Кіріспе

Macintosh SE/30 – Apple Computer компаниясы 1989 жылдың қаңтарынан 1991 жылдың қазанына дейін жасаған, өндірген және сатқан жеке компьютер. Бұл қара-ақ түсті компакт Macintosh сериясының ең жылдам үлгісі. SE/30 қара-ақ монитормен және бір процессорлық тікелей слотпен жабдықталған (IIx моделінің NuBus слоттарынан өзгеше, SE/30 ортақ архитектураны бөліседі), ол үшінші тарап акселераторларын, желілік карталарды немесе дисплей адаптерін қолдады. SE/30 128 МБ оперативті жадыға дейін кеңейтілуге болатын (сол кезде бұл үлкен көлемдегі жад саналды) және 40 немесе 80 МБ қатты дискісі бар еді. Бұл сонымен қатар стандартты түрде 1,44 МБ жоғары тығыздықты дискета дискісін қамтитын алғашқы компакт Mac болды (SE моделінің кейінгі нұсқаларында болған, бірақ алдыңғыларында болмаған). SE/30-ның мүмкіндіктері This Week газетін шығару арқылы көрсетілді, ол Ұлыбританиядағы алғашқы түсті таблоид газеті болып, жеке, үстел компьютерінде жаңа, цифрлық басылым технологиясын пайдаланды. Apple компаниясының дәстүріне сәйкес, Apple II+ моделінен бастап Power Macintosh G3 жарияланғанға дейін, логикалық тақтаны жаңарту мүмкіндігі 1699 АҚШ долларына қарапайым SE моделін SE/30-ға түрлендіруге мүмкіндік берді. Жаңартылған SE/30-ның барлық сипаттамалары түпнұсқа SE/30 сияқты болар еді, егер SE моделінде 800 КБ дискета дискісі болса, айырмашылық тек дискетада ғана болар еді. Жинаққа SE/30-ға ұқсас SE моделінің алдыңғы панелін ауыстыруға арналған жаңа алдыңғы панель кірді. Бұл модель 1990 жылдың төртінші тоқсанында Macintosh Classic моделімен алмастырылса да, SE/30 1991 жылға дейін Macintosh Classic II моделімен тоқтатылмады. Macintosh Classic II бірдей процессор мен такталық жиілікке ие болғанымен, 16 биттік деректер жолына және 10 МБ-тан аспайтын жадқа байланысты SE/30-ға қарағанда 60% баяу болды, сондай-ақ ішкі кеңейту слоты болмады және Motorola 68882 FPU процессор қосымша жаңарту ретінде ұсынылды.

Жабдық

SE/30-дағы Motorola 68030 32 биттік адрестеуді қолдайтын болса да, SE/30 ROM, IIx ROM сияқты, 24 биттік адрестеуді қолданатын кейбір кодты қамтиды, бұл ROM-ды «32 биттік лас» етеді. Бұл 6.0.8 жүйесінде қолжетімді RAM мөлшерін 8 МБ-қа дейін шектейді. MODE32 деп аталатын жүйелік кеңейту 6.0.8 жүйесінде орнатылған қосымша жадқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді. 7.0-ден 7.5.5-ке дейінгі жүйелерде SE/30 128 МБ RAM пайдалана алады. ROM SIMM-ді Mac IIsi немесе Mac IIfx-тен алынған SIMM-мен ауыстыру SE/30-ды «32 биттік таза» етеді, соның арқасында 128 МБ RAM және 7.5-тен 7.6.1-ге дейінгі жүйелерді пайдалануға болады. Стандартты SE/30 жүйесі 7.5.5-ке дейін жұмыс істей алады, себебі Mac OS 7.6 «32 биттік таза» ROM талап етеді. Сонымен қатар, SE/30 A/UX-ты, Apple-дің Macintosh бағдарламаларын іске қоса алатын Unix жүйесінің ескі нұсқасын іске қоса алады. SE/30 үшін ресми жаңарту жолы болмаса да, бірнеше үшінші тарап процессорларын жаңарту мүмкіндігі болды. 68040 жаңарту Mac OS 8.1 іске қосуға мүмкіндік берді, бұл SE/30-дың өнімді өмірін тағы да көп жылға ұзартты. Сондай-ақ, SE30-дың пайдалы өмірін ұзарту үшін Micron Technology бейнекарталары қолданылды. SE/30 процессордың тікелей слотына орналасатын үш карта болды: 8 биттік сұр түсті 30, SE/306 48 (640x480 ажыратымдылығы бар 8 биттік түсті) және SE/3010 78 (1024x768 ажыратымдылығы бар 8 биттік түсті). Біріншісі ішкі дисплейде 8 биттік сұр түсті бейнелеуді қамтамасыз етсе, ал соңғы екеуі 13" және 14" сыртқы түсті мониторлармен қолданылды, ішкі мониторда 1 биттік (қара-ақ) бейнелеу сақталды.

Қабылдау

Брюс Ф. Вебстер 1989 жылғы наурыз айындағы Macworld журналында SE/30 моделінің «жаңа мүмкіндіктерді ашпағанын» айтты. Бірақ ол Apple компаниясының классикалық Mac өнімдеріне берген адалдығын көрсетеді және пайдаланушыларға Apple қолдауы бар, кішкентай, баяу Mac немесе үлкен, қуатты Mac-қа балама ұсынады. Ең маңыздысы, ол Macintosh отбасының кемшілігін толықтырады – Macintosh қауымдастығы үшін қуаттылық пен тасымалдау мүмкіндігінің жаңа деңгейін ұсынады. 2009 жылғы қаңтарда Macworld журналы Macintosh құрылғанының 25 жылдығына арналған мақаласында үш сарапшы – TidBITS-тен Адам С. Энгст, Daring Fireball-дан Джон Грубер және Ars Technica-дан Джон Сиракуза SE/30 моделін барлық уақыттағы сүйікті Mac моделі деп таңдады. «Кез келген ұлы Mac сияқты», – деп жазды Грубер, – «SE/30 тек тұңғыш рет пайда болғанда ғана керемет болған жоқ, ол көп жылдар бойы пайдалы болып қала берді. Mac-тің алғашқы дәуірін еске алғанда, менің ойымда SE/30 машинасы тұрады». SE/30 хоббишілер арасында әлі де танымал және «Apple компаниясы жасаған ең жақсы компьютер» деп сипатталады, соның салдарынан қолданылған үлгілері сол дәуірдегі басқа машиналарға қарағанда қымбатқа сатылады. Заманауи PDS жаңартулары SE/30-ның ішкі мониторын 256 түрлі сұр түсті (мұндай жаңартуды қолдайтын жалғыз Macintosh дизайны) көрсетуге немесе 68040 процессорын орнатуға мүмкіндік берді, ал SE/30-ның 128 МБ стандартты RAM лимиті Color Classic және Macintosh LC II сияқты кейінгі модельдерден де жоғары болды. 2018 жылы WiFi қосуға арналған қосымша құрылғылар мен бағдарламалық жасақтама қолжетімді болды.

Танымал мәдениетте

NBC телехикаясының «Сейнфелд» сериалында Джерридің бірінші маусымдарында үстелінде SE/30 тұрады. Бұл көптеген Mac-тердің біріншісі болды, оның ішінде PowerBook Duo және «Жиырма жылдық Macintosh» та бар еді. FX сериалы «Филадельфияда әрқашан күн ашық» сериалының «Банда қайырымдылық жасайды» атты эпизодында Сервитка өз жатын бөлмесіндегі үстелінде Macintosh SE/30-мен көрінеді. «Watchmen» фильмінде Озимандиастың үстелінде толығымен қара түсті, TEMPEST қорғауы бар SE/30 тұрады.