің этиологиясын, оның әлеуметтік аспектісін түсіндіру үшін структурализмді пайдалану арқылы революциялық көрінген кітабының негізгі принциптерін баяндады. Буркерт өзінің кітабына Конрад Лоренцтің «Агрессия туралы» еңбегінен шабыттанғандығын мойындады, ол «зорлық-зомбылықтың алаңдатарлық көріністеріне жаңаша түсінік беретіндей болды». Кітапта гректердің арасындағы ынтымақ қасиетті қылмыс арқылы, тиісті өтемақы төленуімен қамтамасыз етілгендігі айтылады: «Ежелгі діндегі жануарларды союдың ерекше маңыздылығын ескеретін болсақ, бұл әлі де ең тиімді және ең гуманистік түсіндірме болып көрінеді» (б. xv). «Құрбандық – өлтіру актісі» атты бірінші тарауы миф, мереке және ритуалдарға қатысты жеке зерттеулер арқылы келесі тарауларда расталатын қорытындыларды ұсынады, онда поэзиялық шығармашылық пен қайта жарату рөлі «дәстүрдің күші мен әсеріне толығымен қарсы тұру үшін» екінші деңгейге түсіріледі. Буркерт құдайлар ұғымының ағылшын тіліндегі термині өзгермелі екенін, ал құрбандық – нақты факт екенін тұжырымдайды (б. xv).
Three of his most important academic works (a selection from seventeen books and two hundred essays, including encyclopedia contributions and memorabilia), which are still at the base of the study of Hellenic religion, are Homo Necans (1972, English 1983), Greek Religion (1977, English 1985), and Ancient Mystery Cults (1982 lectures, published 1987). In his preface to the English translation of Homo Necans Burkert, who characterised himself on this occasion as "a philologist who starts from ancient Greek texts and attempts to find biological, psychological and sociological explanations for religious phenomena", expressed some of the principles underlying a book that had seemed somewhat revolutionary to German readers in 1972 in its consistent application of inter relationships of myth and ritual, the application to texts of the kind of functionalism espoused in Jane Ellen Harrison's Themis and the use of structuralism to elucidate an ethology of Greek religion, its social aspect. Burkert confirmed that an impetus for his book had come from Konrad Lorenz, On Aggression, "which seemed to offer new insight into the disquieting manifestations of violence." The book argues that solidarity was achieved among the Greeks through a sacred crime with due reparations: "for the strange prominence of animal slaughter in ancient religion this still seems to be the most economical, and most humane explanation" (p. xv). Its first chapter "Sacrifice as an Act of Killing" offers conclusions that are supported in the ensuing chapters through individual inquiries into myth, festival and ritual, in which the role of poetic creation and re creation are set aside "in order to confront the power and effect of tradition as fully as possible". The term gods, Burkert concludes, remains fluid, whereas sacrifice is a fact (p. xv).
Буркерттің құрбандық рәсімдері туралы теориясы
1985 жылы Буркерт ежелгі грек құрбандық рәсімінің қалай өткенін және ритуалды мифпен байланыстыру үшін ежелгі дереккөздерді (әдеби және бейнелі суреттемелерді) пайдаланды. Біріншіден, дін қызметкерінің, дін қызметкерінің, әкесінің, анасының (кем дегенде, Тесмофория сияқты әйелдердің кейбір рәсімдерінде) немесе патшаның басшылығымен ыдыстар мен суға толы ыдыс бар себет құрбандық тақтасының айналасына қойылды. Содан кейін қатысушылар қолдарын қасиетті суға малып, оны құрбандық тақтасына, құрбандыққа және оны ұсынатын адамға шашыратып жіберді. Себеттен алынған тұздалған арпа дәндері малдың басына және құрбандық тақтасының отына лақтырылды. Содан кейін малдан бір шоқ шаш кесіліп, өртеліп, құрбандық тақтасына құйылып, дұға оқылды. Үнсіздік жарияланғаннан кейін, флейтаның әуені басталып, мал сойылады. Ірі жануарлар құрбандық шабуға арналған балғамен өлтірілді. Басы аспанға қаратылып, мойны кесілді. Содан кейін қан құрбандық тақтасына таратылып, ыдысқа жиналды. Гомердің «Илиада» және «Одиссея» сияқты ерте әдеби дереккөздерде, осы рәсімнің осы сәтінде әйелдер құдайға арналған айғай (олулугма) көтеріп, құлшылық етеді. Малдың терісі сыпырылып, бөліктерге бөлінгеннен кейін, ішкі мүшелері дәмделіп, бөлісіледі, ал бір бөлігі құрбандық тақтасында құмырыспен бірге өртеледі. Қалғаны пісіріліп, барлық қатысушылар жейді. Егер ішектердің пішіні мен түсі қалыпты болса, онда құрбандық құдайларға қабылданды деген белгі болады. «Илиада» мен «Одиссеяда», сондай-ақ Гермесқа арналған Гомер гимні сияқты басқа да ерте дереккөздерде дін қызметкері немесе құрбандық жетекшісі жамбас еттерін майға орап, құрбандық тақтасында өртеді. Құйрық және арқа, сондай-ақ басқа сүйектер мен аз қалған еттері құйым ретінде өртеледі. Осы рәсімнен кейін ғибадат етушілер пісірілген тамақты бөлісіп, құдайларға арнап музыка мен би биледі. Кейбір арнайы мерекелерде, банкетке келгендердің барлығы жүздеген құрбандық малдарының етін жейді.
In 1985, Burkert used ancient sources (both literary and visual representations) to put together some of the pieces of how ancient Greek sacrificial ritual actually proceeded, and to link together the ritual with myth. Firstly, under the direction of the priest, priestess, father, mother (at least, in certain women's rites like Thesmophoria), or king, a basket containing the utensils and a bowl of water were placed around the altar. The participants then dipped their hands into the consecrated water, and sprinkled it on the altar, victim and offerer. Salted barley corns from the basket were thrown on the animal's head and into the altar fire. A lock of hair from the animal is then cut and burned, libation being poured on the altar with prayer. After silence is proclaimed, the music of flutes begins and the animal is slain. The larger animals were killed with a sacrificial axe. The head is turned toward the heavens, and the throat cut. The blood then spreads on the altar and is caught in a vessel. In early literary sources such as the Homeric epics the Iliad and Odyssey, onlooking women raise a cry of worship (ololugma) at this point in the ritual. After the animal is skinned and cut into pieces, the inner parts are tasted and shared, and a part burned on the altar with incense. The remainder is roasted and eaten by all participants present. If the entrails are of normal shape and color, it is an omen that the sacrifice is acceptable to the gods. In both the Iliad and Odyssey, as well as other early sources such as the Homeric Hymn to Hermes, the priest or sacrifice leader wrapped the thigh pieces in fat and burned them on the altar. The tail and back, along with other bones and pieces with less meat left over were burned with a libation. After this procedure, it was then that the worshippers shared the roasted meal, while music and dance took place in the service of the gods. At some special festivals, there are instances where everyone in the banquet consumes hundreds of animal sacrifices.