Кіріспе

Нейл Саймонның пьесасы – 1988 жылы тұңғыш рет көрсетілген, оның әзіл-қалжыңға толы пьесасы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Пьеса Кен Горман мен оның әйелі Крис Горманмен Нью-Йорк қаласының вице-мэрі Чарли Брок пен оның әйелі Майраның 10 жылдық мерекесінде басталады. Өкінішке орай, жағдай жақсы емес. Ас үй персоналының бәрі кетіп қалған, Майра жоғалып кеткен, ал Чарли өзін-өзі атып өлтірген. Крис Чарлидің дәрігерін шақырады, бірақ оқиғаны айтуға үлкермей, Кен оған дәрігерге ештеңе хабарламауды бұйырады, себебі оқ Чарлидің құлағының жанынан ғана өткен. Ол Валиум ішкен, содан кейін ұйықтап қалғанда оқ атқан, бірақ басына тимей кеткен. Крис дәрігер Дэдлимен сөйлесіп жатыр. Крис есікті ашып, Ленни мен Клэр Ганцты кіргізеді, олар да Броктардың достары. Ленни мен Клэр жақында автокөлік апатына ұшыраған, Ленни өзінің дәрігеріне, ол да Дэдлидің дәрігері, мойнына қатысты сұрақтар қояды. Клэр мен Ленни Чарли мен Майра туралы естіген әңгімелермен бөліседі, екеуі де біреуінің басқа біреумен қарым-қатынасы бар деп сенімді. Соңында олар Кенмен бетпе-бет келеді, ол оларға жағдайды түсіндіреді. Ленни полицияны шақыру керек дейді, бірақ Кен келіспейді. Келісе алмай тұрғанда, тағы бір көлік келіп жетеді. Кен қайтадан жоғарғы қабатқа, Чарлидің бөлмесіне көтеріледі, ал Клэр есікті ашып, психолог Эрни Кусак пен оның ерекше әйелі Кукиді кіргізеді. Клэр, Крис және Ленни Кузактармен әңгімелеседі, Чарлидің жағдайы туралы айтпайды. Кенеттен оқ атылған дыбыс естіледі. Кен жоғарғы қабаттан шығып, Кристің келуін сұрайды, ал Ленни Кузактардың назарын аударып, мәселені тексеру үшін жоғарғы қабатқа көтеріледі. Кен қаруды алып бара жатқанда Чарлидің тапогына тұрып қалып, қарудан оқ атып шығады, ол мүлдем саңырап қалғандай болады. Кузактар кешкі ас дайындағанда соңғы қонақтар келеді: сенаторлыққа үміткер Гленн және Кэсси Купер, олардың қарым-қатынасы шиеленісіп, үнемі дауласады. Бірінші акт Кузактар қызу кешкі ас әкелгенде аяқталады, Кэсси Гленнге дәретханаға түсіріп алған кристалы үшін ашуланып, Крис телефон сымына тұрып қалады, Леннидің мойны ауырады, Кукидің арқасы құрылып, Кен толық шатасуда отырады. Екінші акт кешкі ас аяқталғаннан кейін басталады, Кузактар мен Куперлерге оқиғаның барлығы айтылады. Қонақтар жағдайды Кеннің кінәсіне жатқызуға шешім қабылдайды. Кэсси Гленнді қызғанышқа итермелеу үшін Кенмен ашық флирт жасап, оның құлақтарын жақсартады. Клэр мен Крис Майра деп ойлаған бір әйел үйге Гленнді іздеп қоңырау шалады. Полиция машинасы келіп тоқтайды, жағдай шиеленіседі. Қонақтар не істеу керектігін қызу талқылайды және "музыка тым қатты болғандықтан оқ атылғанын естімедік" деп, ештеңе байқамағанын мойындауға келіседі. Қауіпсіздік үшін, егер полицей оны сұраса, Ленни Чарли рөлін, ал Кен Ленни рөлін ойнауға келіседі. Полицей, офицер Уэлч, кіріп, оларды тексеруге кіріседі, олардың айтқандарына күдік тудырады. Полицей Леннидің автокөлік апатын тексеруге келген еді, ешкімге ешқандай проблема тумайды, бірақ Гленн полицей кетіп бара жатқанда оқ атылғанын айтып жібереді, содан кейін оның рациясынан оқиға орнына жақын жерде оқ атылғаны туралы хабар келеді. Осы естігеніне ашуланған Уэлч Чарлиді көруді талап етеді, ал наразы Ленни "бәрін түсіндіру" үшін төмен түседі. Ленни, алдымен не айқанын білмей, ақырында монологқа беріліп, бәрін күлкілі және түсініксіз түсіндіреді, соңында Майра жертөледе деп мәлімдейді. Уэлч, ашуланып, оның сөзіне сенеді және үйден кетеді. Қонақтар қашып құтылғанына қуанып, Чарлимен сөйлесу үшін жоғарғы қабатқа көтеріле бастайды, бірақ Майраның жертөледен шақырғанын естігенде тоқтайды.

Өмірбаян

Бір сұхбатында Саймон былай деді: "Мен қиын кезеңдерден өтіп жаттым. Жұмыс істегім келді, себебі жұмыс мен үшін әрқашан тазарту процесі болып табылады, және комедияға кірісудің өте жақсы идея болар деп ойладым".

Ол былай атап өтті: "Бұл мен үшін толыққанды жаңа нәрсе. Мен бұрын жазған ешбір туындыдан өзгеше. Бұл менің алғашқы фарсым". Пьесаны сипаттағанда ол: "Пьеса фарс жасау туралы идеямен басталды. Содан кейін оны талғамды фарс ретінде жасау қажет болды, өйткені Мольер заманындағы фарстар көбінесе бай адамдар туралы болды. Бұл адамдар аса бай емес, бірақ жақсы жағдайда өмір сүреді. Сондықтан мен оларды кешкі киіммен киюді шештім. Оларды кешкі киіммен киюдің өзі пьесадағы хаосқа керемет қарсылық тудырады деп ойладым. Сондықтан оларға талғамды киім киюге себеп іздедім, ол 10 жылдық мереке болды". "Rumors" 1988 жылдың 17 қарашасында Бродвейдегі Broadhurst театрында алғашқы рет көрсетілді және 535 қойылымнан соң, сондай-ақ сегіз алдын ала көрсетімнен кейін Ethel Barrymore театрына көшірілді, онда жабылды. Жене Сакс режиссерлік еткен, алғашқы актерлік құрамында Марк Нельсон, Лиза Банес, Кристин Барански, Андре Грегори, Кен Ховард, Рон Лейбман, Джойс Ван Паттен және Джессика Уолтер болды. Декорациясын Тони Стрейгес, костюмдерін Джозеф Г. Аулиси, жарықтандыруын Тарон Муссер жасады. Ал Джозеф Г. Аулиси Drama Desk сыйлығының «Үздік костюм дизайны» номинациясына ие болды. 2013 жылдың қыркүйек айында Кэтлин Маршалл режиссерлік еткен, Мартин Шорт, Мэтью Бродерик, Андреа Мартин және Джули Уайт қатысқан оқылым өтті, Бродвейде қойылым қою мүмкіндігі қарастырылды. 2016 жылдың наурыз айында Тәуелсіз Театр Пакистан Лахорда, Пакистанда қойылым қойды.