Кіріспе
Неміс корпоративтік ресурстарды жоспарлау бағдарламалық құралы SAP R/3 – неміс корпорациясы SAP AG (қазіргі SAP SE) өндірген корпоративтік ресурстарды жоспарлау бағдарламалық құралының бұрынғы атауы. Ол – тапсырысты орындау, төлемдерді жүзеге асыру, адам ресурстарын басқару және өндірісті жоспарлау сияқты бизнес-процестерді аяқтау үшін қажетті барлық ресурстарды, ақпаратты және іс-қимылдарды үйлестіруге арналған кәсіпорын деңгейіндегі ақпараттық жүйе. SAP R/3 бағдарламалық құралының қазіргі ізбасары SAP S/4HANA деп аталады.
SAP R/3 is the former name of the enterprise resource planning software produced by the German corporation SAP AG (now SAP SE). It is an enterprise wide information system designed to coordinate all the resources, information, and activities needed to complete business processes such as order fulfillment, billing, human resource management, and production planning. The current successor software to SAP R/3 is known as SAP S/4HANA.
Бұрынғы нұсқалары
SAP R/2 1980-жылдар мен 1990-жылдардың басында өте табысты болған, негізгі компьютерде жұмыс істейтін бизнес-қолданбалық бағдарламалық кешені болды. Ол әсіресе, бірнеше валюта мен тілдерді қолдайтын, жылдам жауап беретін бизнес-қосымшаларын қажет ететін ірі, көп ұлтты Еуропа компаниялары арасында кең таралған.
R/3
Бөлінген клиент-серверлік есептеудің пайда болуымен SAP SE бағдарламалық жасақтаманың клиент-серверлік нұсқасын шығарды, оны SAP R/3 деп атады ("R" әрпі "Нақты уақыт деректерді өңдеу" дегенді білдірсе, "3" саны "үш деңгейлі" архитектураны көрсетеді: 1) деректер базасы, 2) қолданба сервері және 3) клиент (SAPgui)). Бұл жаңа архитектура Microsoft Windows немесе UNIX сияқты көптеген платформалармен және операциялық жүйелермен үйлесімді. Бұл SAP-ке жаңа клиенттер базасын ашты. SAP R/3 1992 жылдың 6 шілдесінде ресми түрде іске қосылды. 1990 жылдары бағдарламаның әртүрлі нұсқалары жарық көрді. 2004 жылы техникалық архитектурасы жаңартылған бағдарламаның жаңа нұсқасы шығарылып, SAP ERP Central Component (ECC) деп қайта аталды. SAP ірі бизнес-қолданбалар нарығында үстемдікке ие болды. Өнімнің ең соңғы нұсқасы – SAP ECC 6.0 Enhancement Pack 8. SAP ECC – SAP-тің Бизнес-жинағындағы (SAP CRM, SAP SCM және басқа қолданбаларды қамтитын, ECC компонентімен бірге) негізгі компоненті. SAP ECC өзінің "модульдерінде" әртүрлі, бірақ біріктірілген функционалдық мүмкіндіктерді қамтиды, мысалы, Қаржы модулі, HR модулі, Қойма басқару және т.б. – барлығы ECC-нің ішінде. Бизнес-жинақтың күрделілігі және жаңа бұлттық бәсекелестердің пайда болуы соңғы жылдары SAP-ті жеңілдетуге және жүйелік жауап беру уақытын едәуір жақсартуға көп инвестиция жасауға итермеледі, нәтижесінде 2015 жылдың ақпан айында S/4 Simple Suite жарияланды. S/4 бір тұрғын архитектурасына ие және SAP-тің жадтағы деректер базасы технологиялық платформасы (HANA) негізінде құрылған, бұлтта және жергілікті серверде орналастыру мүмкіндігі бар. R/3-тің классикалық үш деңгейлі және деректер базасына бейтарап архитектурасы екі деңгейлі архитектурамен алмастырылды.
Бағдарламалық қамтамасыз ету ұйымы
SAP R/3 бизнес-ұйымның стандартты функцияларын қамтитын жеке функционалдық модульдерге құрылды. Ең көп қолданылатын модульдер: Қаржы және басқару есебі (FICO), Адам ресурстарын басқару (HR), Материалдық қамтамасыз ету (MM), Сату және тарату (SD) және Өндіріс жоспарлау (PP) болды. Әрбір модуль өз алдына нақты бизнес-міндеттерді шешетін, бірақ қажет болған жағдайда басқа модульдермен байланысты болатын. Мысалы, Сату және тарату бойынша төлем операциясынан түскен инвойс бухгалтерлік есепке өтеді, онда ол дебиторлық қарыз және тауарлардың өзіндік құнында көрінеді. SAP әдетте бағдарламалық қамтамасы процестерін басқару үшін ең жақсы тәжірибелерге баса назар аударды, бірақ соңғы кезде вертикальды нарықтарға қарай кеңейді. Ондай жағдайларда SAP белгілі бір нарық сегментіне, мысалы, коммуналдық шаруашылықтарға немесе бөлшек саудаға бағытталған арнайы модульдерді (IS немесе салаға қатысты модульдер деп аталады) жасады.
Көрініс деңгейі
SAP компаниядағы әдеттегі қызметтерді IT қолдауымен өңдеуге мүмкіндік береді. Жаңа SAP ERP бағдарламалық жасақтамасы R/3-тен негізінен SAP NetWeaver-ге негізделгендігімен ерекшеленеді: негізгі компоненттер ABAP және Java тілдерінде жүзеге асырылуы мүмкін, ал жаңа функционалдық аймақтар көбінесе бұрынғы ERP жүйесінің тығыз байланысты құрамдас бөліктері ретінде емес, дербес компоненттер немесе тіпті жүйелер ретінде құрылады.
Қауіпсіздік
Серверлік байланыстар SAP криптографиялық кітапханасымен шифрлануы мүмкін. SECUDE компаниясының тиісті бөліктерін сатып алғаннан кейін, SAP R/3 жүйесі үшін Secure Network Communications және Secure Sockets Layer протоколдарымен жұмыс істеуге арналған криптографиялық кітапханаларды ұсыну мүмкіндігіне ие болды.